Çocukluk Çağı Asılarının Kabulünü Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Aşı Reddi

Öz

Giriş: Çocukluk çağı aşılarının kabulü ya da aşıların reddi son beş yılda karşımıza çıkan ve giderek artan önemli sorunlardandır. Amaç: Bu çalışmada çocukluk çağı aşılanması ile aşı reddine karşı ailelerin genel tutum ve görüşlerinin saptanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Karabük’te yaşayan ve çocuklarını Karabük eğitim araştırma hastanesi çocuk polikliniğine kontrole getiren 0-12 yaş çocuğu olan 198 anne dahil edildi. Literatür doğrultusunda hazırlanan sosyodemografik özellikler, güncel aşı takvimini ve çocukluk çağı aşıları ile ilgili bilgileri içeren 38 sorudan oluşan veri toplama formu kullanıldı. Bulgular: Annelerin aşı reddi oranı %6,6 olarak saptanmıştır. Aşı reddinde olan annelerin aşılama takvimi boyunca çocuklarını en az bir kez aşıladığı saptanmıştır. Aşı ile ilgili edinilen bilginin %70.2 oranında sosyal medya olduğu saptanmıştır. Annelerin aşı reddi nedenleri Binary lojistik regresyon ile incelendi. Modelde anne yaşının aşı reddi üzerinde 0.19 kat, çocuklarında aşı yan etkisi yaşamanın da 4.15 (odds ratio: 0.02) kat etkili olduğu saptandı. Sonuç: Çalışmada annelerin aşılama programına güvendiği ve aşılara karşı görüşlerinin olumsuz olmadığı görüldü. Aşı güvenliği de dahil olmak üzere aşılar hakkında çevrimiçi ve aşı randevularında sunulan bilginin, aşıya olan güveni korumak için önemli olduğu görüldü. Aşı konusunda en güvenli bilginin sağlık çalışanlarından alınması durumunda aşı reddi oranının ineceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Aşı reddi
• Aşı tereddütü
• Aşılar
• Ulusal bağışıklama programı

Examining Factors Affecting Acceptance of Childhood Vaccines: Vaccine Refusal

Öz

Introduction: Acceptance or rejection of childhood vaccines is one of the increasingly important problems we have encountered in the last five years. Aim: The aim of this study was to determine the general attitudes and opinions of families towards childhood immunization and vaccine refusal. Materials and Methods: 198 mothers with 0-12 years old children living in Karabük and who brought their children to the pediatric outpatient clinic of Karabük training and research hospital were included in the study. A data collection form containing 38 questions containing information about socio-demographic characteristics, current vaccination schedule, and childhood vaccinations prepared in line with the literature was used. Results: The vaccine rejection rate of mothers was determined as 6.6%. It has been determined that mothers who refuse vaccination vaccinate their children at least once during the vaccination schedule. It has been determined that 70.2% of the information obtained about the vaccine is from social media. Mothers' reasons for vaccine refusal were analyzed by Binary logistic regression. In the model, maternal age was found to be 0.19 times more effective on vaccine refusal and 4,15 (odds ratio: 0,02) times the impact of vaccination side effects in children. Conclusion: It was found that mothers trusted the vaccination program and did not have negative views towards vaccines Information about vaccines, including vaccine safety, provided online and at vaccination appointments was found to be important to maintain trust in vaccines. It is thought that the rate of vaccine refusal will decrease if the safest information about vaccines is received from healthcare professionals.

Anahtar Kelimeler

• Vaccine refusal
• Vaccine hesitancy
• Vaccinations
• National immunization program

Kaynakça

1. Aker, A. A. (2018). Aşı karşıtlığı. Toplum ve Hekim, 33(3), 175-186.
2. Argüt, N., Yetim, A., & Gökçay, G. (2016). Aşı kabulünü etkileyen faktörler. Çocuk Dergisi, 16(1), 16-24. https://doi.org/10.5222/j.child.2016.016
3. Ataç, Ö., & Aker, A. A. (2014). Aşı karşıtlığı. Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi, 30(1), 42-47.
4. Aygün, E., & Tortop, H. S. (2020). Ebeveynlerin aşı tereddüt düzeylerinin ve karşıtlık nedenlerinin incelenmesi. Güncel Pediatri, 18(3), 300-316.
5. Babadağlı, F., Gökçay, G., Ertem, H. V., & Bulut, A. (2007). Yalova Devlet Hastanesine başvuran 12-36 aylık çocuklarda aşı eksiklikleri ve bunu etkileyen faktörler. Çocuk Dergisi, 7(4), 233-239.
6. Bozkurt, H. B. (2018). Aşı reddine genel bir bakış ve literatürün gözden geçirilmesi. Kafkas Journal of Medical Sciences, 8(1), 71-76. https://doi.org/10.5505/kjms.2018.12754
7. Byström, E., Lindstrand, A., Bergström, J., Riesbeck, K., & Roth, A. (2020). Confidence in the National Immunization Program among parents in Sweden 2016–A cross-sectional survey. Vaccine, 38(22), 3909-3917. https://doi.org/10.1016/j.vaccine.2020.01.078
8. Chang, K., & Lee, S. Y. (2019). Why do some Korean parents hesitate to vaccinate their children? Epidemiology and health, 41. https://doi.org/10.4178%2Fepih.e2019031

