KRONİK HASTALIKLARDA TRANSTEORETİK MODELE DAYANDIRILARAK MOTİVASYONEL GÖRÜŞME TEKNİĞİNİN KULLANILMASI

Zeynep Arabacı; Ayşe Doğru; Jülide Gülizar Yıldırım

doi:10.25279/sak.337571

KRONİK HASTALIKLARDA TRANSTEORETİK MODELE DAYANDIRILARAK MOTİVASYONEL GÖRÜŞME TEKNİĞİNİN KULLANILMASI

Öz

Sağlık hizmetleri ve halk sağlığı hemşireliği alanında motivasyonel görüşme ve transteoritik model bireylerin davranış değişiminde ve davranışın kazandırılmasında yaygın olarak kullanılan tekniklerdir. Kronik hastalıkların yönetiminde hastanın öz-yönetim becerisi kazanması, çeşitli eğitim öğretim yöntemleriyle güçlendirilmesi hastalığın tedavisinde önemlidir. Transteoretik modele dayandırılarak motivasyonel görüşme tekniği sağlık davranışlarının değişimi ve kazandırılmasında geliştirilmiş bir yöntemdir. Motivasyonel görüşme davranış değişimi aşamasında olan bireyin bilişsel ve davranışsal süreçlerini, değişim konusunda kendisine olan güvenini, karar alma algısını ve değişimini zorlaştıran faktörler tespit edilebilmektedir. Literatürdeki transteoretik model temelli motivasyonel görüşme tekniğinin kullanıldığı çalışmalar da motivasyonel görüşmenin kronik hastalık yönetiminde etkili olduğunu, sorunun fizyolojik veya psikolojik olmasının herhangi bir etki göstermediğini vurgulanmıştır. Motivasyonel görüşme tekniği, değişimi kolaylaştırmak için bireyin içinde bulunduğu değişim aşamasında en uygun girişimlerin kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Bireylerde davranış değişimine hazır olduğu aşama dikkate alınarak uygulanan girişimlerin, davranış değişimine karşı direnç oluşturmadıkları da belirtilmektedir. Olumsuz sağlık davranışını değiştirmek güç olmasına rağmen değişimin sağlanması, hastaların iyileşme süresi için oldukça önemlidir. Hemşireler bireylerin sağlık davranışlarını olumlu yönde etkilemektedirler. Çünkü hemşireler sağlık hizmetlerinin sunulmasında bireylerle sürekli bir iletişim halindedir. Hemşirelik uygulamaları ile örtüşen bu modelin yaşama geçirilebilmesi için motivasyonel görüşme tekniğini uygulamaları ve modeli toplum grupları üzerinde test edilebilecek çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Motivasyonel görüşme,Kronik Hastalık

Kaynakça

Chen, S.M., Creedy, D., Lin, H.S., Wollin, J. (2012). Effects of motivational interviewing intervention on self-management, psychological and glycemic outcomes in type 2 diabetes: A randomized controlled trial. International Journal of Nursing Studies, 49, 637- 644.
Cook-Campbell, J. & Sefton, M. (2010). Discharge teaching about patient retention of knowledge, Home Healthcare Nurse, 28(6), 366-374
Durna, Z. (Ed.). (2012). Kronik Hastalıklar ve Bakım (1.Baskı). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri.
Erkoç, Y. & Yardım, N. (Ed). (2011). T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Türkiye’de Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Risk Faktörleri ile Mücadele Politikaları. Ankara: Anıl Matbaası.
IDF (International Diabetes Federation). Diabetes Atlas. http://www.diabetesatlas.org/.
Karadakovan, A. & Aslan, F.E. (Ed). (2010). Dahili ve Cerrahi Hastalıklarda Bakım(1.Baskı). Adana: Adana Nobel Kitabevi.
Mollahaliloğlu, S., Hülür, Ü., Yardım, N., Özbay, H., Çaylan, A.K., Ünüvar, N. & Aydın S. (Ed). (2007). Türkiye’de Sağlığa Bakış. Ankara:Bölük Ofset Matbaacılık.
Muslu, L., Ardahan, M. (2017). Tip 2 Diyabet Tanılı Yetişkinlerde Motivasyonel Görüşmenin Etkisi: Sistematik Derleme. 10(3): 167-176.http://www.deuhyoedergi.org/.

