İLKÖĞRETİM OKULLARI (6., 7., 8. SINIFLAR) İÇİN HAZIRLANAN TÜRKÇE SÖZLÜKLERİN TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ SÖZ VARLIĞINI YANSITMASI BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

İlköğretim Okulları (6., 7., 8. sınıflar) için hazırlanan Türkçe sözlüklerin; Türkçe ders kitaplarındaki (MEB; 6., 7., 8. sınıflar) "söz varlığı"nı yansıtma düzeyini belirlemek ve sözlük hazırlayıcılara çeşitli öneriler getirmek üzere hazırlanan bu çalışmada betimsel araştırmalardan tarama modeli kullanılmıştır. Sözlükçülük ve okul sözlükçülüğü üzerinde durularak; sözlük hazırlama esasları açıklanmış ve okul sözlüklerinin eğitim-öğretimdeki işlevlerine ve yararlarına değinilmiştir. İlköğretim 6., 7., 8. sınıflara yönelik olarak hazırlanan değişik tarihlerde, değişik yayınevleri tarafından yayımlanmış toplam 5 (beş) Türkçe Okul Sözlüğü olasılığa dayalı basit tesadüfî örnekleme yoluyla seçilmiştir. Belirlenen sözlükler, modern Sözlükbilim yöntem ve ilkelerine uygunluk bakımından incelenmiştir. Ders kitaplarındaki anlatı metinleri taranarak, “Cibakaya 2.2.” dizin programına aktarılmış ve alfabetik dizin elde edilmiştir. Alfabetik dizinin “a” maddesini oluşturan madde başı birimlerin sıklık değerleri ve belirlenen 5 (beş) Türkçe okul sözlüğünde bulunma durumları saptanarak tablo halinde gösterilmiştir. Araştırma sonucunda; İlköğretim Okulları için hazırlanan Türkçe sözlüklerin, Türkçe ders kitaplarındaki söz varlığını yansıtma düzeylerinin yeterli olduğu, ancak modern Sözlükbilim yöntem ve ilkelerinden yeterince yararlanılamadan hazırlandığı ortaya konulmuştur.

This study prepared for determining the level of the Turkish dictionaries that prepared for elementary education (6th, 7th, 8th grades) reflection “vocabulary” in Turkish textbooks (MEB; 6., 7., 8. grades). This study prepared for bringing various suggestions to dictionary preparatories. This study used screening model that is in the descriptive researches. Abaout lexicography and school lexicography, dictionary preparation principles explained and functions and benefits of the dictionaries at the school education have been mentioned. Totally, 5 (five) Turkish school dictionaries that prepared for elementary education (6th, 7th, 8th grades) were published by different publishing houses in various dates. They were selected through simple random sampling based on probability. Determined dictionaries were examined in terms of compliance modern lexicology principles and methods. Narrative texts in the textbooks were scanned and transferred to an index programme that was called “Cibakaya 2.2.” and alphabetical index was obtained. Frequency of lexeme “a” in alphabetical index by identifying situations are shown in table. As a result of research; Turkish school dictionaries that prepared for elementary education (6th, 7th, 8th grades) reflecting the vocabularies may be said to be adequate levels in Turkish textbooks but methods and principles could not get enough from modern Lexicology