Bir Pandemi Hastanesindeki Sağlık Çalışanlarının COVID-19 Korkusunun Tükenmişlik ile İlişkisinin İncelenmesi

Öz

Giriş: Pandemi döneminde sağlık çalışanlarında COVID-19 korkusu, sağlık çalışanlarının tükenmişliklerini etkileyerek onların duygusal, duyarsızlaşma ve mesleki başarı duygusunda azalmaya neden olmuştur. Amaç: Bu çalışmanın amacı, bir pandemi hastanesindeki sağlık çalışanlarının COVID-19 korkusunun tükenmişlik ile ilişkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tanımlayıcı, kesitsel ve ilişkisel olup, örneklemini İzmir’de bir pandemi hastanesinde görev yapan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 400 sağlık çalışanı oluşturmuştur. Bulgular: Sağlık çalışanlarının yaş ortancası 39 (31.25-44); %49.9’u hemşire, %23’ü hekimdir. Katılımcıların %65.7’si COVID-19 geçirmediğini, %36.5’i pandemi döneminde evini ayırdığını, %61’i ise pandemi döneminde bakmakla yükümlü olduğu bireyler olduğunu ifade etmiştir. Çalışanların ölçeklere verdikleri puan ortalamaları ise COVID-19 korkusu vizüel analog skala 7 (6 - 9) (0-10), COVID-19 korkusu ölçeği 3.14 (2.57-3.86); tükenmişlik alt boyutlarından duygusal tükenme 28; duyarsızlaşma 10; kişisel başarı ise 30’dur. Yapılan değerlendirme sonucunda COVID-19 korkusunun tükenmişlik puanları ile ilişkisi olmadığı bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen veriler doğrultusunda COVID-19 korkusu ile tükenmişlik alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamasına karşın, pandemi döneminde en ön cephede yer alan her meslekten sağlık çalışanının COVID-19 korkusu ile duygusal tükenme yaşamalarına karşın duyarsızlaşma puanlarının oldukça düşük olması ve kişisel başarı puanlarının ise yüksek olması, verdikleri ayakta kalma mücadelesinden kaynaklı olduğu düşünülmektedir

Anahtar Kelimeler

• sağlık çalışanları
• pandemi
• tükenmişlik
• COVID-19
• Korku

The relationship between fear of COVID-19 and burnout of healthcare workers in a pandemic hospital

Öz

Introduction: During the pandemic period, the fear of COVID-19 in healthcare professionals affected their burnout and caused a decrease in their emotional, depersonalization, and professional success. Aim: The aim of this study is to examine the relationship between the fear of COVID-19 and the burnout of healthcare workers in a pandemic hospital. Materials and Methods: This study is descriptive, cross-sectional, and relational, and its sample consisted of 400 healthcare professionals working in a pandemic hospital in Izmir and agreeing to participate in the study. Results: The median age of healthcare workers was 39 (31.25-44); 49.9% are nurses and 23% are physicians. 65.7% of the participants stated that they did not have COVID-19, 36.5% stated that they had separated their houses during the pandemic period, and 61% stated that they had dependents during the pandemic period. The median scores given by the employees to the scales are COVID-19 fear visual analog scale 7 (6 - 9) (0-10), COVID-19 fear scale 3.14 (2.57-3.86); emotional exhaustion from the sub-dimensions of burnout 28; depersonalization 10; personal success is 30. As a result of the evaluation, it was found that fear of COVID-19 was not associated with burnout scores. Conclusion: In line with the data obtained from this study, although there is no statistically significant difference between the fear of COVID-19 and the sub-dimensions of burnout, the depersonalization scores of all healthcare professionals who are at the forefront during the pandemic period, despite experiencing emotional exhaustion due to fear of COVID-19, and The high personal achievement scores are thought to be due to their struggle to survive.

