Araştırma Makalesi

Ortaokul Öğrencilerinin Enerji Kullanım Niyetlerini Açıklamaya Yönelik Kavramsal Bir Modelin Geliştirilmesi

Cilt: 23 Sayı: 2 29 Aralık 2023
PDF İndir
TR EN

Ortaokul Öğrencilerinin Enerji Kullanım Niyetlerini Açıklamaya Yönelik Kavramsal Bir Modelin Geliştirilmesi

Öz

Bu çalışma, Bursa ilinde üç farklı devlet okulunda öğrenim görmekte olan 813 ortaokul öğrencisinin yenilenebilir enerji kullanımına yönelik niyetlerini planlanmış davranış teorisi çerçevesinde derinlemesine incelemeyi hedeflemektedir. Araştırmada, tutum, öznel norm, algılanan davranış kontrolü ve niyet bileşenlerinden oluşan bir model önerilmiş ve bu modelin geçerliliği yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak test edilmiştir. Yenilenebilir enerji kullanımına yönelik niyeti ölçmek amacıyla çok boyutlu bir 'Yenilenebilir Enerji Kullanımına Yönelik Niyet Ölçeği' tasarlanmış ve bu ölçeğin geçerliliği doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiştir. Analiz sonuçları, tasarlanan ölçeğin yüksek geçerlilik ve güvenirlik katsayılarına sahip olduğunu göstermektedir. Önerilen modelin bileşenleri arasındaki ilişkileri incelemek için yapısal eşitlik modellemesi teknikleri kullanılmıştır. Bulgular, öğrencilerin yenilenebilir enerji kullanımına yönelik tutum ve algılanan davranış kontrolü değişkenlerinin niyeti pozitif bir şekilde yordadığını göstermektedir. Ancak, bu modelin bir diğer kritik bileşeni olan öznel normların, yenilenebilir enerji kullanımına yönelik niyet üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığını ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, özellikle ortaokul öğrenci popülasyonuna özgü bir sosyal ve kültürel bağlamda, planlanmış davranış teorisi bileşenlerinin farklı bir etki profili sergileyebileceğini işaret etmektedir. Sonuçlar göz önüne alınarak farklı faktörlerin etkisini daha kapsamlı bir şekilde değerlendirmek için etik inançlar, bilgi seviyesi, faklı coğrafik bölgelere ve sosyoekonomik durum gibi değişkenler de araştırmalara dâhil edilerek benzer araştırmaların yapılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

Planlanmış davranış teorisi, yenilenebilir enerji, yapısal eşitlik modellemesi

Kaynakça

  1. Abrahamse, W., & Steg, L. (2011). Factors related to household energy use and intention to reduce it: The role of psychological and socio-demographic variables. Human Ecology Review, 18(1), 30–40. Abrahamse, W., Steg, L., Gifford, R., & Vlek, C. (2009). Factors influencing car use for commuting and the intention to reduce it: A question of self-interest or morality?. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 12(4), 317-324.
  2. Abrahamse, W., Steg, L., Vlek, C., & Rothengatter, T. (2007). The effect of tailored information, goal setting, and tailored feedback on household energy use, energy-related behaviors, and behavioral antecedents. Journal of Environmental Psychology, 27(4), 265-276.
  3. Abusaada, H., & Elshater, A. (2023). Developing a guiding framework based on sustainable development to alleviate poverty, hunger and disease. Archnet-IJAR: International Journal of Architectural Research.
  4. Ajzen, I. & Fishbein, M. (1975). Belief, attitude, intention and behavior: an introduction to theory and research.
  5. Ajzen, I. (1991), “The Theory of Planned Behaviour”, Organization Behaviour and Human Decision Process, 50, 179-211.
  6. Ajzen, I. (2012), “The Theory of Planned Behavior, in P.A.M Lange”,
  7. W. Kruglanski, Alam, S. S., & Rashid, M. (2012). Intention to use renewable energy: mediating role of attitude. Energy Research Journal, 3(2), 37-44.
  8. Anderson, J. C., & Gerbing, D. W. (1988). Structural equation modeling in practice: A review and recommended two-stepapproach. Psychological Bulletin,103(3), 411–423.
  9. Armitage, C. J., & Conner, M. (2001). Efficacy of the theory of planned behaviour: A meta‐analytic review. British Journal of Social Psychology, 40(4), 471-499.
  10. Arnocky, S., Stroink, M., & DeCicco, T. (2007). Self-construal predicts environmental concern, cooperation, and conservation. Journal of Environmental Psychology, 27(4), 255-264.

Kaynak Göster

APA
Demirbağ, G., & Polat, D. (2023). Ortaokul Öğrencilerinin Enerji Kullanım Niyetlerini Açıklamaya Yönelik Kavramsal Bir Modelin Geliştirilmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 177-198. https://doi.org/10.53629/sakaefd.1362948
AMA
1.Demirbağ G, Polat D. Ortaokul Öğrencilerinin Enerji Kullanım Niyetlerini Açıklamaya Yönelik Kavramsal Bir Modelin Geliştirilmesi. SUJEF. 2023;23(2):177-198. doi:10.53629/sakaefd.1362948
Chicago
Demirbağ, Gülçin, ve Dilber Polat. 2023. “Ortaokul Öğrencilerinin Enerji Kullanım Niyetlerini Açıklamaya Yönelik Kavramsal Bir Modelin Geliştirilmesi”. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 23 (2): 177-98. https://doi.org/10.53629/sakaefd.1362948.
EndNote
Demirbağ G, Polat D (01 Aralık 2023) Ortaokul Öğrencilerinin Enerji Kullanım Niyetlerini Açıklamaya Yönelik Kavramsal Bir Modelin Geliştirilmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 23 2 177–198.
IEEE
[1]G. Demirbağ ve D. Polat, “Ortaokul Öğrencilerinin Enerji Kullanım Niyetlerini Açıklamaya Yönelik Kavramsal Bir Modelin Geliştirilmesi”, SUJEF, c. 23, sy 2, ss. 177–198, Ara. 2023, doi: 10.53629/sakaefd.1362948.
ISNAD
Demirbağ, Gülçin - Polat, Dilber. “Ortaokul Öğrencilerinin Enerji Kullanım Niyetlerini Açıklamaya Yönelik Kavramsal Bir Modelin Geliştirilmesi”. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 23/2 (01 Aralık 2023): 177-198. https://doi.org/10.53629/sakaefd.1362948.
JAMA
1.Demirbağ G, Polat D. Ortaokul Öğrencilerinin Enerji Kullanım Niyetlerini Açıklamaya Yönelik Kavramsal Bir Modelin Geliştirilmesi. SUJEF. 2023;23:177–198.
MLA
Demirbağ, Gülçin, ve Dilber Polat. “Ortaokul Öğrencilerinin Enerji Kullanım Niyetlerini Açıklamaya Yönelik Kavramsal Bir Modelin Geliştirilmesi”. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 23, sy 2, Aralık 2023, ss. 177-98, doi:10.53629/sakaefd.1362948.
Vancouver
1.Gülçin Demirbağ, Dilber Polat. Ortaokul Öğrencilerinin Enerji Kullanım Niyetlerini Açıklamaya Yönelik Kavramsal Bir Modelin Geliştirilmesi. SUJEF. 01 Aralık 2023;23(2):177-98. doi:10.53629/sakaefd.1362948