Newnham-Kanas C., Irwin, J.D., Morrow, D. & Battram, D. (2011). The quantitative assessment of motivational interviewing using co-active life coaching skills as an intervention for adults struggling with obesity. International Coaching Psychology Review, 6 (2), 211-228.
Nuovo, J. (Ed). (2007). Chronic disease management. Springer: New York.
Ögel, K. (2009). Motivasyonel görüşme tekniği. Turkiye Klinikleri J Psychiatry-Special Topics, 2(2), 41-44.
Özdemir, H., Taşcı, S. (2013). Kronik hastalıklarda psikososyal sorunlar ve bakım. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(1), 57-72.
Perula., Luis, A. (2011). Effectiveness of motivational interviewing in improving lipid level in patients with dyslipidemia assisted by general practitioners: Dislip-EM Study Protocol. BMC Family Practice, 12:125.
Rubak, S., Sandbaek, A., Lauritzen, T., Borch-Johnsen, K., &Christensen, B. (2009). General practitioners trained in motivational interviewing can positively affect the attitude to behaviour change in people with type 2 diabetes. One year follow-up of an RCT, ADDITION Denmark. Scandinavian Journal of Primary Health Care, 27, 172-179.
Russell, C.L., Knowles, N., Peace, L., Cronk J.N., Matteson, M.L., Ponferrada, L., &Herron, M. (2011). Motivational interviewing in dialysis adherence study (MIDAS). Nephrology Nursing Journal, 38 (3), 229-236.
Sjöling, M., Lundberg, K., Endlund, E., Westman, A., & Jong M.C. (2011). Effectiveness of motivational interviewing and physical activity on prescription on leisure exercise time in subjects suffering from mild to moderate hypertension. BMC Research Notes, 4, 352-358.
Sürücü, H. A. (2014). Diyabet Öz-yönetim Eğitimi, Grup Temelli Eğitim ve Bireysel Eğitim. 7(1):46-51.http://www.deuhyoedergi.org/.
Taylor, R.W., Brown, D., Dawson, A. M., Haszar, J., Cox, A., Rose E. A., Taylor B.J., Jones, K.M., Treacy, L., Ross, J., & William, S.M. (2010). Motivational interviewing for screening and feedback and encouraging lifestyle changes to reduce relative weight in 4-8 year old children: design of the MınT Study. BMC Public Health, 10, 271-281.
TC Sağlık Bakanlığı. Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2015. www.saglikistatistikleri.gov.tr/dosyalar/SIY_2015.pdf.
Thompson, D.R., Chair, S. Y., Chan, S.W., Astin, F., Davidson, P.M.&Ski, C.F. (2011). Motivational interviewing: A useful approach to improving cardiovascular health?. Journal of Clinical Nursing, 20, 1236-1244.
Tosun, A.S. (2015). Tip 2 diabetes mellitus'u olan bireylerde Transteoretik Model Temelli Motivasyonel Görüşmenin öz-etkililik, metabolik kontrol ve sağlık davranışına etkisi, Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kayseri.
Tosun, A.S., Zincir, H. (2016). Tip 2 diabetes mellitus’ta sağlık davranış değişiminde transteoretik model temelli motivasyonel görüşme tekniği. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 8(1), 32-41.
Uysal, H., Enç, N. (2012). Kronik kalp yetmezliği olan hastaların uyumu için motivasyonel görüşme. Türk Kardiyol Dern Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi, 33-38.
Wagner, E.H., Davis, C., Schaefer, J., Von Korff, M., Austin, B. A. (1999). Survey of leading chronic disease management programs: Are they consistent with the literature? Managed Care Quarterly, 7(3), 56-66
Walpole, B., Dettmer, E., Morrongiello B., McCrindle B. & Hamilton J. (2011). Motivational interviewing as an intervention to increase adolescent self-efficacy and promote weight loss: methodology and design. BMC Public Health, 11, 459-467.
WHO (World Health Organization). http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs312/en/.
WHO (World Health Organization). Bulaşıcı Olmayan Hastalıklara İlişkin Küresel Durum Raporu 2010
Yıldırım, J.G. (2015).Hemşirenin evde destek Programının, oral antikoagülan (varfarin) tedavisi alan hastaların öz-yönetimine etkisi, Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Zeynep Arabacı
KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ, TOSYA MESLEK YÜKSEKOKULU
Türkiye

Ayşe Doğru Bu kişi benim
KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ, TOSYA MESLEK YÜKSEKOKULU
Türkiye

Jülide Gülizar Yıldırım
İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ, HALK SAĞLIĞI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2018