Anahtar Kelimeler

• healtcare workers
• pandemic
• burnout
• COVID-19
• Fear

Kaynakça

1. AAbdelghani, M., El-Gohary H.M., Fouad, E., Hassan, M. (2020). Addressing the relationship between perceived fear of COVID-19 virus infection and emergence of burnout symptoms in a sample of Egyptian physicians during COVID-19 pandemic: a cross-sectional study. Middle East Curr Psychiatry, 27:70, 2-9. https://doi.org/10.1186/s43045-020-00079-0.
2. Ahorsu, D.K., Lin, C.Y., Imani, V., Saffari, M., Griffiths, M.D., Pakpour, AH. (2020). The Fear of COVID-19 Scale: development and ınitial validation. Int J Ment Health Addiction. https://doi.org/10.1007/s11469-020-00270-8(in press).
3. Arpacıoğlu, S., Baltalı, Z., Ünübol, B. (2021). COVID-19 pandemisinde sağlık çalışanlarında tükenmişlik, Covid korkusu, depresyon, mesleki doyum düzeyleri ve ilişkili faktörler. Cukurova Med J, 46(1), 88-100. https://doi.org/10.17826/cumj.785609.
4. Cucinotta, D., Vanelli, M. (2020). WHO declares COVID-19 a pandemic. Acta Bio Medica: Atenei Parmensis, 91(1), 157.
5. Dubey, S., Biswas, P., Ghosh, R., Chatterjee, S., Dubey, M.J., Chatterjee, S, et al.(2020). Psychosocial impact of COVID-19. Diabetes Metab Syndr, 14(5), 779-88. https://doi.org/10.1016/j.dsx.2020.05.035.
6. Ergin, C. (1996). Maslach tükenmişlik ölçeğinin Türkiye sağlık personeli normları. Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji Dergisi, 4(1), 28-33.
7. Freudenberger, H.J. (1974). Staff burn-out. J Soc Issues, 30, 159–165.
8. Gündüz Hoşgör, D., Tanyel, T.Ç., Cin, S., Demirsoy, S.B. (2021). Covıd-19 Pandemisi Döneminde Sağlık Çalışanlarında Tükenmişlik: İstanbul İli Örneği. ASEAD, 8(2), 372-86.

