Yıl 2019, Cilt 2 , Sayı 3, Sayfalar 105 - 114 2019-12-30

Nargile Kullanımında Riskler, Tehditler ve Önleyici Yaklaşımlar
The Risks, Threats and Preventive Approaches in the Use of Water Pipes

Safiye ÖZKAN SARILI [1]


Tütün kullanımının tüm dünyada ve ülkemizde zararları kanıtlanmış olsa da, son yıllarda ülkemizde nargile kullanımı artış gösteren bir tütün ürünü olarak dikkat çekmektedir. Islak tütün olan nargile kullanımı Türkiye’de genellikle daha çok gençler tarafından tercih edilerek popülerliği artmaktadır. Yüksek yoğunlukta ağır metaller, karbon monoksit, katran ve nikotin, nargile dumanında bulunur. Tek bir nargile içimi süresince bir nargile içicisi ortalama 0.15 -1.0 litre arasında duman inhale eder ve bu çekilen duman miktarının bir sigara içimindeki yaklaşık 100 misline denk gelmektedir. Bununla birlikte yapılan son çalışmalar, nargile kullanımının çeşitli hastalıklar ile ilişkisi olduğu yönündedir. Nargile kullanımı kalp damar hastalıkları, enfeksiyon, solunum hastalıkları, akciğer kanseri ve nikotin bağımlılığı ile ilişkilidir. Nargile içiminin çoğalmasını gidermek için gençlere bununla ilgili bilgi verilmesi uygun olmaktadır. 

