Araştırma Makalesi

Stratejik Yeniden Konumlanma ve Askeri-Teknolojik Dönüşüm: NATO’nun Yeni Bölgesel Planları Üzerine İnceleme (2023-2025)

Cilt: 2 Sayı: 2 18 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Stratejik Yeniden Konumlanma ve Askeri-Teknolojik Dönüşüm: NATO’nun Yeni Bölgesel Planları Üzerine İnceleme (2023-2025)

Öz

NATO, 2023–2025 döneminde, doğrudan uygulamaya koyduğu yeni bölgesel savunma planlarının yanı sıra, yapay zeka (YZ), uzay, siber güvenlik ve yenilik gibi alanlara odaklanan askeri-teknolojik dönüşüm stratejilerini kurumsal olarak girişimde bulunmuş ve bu dönüşümün altyapısını inşa etmeye başlamıştır. Bu çalışma, söz konusu stratejik yönelimi, NATO’nun kurumsal yeniden yapılanması ile bölgesel güvenlik politikalarının kesişim noktasında, eleştirel ve çok düzeyli bir analiz çerçevesinde ele almaktadır. Araştırmanın temel iddiası, NATO’nun bu stratejik açılımı, klasik caydırıcılığın ötesine geçerek, çok düzlemli bir güvenlik mimarisi kurma ve teknolojik kapasiteyi ilkesel yönetime entegre etme çabası olarak değerlendirilebilir. Bu makale de, Baltıklardan Karadeniz’e, Kuzey Denizi’nden Avrupa hava sahasına uzanan güvenlik eksenlerinde tesis edilen yapısal müdahaleleri, yeniden coğrafi konumlanma ve askeri-teknolojik dönüşüm çerçevesinde analiz etmektedir. YZ tabanlı harp sistemleri, ileri düzey siber altyapılar, çok katmanlı hava savunma yapılanması ve “Savunma Üretimi Eylem Planı” gibi girişimler, NATO’nun ittifak kimliğini aşan bir biçimde, kurumsal egemenlik kapasitesiyle bölgesel bir düzen kurucu aktöre dönüşme çabası içerisinde olduğunu göstermektedir. Ayrıca, karar mekanizmalarında görülen merkez-çevre ayrımı, çevresel aktörlerin askeri katkılarına rağmen siyasal etkinliklerinin sınırlı kalmasına yol açan hiyerarşik bir güvenlik yapılanmasını kalıcılaştırmaktadır. Bu makale, NATO’nun geçirdiği dönüşümü, hem yapısal, hem de normatif, teknolojik ve mekansal bir inşa süreci olarak kavramsallaştırmakta ve bu dönüşümün çok katmanlı bölgesel güvenlik yapılanmasına etkisini analiz ederek ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yoktur

Etik Beyan

Bu araştırma makalesinde yer alan kuramsal çerçeve oluşturma, yöntemsel analiz, veri yorumlama ve yazım süreçlerinin tümü yalnızca yazar tarafından gerçekleştirilmiştir. Yazar Mehmet Kılıç, bu araştırma makalesinde herhangi bir çıkar çatışmasının bulunmadığını beyan eder.

Teşekkür

Bu araştırma makalesinin ortaya çıkış sürecinde, değerli katkı ve yönlendirmeleriyle akademik gelişimime önemli ölçüde destek veren kıymetli hocalarıma en içten şükranlarımı sunmayı bir borç bilirim. Başkent Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yelda Ongun’un araştırmanın yönlendirilmesindeki yapıcı tutumu ve sağladığı akademik rehberlik, çalışmamın bütünlüğü açısından son derece kıymetli olmuştur. Avrupa Birliği ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Banu Eligür’ün hem akademik yaklaşımlar hem de kurumsal destek açısından sunduğu katkılar, çalışmanın kuramsal çerçevesinin sağlamlaşmasına olanak tanımıştır. Bu araştırma makalesinin ortaya çıkış sürecinde, değerli katkı ve yönlendirmeleriyle akademik gelişimime önemli ölçüde destek veren kıymetli hocalarıma en içten şükranlarımı sunmayı bir borç bilirim. Başkent Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yelda Ongun’un araştırmanın yönlendirilmesindeki yapıcı tutumu ve sağladığı akademik rehberlik, çalışmamın bütünlüğü açısından son derece kıymetli olmuştur. Avrupa Birliği ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Banu Eligür’ün hem akademik yaklaşımlar hem de kurumsal destek açısından sunduğu katkılar, çalışmanın kuramsal çerçevesinin sağlamlaşmasına olanak tanımıştır.

