Hemşirelerde Kalite Algısının Ölçülmesi: Bir Özel Hastane Örneği

Öz

Giriş: Hemşirelik mesleğinin güçlükleri, iş yaşamındaki süreçlerin yüksek disiplin gerektirmesi, sağlık hizmetlerinin çoğunlukla hata kabul etmemesi gibi birçok etmen birlikte düşünüldüğünde hastanelerde hayata geçirilecek yüksek kalite standartları hemşirelerin çalışmalarına olumlu etkiler yapacaktır. Amaç: Bu araştırmada, özel bir hastanede görev yapan hemşirelerin kalite algılarının ölçülmesi ve bu algıların tanımlayıcı özelliklere göre nasıl farklılaştığını ortaya koymak amaçlanmıştır. Ayrıca, hemşirelerde kalite algısının alt boyutları ile arasındaki ilişkiler belirlenmeye çalışılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmada veri toplama aracı olarak Bayer ve Baykal (2017) tarafından geliştirilen “Sağlık Çalışanlarında Kalite Algısı Ölçeği” ve hemşirelerin sosyo-demografik özelliklerinden oluşan bir anket formu kullanıldı. Anket, 10/11-20/12/2023 tarihleri arasında Isparta ilinde faaliyette bulunan bir özel hastanede aktif olarak çalışan 93 hemşireye uygulanmıştır. Hemşirelerin kalite algıları unvan, cinsiyet, yaş, çalışma süresi gibi demografik faktörlere göre incelenmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin %83.9’unun kadın, %16.1’inin erkektir. %20.4’ü 18-24 yaş grubunda, %52.7’si 25-34 yaş grubunda, %26.9’u 35-44 yaş grubundadır. %66.7’si evli, %57’si lise mezunu, %43’ü üniversite mezunudur. Hemşirelerin %29’u 0-5 yıllık mesleki kıdeme sahipken, %29’u 6-10 yıllık, %17.2’si 11-15 yıllık, %24.7’si 15 yıldan daha fazla mesleki kıdeme sahiptirler. Gündüz çalışanların oranı %32.3 iken vardiyalı çalışanlar ise %67.7 oranındadır. Sonuç ve Öneriler: Araştırmaya katılan hemşirelerin kurumlarındaki kalite algılarında; insan kaynaklarının kullanımı, yönetim ve liderlik, kurum yararı, kalite eğitimi, çalışan yararı, ölçme ve değerlendirme ve hasta haklarına ilişkin kalite algılarının orta düzeyin üzerinde olduğu anlaşılmıştır. Belirli periyotlarla sağlık kuruluşlarında anket araştırmaları yapılarak, ulaşılan sonuçlara göre kalite algılarındaki olumsuzlukları azaltıcı önlemler alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Hemşirelik
• Sağlık hizmeti kalite değerlendirmesi
• Kalite kontrol
• Sağlık hizmeti araştırması
• Özel sektör hemşireliği

Measurement of Quality Perception in Nurses: An Example of a Private Hospital

Öz

Introduction: It is thought that the difficulties and high discipline of the nursing profession and the quality standards to be implemented in hospitals will have positive effects on the working lives of nurses. Objective: In this study, it was aimed to measure the quality perceptions of nurses working in a private hospital and to reveal how these perceptions differ according to descriptive characteristics. Materials and Methods: In the study, "Quality Perception Scale in Healthcare Workers" and a questionnaire form consisting of socio-demographic characteristics of the employees were used as data collection tools. The questionnaire was applied to 93 nurses actively working in a private hospital in Isparta between November-December 2023. The quality perceptions of the nurses participating in the study were analyzed according to demographic factors such as age, gender, title, occupation and working time. Results: Of the nurses participating in the study, 83.9% were female and 16.1% were male. 66.7% were married, 57% were high school graduates, and 43% were university graduates. While 29% of the nurses had 0-5 years of professional seniority and 24.7% had more than 15 years of professional seniority. While the rate of daytime workers is 32.3%, the rate of shift workers is 67.7%. Conclusion and Suggestions: It is seen that the quality perceptions of the nurses participating in the study regarding use of human resources, management and leadership, quality education, institutional benefit, measurement and evaluation, employee benefit and patient rights are above the medium level. Surveys should be conducted periodically in health institutions and measures should be taken to reduce the negativities in quality perceptions according to the results obtained.