Although the damages of tobacco use have been proven all over the world and in our country, the use of water pipes in our country has increasingly attracted attention as a tobacco product in recent years. The liquid use of water pipe tobacco, which is growing fast Turkey, is generally more favored by young people, despite the high concentrations of heavy metals; carbon monoxide, tar and nicotine found in the water pipes. In one sip of water pipe, the smoker inhales an average of 0.15 to 1.0 litters of tobacco, which corresponds to about 100 times the amount of tobacco in cigarettes. Furthermore, recent studies suggest that the usage of water pipes is associated with various diseases, such as cardiovascular disease, infections, respiratory diseases, nicotine addiction and lung cancer. In order to eliminate the widespread use of water pipes, it would be appropriate to raise the awareness among young people.
  • 1. Aboaziza E.,  Eissenberg T. (2015). Waterpipe tobacco smoking: what is the evidence that it supports nicotine/tobacco dependence?. Tob Control. Mar; 24 Suppl 1:i44-i53.
  • 2. Aktaş A., Hıdıroğlu S., Karavuş M. (2018). Üniversite Öğrencilerinin Nargile İçme Konusundaki Bilgi, Tutum ve Davranışları. Fırat Tıp Dergisi, Firat Med J; 23 (2): 68-72.
  • 3. Akter E. (2011). Adana İli Merkezindeki Lise Öğrencilerinde Tütün ve Tütün Mamullerinin Kullanımı. ÇÜ Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, Adana.
  • 4. Arziman I., Acar YA., Yildirim A.O., Cinar O., Cevik E., Eyi Y.E. et al. (2011). Five Cases of Carbon Monoxide Poisoning Due to Narghile (Shisha). Hong Kong Journal of Emergency Medicine; 18(4): 254-257.
  • 5. Aslan D. (2012). Dünyada ve Türkiye’de Tütün Kullanımı: Riskler, Tehditler, Önleyici Yaklaşımlar. Turkiye Klinikleri J Pulm Med-Special Topics; 5(2):1-5.
  • 6. Aşut Ö., Çalı Ş., Özcan A., Dündar F., Palaz Ç., Duran A., Vaizoğlu S. (2019). Lefkoşa’da Bir Üniversitenin Türkçe Tıp Öğrencilerinde Tütün Kullanımı Durumu, Sted, cilt volume 28, sayı issue 1; 1-16.
  • 7. Chattopadhyay A., Ray J.G. (2016). Molecular Pathology of Malignant Transformation of Oral Submucous Fibrosis. J Environ Pathol Toxicol Oncol; 35(3):193-205.
  • 8. Çevik Akyıl R., Kahraman A., Erdem N. (2018). Üniversite Öğrencilerinin Nargile Kullanımını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi. İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi, Cilt XXXII Sayı 3.
  • 9. Dugas E., Tremblay M., Low N.C.P., Cournoyer D., O’Loughlin J. (2012). Water-Pipe smoking among north american youths. Pediatrics; 125(6) :1184-1189.
  • 10. Elias W., Assy N., Elias İ., Toledo T., Yassin M., and Bowirrat A. (2012). The detrimental danger of water-pipe (Hookah) transcends the hazardous consequences of general health to the driving behavior. J Transl Med.; 10: 126.
  • 11. Ergüder T. (2018). Küresel Tütün Kullanımı Salgını ve Kontrolü. TJFMPC www.tjfmpc.gen.tr; 12 (4).
  • 12. Gelen M.E., Köksal N., Özer A., Atilla N., Cinkara M., Kahraman H., ve ark. (2011). Üniversitemiz öğrencileri ile akademik ve idari personel arasında 5727 sayılı yeni tütün yasasına ilişkin bilgi düzeyi değerlendirmesi. Tüberküloz ve Toraks Dergisi; 59(2):132-139.
  • 13. Grinberg A.,  Goodwin R.D. (2016). Prevalence and correlates of hookah use: a nationally representative sample of US adults ages 18-40 years old. Am J Drug Alcohol Abuse. Sep; 42(5):567-576.
  • 14. Gruzieva T.S., Galiienko L.I., Holovanova I.A., Zamkevich V.B., Antonyuk O.Y., Konovalova L.V., Dolynskyj R.G., Zshyvotovska A.I. (2019).Prevalence of bad habits among students of the institutions of higher medical education and ways of counteraction. Wiad Lek.72(3):384-390.
  • 15. Hanewinkel, R., Morgenstern, M. (2019). Influence of advertising, movies and internet on smoking behavior and e-cigarette use of children and adolescents . Atemwegs- und Lungenkrankheiten 45(6): 277-285.
  • 16. Haroon M., Munir A., Mahmud W., Hyder O. (2014). Knowledge, attitude, and practice of water-pipe smoking among medical students in rawal pindi, Pakistan. Journal of Pakistan Medical Association; (64):155-158.
  • 17. İbrahimov F., Şahin İ., Eminağa F., Feyzioğlu K., Metin, B.C., Aslan D. (2012). Nargile içicilerinin bazı özellikleri ve ekspiryum havasında karbon monoksid (CO) düzeylerinin saptanması. Gülhane Tıp Derg; 54: 49-56.
  • 18. Javed F., ALHarthi S.S., BinShabaib M.S., Gajendra S., Romanos G.E., Rahman I. (2017). Toxicological impact of waterpipe smoking and flavorings in the oral cavity and respiratory system. Inhal Toxicol. Aug;29(9):389-396.