9. Çapar, H., & Çınar, F. (2021). Pandemilerde Aşı Tereddüt Ölçeği: Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Gevher Nesıbe Journal of Medıcalve Health Scıences, 6(12), 40-45. http://dx.doi.org/10.46648/gnj.198
10. Gesualdo, F., Zamperini, N., & Tozzi, A. E. (2018). To talk better about vaccines, we should talk less about vaccines. Vaccine, 36(34), 5107-5108. https://doi.org/10.1016/j.vaccine.2018.07.025
11. Hasar, M., Özer, Z. Y., & Bozdemir, N. (2021). Aşı reddi nedenleri ve aşılar hakkındaki görüşler. Cukurova Medical Journal, 46(1), 166-176. http://dx.doi.org/10.17826/cumj.790733
12. Hu, D., Martin, C., Dredze, M., & Broniatowski, D. A. (2020). Chinese social media suggest decreased vaccine acceptance in China: An observational study on Weibo following the 2018 Changchun Changsheng vaccine incident. Vaccine, 38(13), 2764-2770. https://doi.org/10.1016/j.vaccine.2020.02.027
13. Larson, H. J. (2020). Blocking information on COVID-19 can fuel the spread of misinformation. Nature, 580(7803), 306-307. https://doi.org/10.1038/d41586-020-00920-w
14. Le, T. T., Cramer, J. P., Chen, R., & Mayhew, S. (2020). Evolution of the COVID-19 vaccine development landscape. Nat Rev Drug Discov, 19(10), 667-668. https://doi.org/10.1038/d41573-020-00073-5
15. McClure, C. C., Cataldi, J. R., & O’Leary, S. T. (2017). Vaccine hesitancy: Where we are and where we are going. Clinical therapeutics, 39(8), 1550-1562. https://doi.org/10.1016/j.clinthera.2017.07.003
16. Özata, F. Z.,ve Kapusuz, S. (2019). Aşı Kararsızlığı ve Aşı Reddi Konusuna Sosyal Pazarlama Bakış Açısından Çözüm Önerileri. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(1), 65-83.
17. Polat, Y., Tatlı, S., Yavuzekinci, M., Öztürk, M., İpekçi, N. N., Yurdagül, G., & Süzülmüş, S. (2017). Okul öncesi eğitime devam eden çocukların ailelerinin çocukluk çağı aşıları hakkındaki görüşleri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(4), 131-137.
18. Raosoft. (2004). Raosoft, Inc.’den Numune Boyutu Hesaplayıcı. Geliş tarihi 01 Eylül 2022, gönderen http://www.raosoft.com/samplesize.html?nosurvey
19. Reich, J. A. (2020). “We are fierce, independent thinkers and intelligent”: Social capital and stigma management among mothers who refuse vaccines. Social Scienceve Medicine, 257, 112015. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2018.10.027
20. TNSA. (Ed.). (2019). 2018 Türkiye nüfus ve sağlık araştırması (C. 1). Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
21. Topçu, S., Almış, H., Başkan, S., Turgut, M., Orhon, F. Ş., & Ulukol, B. (2019). Evaluation of childhood vaccine refusal and hesitancy intentions in Turkey. The Indian Journal of Pediatrics, 86(1), 38-43. https://doi.org/10.1007/s12098-018-2714-0
22. Yavuz, M. (2018). Aşı karşıtlığının tarihçesi. Toplum ve Hekim, 33(3), 187-194.
23. Yüksel, G. H.,v & Topuzoğlu, A. (2019). Aşı Redlerinin Artması ve Aşı Karşıtlığını Etkileyen Faktörler. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 4(2), 244-258. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.525983