9. Günüşen, N., Üstün, B.(2008). Determining the level of burnout in nurses working at a university hospital and affecting factors. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 11(4), 48-59.
10. Günüşen, N., Üstün, B. (2010). Türkiye’de ikinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan hemşire ve hekimlerde tükenmişlik: Literatür incelemesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 3(1), 40-51.
11. Helvaci, I., Turhan, M. (2013). Tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi: Silifke’de görev yapan sağlık çalışanları üzerinde bir araştırma. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 1(4), 58-68.
12. Hoşgör, H., Yaman, M. (2021). Investigation of the relationship between psychological resilience and job performance in Turkish nurses during the Covid‐19 pandemic in terms of descriptive characteristics. J Nurs Manag, 30, 44–52. https://doi.org/10.1111/jonm.13477
13. Hu, D., Kong, Y., Li, W., Han, Q., Zhang, X., Zhu, L.X., et al. (2020). Frontline nurses’ burnout, anxiety, depression, and fear statuses and their associated factors during the COVID-19 outbreak in Wuhan, China: A large-scale cross-sectional study. EClinicalMedicine,24,s.100424. https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2020.100424
14. Kaçan, C.Y., Örsal, Ö., Köşgeroğlu, N. (2016). Hemşirelerde tükenmişlik düzeyinin incelenmesi. Cumhuriyet Hem Der, 5(2), 65-74.
15. Kaçmaz, N. (2005). Tükenmişlik (burnout) sendromu. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, 68(1), 29-32. Kang, L., Li, Y., Hu, S., Chen, M., Yang, C., Yang, B.X., et al. (2020). The mental health of medical workers in Wuhan, China dealing with the 2019 novel coronavirus. Lancet Psychiatry, 7(3), e14. https://doi.org/10.1016/S2215-0366(20)30047-X
16. Kavlu, İ. (2008). Acil servislerde çalışan hemşirelerin tükenmişlik ve iş doyumlarının yaşam kalitesine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
17. Kebapçı, A., Akyolcu, N. (2011). Acil birimlerde çalışan hemşirelerde çalışma ortamının tükenmişlik düzeylerine etkisi. Tr J Emerg Med, 11(2), 59-67. https://doi.org/10.5505/1304.7361.2011.43827
18. Ladikli, N., Bahadır, E., Yumuşak, F.N., Akkuzu, H., Karaman, G., Türkkan, Z. (2020). Kovid-19 Korkusu Ölçeği’nin Türkçe güvenirlik ve geçerlik çalışması. International Journal of Social Science, 3(2), 71-80.
19. Maslach, C., Jackson, S.E. (1981). The measurement of experienced burnout. J Organ Behav, 2, 99-113.
20. Pak Güre, M.D., Karataş, M., Özdemir, H.F., Duyan, V. (2021). Fear of COVID‐19 among healthcare workers in filiation teams: predictive role of sociodemographic, organizational and resilience factors. Cukurova Med J, 46(4), 1459-1467. https://doi.org/10.17826/cumj.977584
21. Shigemura, J., Ursano, R. J., Morganstein, J. C., Kurosawa, M., & Benedek, D. M. (2020). Public responses to the novel 2019 coronavirus (2019‐nCoV) in Japan: Mental health consequences and target populations. Psychiatry Clin Neurosci, 74(4), 281–282. https://doi.org/10.1111/pcn.12988
22. Sivrikaya, S.K. (2019). Erişen M. Sağlık çalışanlarının tükenmişlik ve işe bağlı gerginlik düzeylerinin incelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 22(2), 121-129.
23. Sayıl, I., Haran, S., Ölmez, S., Özgüven, H. (2005). Ankara Üniversitesi Hastanelerinde çalışan doktor ve hemşirelerin tükenmişlik düzeyleri. Kriz Dergisi, 5(2), 71-77.
24. T.C. Sağlık Bakanlığı 17 Şubat 2021 tarihinde https://covid19.saglik.gov.tr/TR-66494/pandemi.html adresinden erişildi.
25. T.C. Sağlık Bakanlığı. 15 Şubat 2021 tarihinde https://covid19asi.saglik.gov.tr/TR-77693/covid-19-asisi.html adresinden erişildi.
26. Theofilou, P. (2012). Assessment of job stress and burnout among hemodialysis nurses. J Community Med Health Edu, 2, 24-36.
27. Türk Toraks Derneği. 15 Şubat 2021 tarihinde https://www.toraks.org.tr/site/news/10240 adresinden erişildi.
28. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TUBİTAK). 17 Şubat 2021 tarihinde https://covid19.tubitak.gov.tr/dunyada-durum adresinden erişildi.
29. Vander Elst, T., Cavents. C., Daneels. K., Johannik, K., Baillien, E., Van den Broeck A, et al. (2016). Job demands–resources predicting burnout and work engagement among Belgian home health care nurses: A cross-sectional study. Nursing Outlook, 64(6), 542-556. https://doi.org/10.1016/j.outlook.2016.06.004
30. Wu, Z, McGoogan, JM. (2020). Characteristics of and important lessons from the coronavirus disease 2019 (COVID-19) Outbreak in China: summary of a report of 72 314 cases from the Chinese Center for Disease Control and Prevention. JAMA, 323(13), 1239-1242. https://doi.org/10.1001/jama.2020.2648
31. Yakut, E., Kuru, Ö., Güngör, Y. (2020). Sağlık personelinin covid-19 korkusu ile tükenmişliği arasındaki ilişkide aşırı iş yükü ve algılanan sosyal desteğin etkisinin yapısal eşitlik modeliyle belirlenmesi. Ekev Akademi Dergisi, (83), 241-262.