  • 19. Koç E., Aslan D. (2016). Tütün Kontrolünde “Yeni” Mücadele Alanları: Nikotin Salıveren Sistemler. HÜTF Halk Sağlığı AD Toplum İçin Bilgilendirme Serisi - Dizin 146;. [Internet] http://www.halksagligi.hacettepe. edu.tr/.
  • 20. Korkmaz M., Ersoy S., Özkahraman Ş., Duran ET., Uslusoy E.Ç., Orak S., ve ark. (2013). Süleyman demirel üniversitesi öğrencilerinin tütün mamulleri-alkol kullanım durumları ve sigaraya yaklaşımları. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi; 20(2):34-42.
  • 21. Krishnan-Sarin S., Jackson A., Morean M., Kong G., Bold K.W., Camenga D.R., Cavallo D.A., Simon P., Wu R. (2019). E-cigarette devices used by high-school youth. Drug Alcohol Depend. Jan 1;194:395-400.
  • 22. Maziak W., Jawad M., Jawad S., Ward K.D., Eissenberg T., and Asfar T. (2015). Interventions for waterpipe smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. Jul 31;(7): 1-26.
  • 23. Meo S.A., AlShehri K.A., AlHarbi B.B., Barayyan O.R., Bawazir A.S. (2014). Alanazi OA, Al-Zuhair AR. Effect of shisha (waterpipe) smoking on lung functions and fractional exhaled nitric oxide (FeNO) among Saudi young adult shisha smokers. Int J Environ Res Public Health. Sep 17;11(9):9638-48.
  • 24. Morton J., Song Y., Fouad H., El Awa F., El Naga R.A., Zhao L., et al. (2013). Cross-Country comparison of waterpipe use: nationally representative data from 13 lowand middle-income countries from the global adult tobacco survey (GATS). Tobacco Control, 0:1–9 (doi:10.1136/tobaccocontrol-2012-05084).
  • 25. Mzayek F., Khader Y., Eissenberg T., Ali RA., Ward K.D., Maziak W. (2012). Patterns of water-pipe and cigarette smoking ınitiation in school children: ırbid Çakmak ve Çınar, longitudinal smoking study. Nicotine & Tobacco Research; 14(4):448–454.
  • 26. Naggar R.A., Saghir F.S.A. (2011). Water pipe (Shisha) smoking and associated factors among malaysian university students. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention; 12:3041-3047.
  • 27. Okdemir S. (2013). Nargile içimine bağlı karboksi hemoglobin seviyelerinin değerlendirilmesi. GÜ Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, Ankara: 22-37.
  • 28. Örsel O. (2010). Tütün İçeriği, Farmako kinetiği ve Tütün Ürünleri. (Ed: Aytemur ZA, Akçay Ş, Elbek O.) Tütün ve Tütün Kontrolü, Toraks Kitapları. İstanbul: Aves Yayıncılık; 10:137.
  • 29. Poyrazoglu S., Sarli S., Gencer Z., Gunay O. (2010). Waterpipe (narghile) smoking among medical and non-medical university students in Turkey. Ups J Med Sci; 115: 210-6.
  • 30. Salameh P., Salame J., Waked M., Barbour B., Zeidan N., Baldi I. (2014). Waterpipe dependence in university students and effect of normative beliefs: A crosssectional study. BMJ Open: 1-9.
  • 31. Salameh P., Salame J., Waked M., Barbour B., Zeidan N., Baldi I. (2014). Waterpipe dependence in university students and effect of normative beliefs: A crosssectional study. BMJ Open: 1-9.
  • 32. Selim G.M., Fouad H., Ezzat S. (2013). Koroner anjiyografi önerilen hastalarda nargile içiminin koroner arter hastalığının yaygınlığına etkisi. Anadolu Kardiyoloji Dergisi; 13: 647-654.
  • 33. Seydioğulları M. (2010). Dünyada ve Türkiye’de Tütünün Tarihçesi, Üretimi, Ticareti ve Temel Politikaları. (Ed: Aytemur ZA, Akçay Ş, Elbek O.) Tütün ve Tütün Kontrolü, Toraks Kitapları. İstanbul: Aves Yayıncılık; 10:8.
  • 34. Sezer R.E., Pıçak Y.K. (2011). Tütün mücadelesi için yeni bir tehdit: aromatik nargile. Cumhuriyet Tıp Dergisi; (33):133‐143.
  • 35. Shihadeh A., Schubert J., Klaiany J., El Sabban M., Luch A., Saliba N.A. (2015). Toxicant content, physical properties and biological activity of waterpipe tobacco smoke and its tobacco-free alternatives. Tob Control Mar;24 Suppl 1:i22-i30.
  • 36. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2010). Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Tütün Bağımlılığı İle Mücadele El Kitabı (Hekimler İçin). Ankara.
  • 37. WHO Study Group on Tobacco Product Regulatıon. (2015). Report On The Scientific Basis of Tobacco product Regulations: Fifth Report of A Who Study Group. World Health Organ Tech Rep Ser. (989):1-234, back cover.
  • 38. Zabadi H.A., Musmar S., Hassouna A., Shtaiwi D. (2018). Cigarettes and Water Pipe Smoking Prevalence, Knowledge, and Attitudes Among the Palestinian Physicians in the West Bank. Tobacco Use Insights. Dec 25; Vol 11: 1–11.
Birincil Dil tr
Konular Tıp
Bölüm Derleme
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-8219-2103
Yazar: Safiye ÖZKAN SARILI (Sorumlu Yazar)
Kurum: İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Aralık 2019

APA ÖZKAN SARILI, S . (2019). Nargile Kullanımında Riskler, Tehditler ve Önleyici Yaklaşımlar. Sağlık Bilimlerinde İleri Araştırmalar Dergisi , 2 (3) , 105-114 . DOI: 10.26650/JARHS2019-597841