Gönderilme Tarihi

11 Eylül 2017

Kabul Tarihi

24 Mayıs 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 3 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.25279/sak.337571

IZ

https://izlik.org/JA54MY86GD

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Arabacı, Z., Doğru, A., & Yıldırım, J. G. (2018). KRONİK HASTALIKLARDA TRANSTEORETİK MODELE DAYANDIRILARAK MOTİVASYONEL GÖRÜŞME TEKNİĞİNİN KULLANILMASI. Health Academy Kastamonu, 3(2), 136-147. https://doi.org/10.25279/sak.337571

AMA

1.Arabacı Z, Doğru A, Yıldırım JG. KRONİK HASTALIKLARDA TRANSTEORETİK MODELE DAYANDIRILARAK MOTİVASYONEL GÖRÜŞME TEKNİĞİNİN KULLANILMASI. sak. 2018;3(2):136-147. doi:10.25279/sak.337571

Chicago

Arabacı, Zeynep, Ayşe Doğru, ve Jülide Gülizar Yıldırım. 2018. “KRONİK HASTALIKLARDA TRANSTEORETİK MODELE DAYANDIRILARAK MOTİVASYONEL GÖRÜŞME TEKNİĞİNİN KULLANILMASI”. Health Academy Kastamonu 3 (2): 136-47. https://doi.org/10.25279/sak.337571.

EndNote

Arabacı Z, Doğru A, Yıldırım JG (01 Ağustos 2018) KRONİK HASTALIKLARDA TRANSTEORETİK MODELE DAYANDIRILARAK MOTİVASYONEL GÖRÜŞME TEKNİĞİNİN KULLANILMASI. Health Academy Kastamonu 3 2 136–147.

IEEE

[1]Z. Arabacı, A. Doğru, ve J. G. Yıldırım, “KRONİK HASTALIKLARDA TRANSTEORETİK MODELE DAYANDIRILARAK MOTİVASYONEL GÖRÜŞME TEKNİĞİNİN KULLANILMASI”, sak, c. 3, sy 2, ss. 136–147, Ağu. 2018, doi: 10.25279/sak.337571.

ISNAD

Arabacı, Zeynep - Doğru, Ayşe - Yıldırım, Jülide Gülizar. “KRONİK HASTALIKLARDA TRANSTEORETİK MODELE DAYANDIRILARAK MOTİVASYONEL GÖRÜŞME TEKNİĞİNİN KULLANILMASI”. Health Academy Kastamonu 3/2 (01 Ağustos 2018): 136-147. https://doi.org/10.25279/sak.337571.

JAMA

1.Arabacı Z, Doğru A, Yıldırım JG. KRONİK HASTALIKLARDA TRANSTEORETİK MODELE DAYANDIRILARAK MOTİVASYONEL GÖRÜŞME TEKNİĞİNİN KULLANILMASI. sak. 2018;3:136–147.

MLA

Arabacı, Zeynep, vd. “KRONİK HASTALIKLARDA TRANSTEORETİK MODELE DAYANDIRILARAK MOTİVASYONEL GÖRÜŞME TEKNİĞİNİN KULLANILMASI”. Health Academy Kastamonu, c. 3, sy 2, Ağustos 2018, ss. 136-47, doi:10.25279/sak.337571.

Vancouver

1.Zeynep Arabacı, Ayşe Doğru, Jülide Gülizar Yıldırım. KRONİK HASTALIKLARDA TRANSTEORETİK MODELE DAYANDIRILARAK MOTİVASYONEL GÖRÜŞME TEKNİĞİNİN KULLANILMASI. sak. 01 Ağustos 2018;3(2):136-47. doi:10.25279/sak.337571

Cited By

Fazla Kilolu ve Obez Adölesanlarda Motivasyonel Görüşme Tekniğinin Kullanımı

Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.33631/duzcesbed.553805

Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Tedaviye Uyum Sürecinde Aile Faktörü: Motivasyonel Görüşmenin Etkileri Açısından Gözden Geçirme

Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.37989/gumussagbil.945568

SOSYAL HİZMET PERSPEKTİFİNDEN MOTİVASYONEL GÖRÜŞME TEKNİĞİNE BAKIŞ

Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi

https://doi.org/10.46218/tshd.1227482

Kronik Hastalıkların Öz-Yönetiminde Motivasyonel Görüşme: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz

Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi

https://doi.org/10.38108/ouhcd.1505131