Kaynakça

  1. Aarøe Jørgensen, J. (2014). Partnerships in the Middle East: Interventionist endeavors? T. Flockhart (Ed.), Cooperative security: NATO’s partnership policy in a changing world içinde (pp. 111–120). Danish Institute for International Studies.
  2. Adamsky, D. (2010). The Culture of Military Innovation: The Impact of Cultural Factors on the Revolution in Military Affairs in Russia, the US, and Israel. Stanford, CA: Stanford University Press.
  3. Argulis, M. (2023, July). Vilnius Summit Brief No.4. International Centre for Defence and Security. Erişim adresi: https://icds.ee/wpcontent/uploads/dlm_uploads/2023/07/ICDS_Brief_Vilnius_Summit_No4_Martins_Vargulis_July_2023-1.pdf
  4. Baltic Defence College. (2025). Benelux Session Luxembourg 2025. Erişim adresi: https://baltasam.org/Benelux_Session_Luxembourg_2025_Schengen “Baltic Defence Line.” (n.d.). Government announcements/news.
  5. Bloomberg. (2025, June 23). Poland, Baltic states seek EU help to reinforce eastern borders. Erişim adresi: https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-06-23/poland-baltic-states-seek-eu-help-to-reinforce-eastern-borders
  6. BMVg. (2025). European Sky Shield Initiative (ESSI structure). NATO Innovation Fund.
  7. Borzillo, L. (2021). Threat-based defence planning: implications for Canada. Network for Strategic Analysis.
  8. Buzan, B., & Wæver, O. (2003). Regions and powers: The structure of international security. Cambridge, UK: Cambridge University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bölgesel Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

21 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

14 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 2 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kılıç, M. (2025). Stratejik Yeniden Konumlanma ve Askeri-Teknolojik Dönüşüm: NATO’nun Yeni Bölgesel Planları Üzerine İnceleme (2023-2025). Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi, 2(2), 211-240. https://izlik.org/JA33LR72SX
AMA
1.Kılıç M. Stratejik Yeniden Konumlanma ve Askeri-Teknolojik Dönüşüm: NATO’nun Yeni Bölgesel Planları Üzerine İnceleme (2023-2025). SAGA. 2025;2(2):211-240. https://izlik.org/JA33LR72SX
Chicago
Kılıç, Mehmet. 2025. “Stratejik Yeniden Konumlanma ve Askeri-Teknolojik Dönüşüm: NATO’nun Yeni Bölgesel Planları Üzerine İnceleme (2023-2025)”. Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi 2 (2): 211-40. https://izlik.org/JA33LR72SX.
EndNote
Kılıç M (01 Eylül 2025) Stratejik Yeniden Konumlanma ve Askeri-Teknolojik Dönüşüm: NATO’nun Yeni Bölgesel Planları Üzerine İnceleme (2023-2025). Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi 2 2 211–240.
IEEE
[1]M. Kılıç, “Stratejik Yeniden Konumlanma ve Askeri-Teknolojik Dönüşüm: NATO’nun Yeni Bölgesel Planları Üzerine İnceleme (2023-2025)”, SAGA, c. 2, sy 2, ss. 211–240, Eyl. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33LR72SX
ISNAD
Kılıç, Mehmet. “Stratejik Yeniden Konumlanma ve Askeri-Teknolojik Dönüşüm: NATO’nun Yeni Bölgesel Planları Üzerine İnceleme (2023-2025)”. Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi 2/2 (01 Eylül 2025): 211-240. https://izlik.org/JA33LR72SX.
JAMA
1.Kılıç M. Stratejik Yeniden Konumlanma ve Askeri-Teknolojik Dönüşüm: NATO’nun Yeni Bölgesel Planları Üzerine İnceleme (2023-2025). SAGA. 2025;2:211–240.
MLA
Kılıç, Mehmet. “Stratejik Yeniden Konumlanma ve Askeri-Teknolojik Dönüşüm: NATO’nun Yeni Bölgesel Planları Üzerine İnceleme (2023-2025)”. Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi, c. 2, sy 2, Eylül 2025, ss. 211-40, https://izlik.org/JA33LR72SX.
Vancouver
1.Mehmet Kılıç. Stratejik Yeniden Konumlanma ve Askeri-Teknolojik Dönüşüm: NATO’nun Yeni Bölgesel Planları Üzerine İnceleme (2023-2025). SAGA [Internet]. 01 Eylül 2025;2(2):211-40. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33LR72SX