Anahtar Kelimeler

• Nursing
• Healthcare Quality Assessment
• Quality Control
• Healthcare Research
• Private Practice Nursing

Kaynakça

1. Aktepe, C., Baş, M. (2008). Marka Bilgisi Sürecinde Marka Farkındalığı ve Algılanan Kalite (Beklenti) İlişkisi ve GSM Sektörüne Yönelik Bir Analiz. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(1), 81 – 96.
2. Alp, Y.A. (2014), Sağlık İşletmelerinde Hizmet kalitesi Kapsamında İç Müşteri kalite algısı, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
3. Avcıl, S., Özkan, T. (2020). İstanbul'daki JCI Akreditasyonuna Sahip Özel Hastanelerin Hizmet Kalitesi. Yönetim Bilimleri Dergisi, 18(36), 309-338.
4. Aytekin, S., Bülte, S., Ayaz, İ., ve Yıldırım, A. (2012). Yeni Kurulmakta Olan Bir Üniversite Hastanesinde Algılanan Hizmet Kalitesi ve Ölçümü: Balıkesir İli Örneği. Uludağ Journal of Economy & Society/Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 31(2).
5. Bayer, N. Baykal Ü. (2017). Sağlık Çalışanları Kalite Algı Ölçeğinin Geliştirilmesi. Journal of Health and Nursing Management (2), 86-99.
6. Bayer, N., (2016). Kalite algı ölçeğinin geliştirilmesi ve kalite belgesi alan hastanelerde hemşirelerin kalite algısı, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
7. Berwick DM, Nolan TW, Whittington J. (2008) The triple aim: Care, health, and cost. Health Affairs, 27(3), 759-69.
8. Can, A. (2008). Örgüt Kültürünün Hastanelerde Toplam Kalite Yönetimi Uygulamalarına Uygunluğunun Testine Yönelik Bir Araştırma. Suleyman Demirel University Journal of Faculty of Economics & Administrative Sciences, 13 (3).

9. Durmuş, G., ve Sarıkoç, G. (2022). Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerde Hemşireler Arası İş Birliği ve İş Stresi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(3), 515-522.
10. El-Jardali F, Jamal D, Dimassi H, Ammar W, Tchaghchaghian V. (2008). The impact of hospital accreditation on quality of care: perception of Lebanese nurses. Int J Qual Health Care. 20(5), 363-71.
11. Ertem, G. ve Sevil Ü. (2007). Geliştirilen Standartlar Doğrultusunda Verilen Hemşirelik Bakımının Bakım Kalitesi ve Hasta Memnuniyetine Olan Etkisinin İncelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 4 (2), 2-13.
12. Gené-Badia J, Jodar-Solà G, Peguero-Rodríguez E, Contel-Segura JC, Moliner-Molins C. (2001). The EFQM excellence model is useful for primary health care teams. Fam Pract. 18(4):407-9.
13. Gökmen, N., (2018), İstanbul Tıp Fakültesinde çalışan hemşirelerde kalite algısının belirlenmesi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Okan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
14. Kaya, C., Ulusoy, H. (2022). Hastanelerin kalite direktörlerinin, kalite birim çalışanlarının ve klinik kalite sorumlularının kalite indikatör yönetimi hakkındaki görüşlerin değerlendirilmesi: Sivas ili örneği. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(1), 24-31.
15. Kayhan, C., (2015), Sağlık hizmet kalitesinin değerlendirilmesi: Hizmeti sunanlar ve alanlar, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Manisa.
16. Naktiyok, A. (2003). İşgören (İç Müşteri) ve Müşteri (Dış Müşteri) Tatmini, İşgören Tatmininin Müşteri Tatmini Üzerine Etkileri: Ampirik Bir Değerlendirme. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2(1),225-243.
17. Parente, S., Loureiro, R. (1998). Total quality management model. Actamed Port. 11:11, 979-88.
18. Özfidancı S. (2019). Hastane çalışanlarının toplam kalite yönetimi (TKY) uygulamalarına ilişkin algı düzeyleri: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi örneği. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimler Enstitüsü, Sivas.
19. Selamzade, F., Yusifbeyli, G. (2021). Sağlık hizmetleri talebinin araştırılması: Azerbaycan üzerine bir uygulama, Karabulut Ş. (Ed.) Ulusal, Uluslararası ve Küresel Ölçekte İktisat Uygulamaları. Gazi Kitabevi: Ankara: 173-192.
20. Shin Y, Kim H, Severt K. (2019). Consumer values and service quality perceptions of food truck experiences. International Journal of Hospitality Management. 79:11-20.
21. Spear, S. J. (2005). Fixing healthcare from the inside today. Harward Bussiness Review, 83:9, 78-91. Şarbak, M., (2009), Sağlık müdürlüklerinde hizmet kalitesinin ölçümü: İzmir il sağlık müdürlüğünde uygulama, (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
22. Yardan, E.Y., Arslan B., (2014), Sağlık çalışanlarının sağlık hizmet kalitesi değerlendirmeleri. V. Uluslararası Sağlıkta performans ve kalite kongresi, Sözel Bildiriler, Ankara: 103-117.
23. Yazgan, M. (2009). Sağlık işletmelerinde, hizmet kalitesinin sağlık hizmeti sunan ve sağlık hizmeti alan taraflarca değerlendirilmesi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
24. Yorulmaz, M., Pirol, M. (2019). Sağlık çalışanlarında kalite algısının ölçülmesi üzerine bir araştırma. Sağlıkta Kalite ve Akreditasyon Dergisi, 2(1), 15-21.
25. Yousefinezhadi T, Mohamadi E, Safari Palangi H, Akbari Sarı A. (2015). The Effect of ISO 9001 and the EFQM Model on Improving Hospital Performance: A Systematic Review. Iran Red Crescent Med J. Dec 27;17(12).