Araştırma Makalesi

er-Risâle’de Şâfiî’ye Göre Kur’ân’ın Arabîliği

Cilt: 24 Sayı: 46 15 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

er-Risâle’de Şâfiî’ye Göre Kur’ân’ın Arabîliği

Öz

İslâm’ın ilk dönemlerinden itibaren Kur’ân’da Arapça dışında bir kelimenin bulunup bulunmadığı hususunda farklı görüşler ileri sürülmüştür. Bu görüşler çerçevesinde mesele, Kur’ân’da yabancı dillerden bazı kelimelerin bulunup bulunmadığı merkezinde tartışıldığı gibi, bazı kelimelerin köken itibarıyla Arapça olmakla beraber şer’î terminolojinin ortaya çıkışı sonrasında Arapların o zamana kadar bilmediği yeni anlamlar kazanmış olmasının Kur’ân’ın arabî olmasına engel teşkil edip etmeyeceği boyutuyla da tartışılmıştır. Şâfiî, Kur’ân’ın arabîliği görüşünün ilk ve en tavizsiz savunucularından biridir. Kur’ân, muhatapları Arap olduğu için Arapça nazil olmuştur. Her dil, o dili konuşan halkın kültürünü ve düşünce yapısını da barındırır. Şâfiî nazarında Kur’ân’ın arabî olması Arap dilinin kurallarına, üslubuna uygun olmasının ötesinde Arap kültürünü ve düşünce yapısını da barındırması demektir. Muhataplar açısından bakınca da kendi dillerinde inen vahyin kendileri için olabildiğince açık/mübin olması gerekir. Dolayısıyla Şâfiî’nin er-Risâle’de, nasslardan hüküm çıkarırken Arapçanın kural ve üsluplarını dikkate alma üzerine kurmuş olduğu beyân teorisi Kur’ân’ın arabî olması ile yakından alakalıdır. Bu makalede Şâfiî’nin konuya dair görüşleri er-Risâle isimli eseri merkeze alınarak tespit edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Arap dili ve belagatı, Fıkıh, Şâfiî, Beyân, Kur’ân’ın Arabîliği

Kaynakça

  1. Âmîdî, Seyfeddîn. el-İḥkâm fî uṣûli’l-aḥkâm. thk. Abdürrezzak Afîfî. Riyad: Dâru’s-Sâmi‘î, 1424/2003.
  2. Araz, Yunus. “İmam Şâfiî’ye Göre Kur’ân Dilinin ‘Arabiliği Meselesi”, I. Uluslararası Din ve İnsan Sempozyumu “Din, Dil ve İletişim", ed. Yunus Araz vd. 639-649. Eskişehir: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Yayınları, 2019. Bâkıllânî, Ebû Bekir Muhammed b. Tayyib el-Basrî. et-Taḳrîb ve’l-irşâd eṣ-ṣaġîr. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2. Basım, 1418/1998.
  3. Bedir, Mürteza. “er-Risâle”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 20 Mart 2022. https://islamansiklopedisi.org.tr/er-risale--safii
  4. Beyhâkî, Ahmed b. Hüseyin. Menaḳibu’ş-Şâfiî. thk. Seyyid Ahmed Sakr. Kahire: Dâru’n-Nasr li’t-Tıbâ‘a, 1390/1970.
  5. Câbirî, Muhammed Âbid. Arap Aklının Oluşumu. çev. İbrahim Akbaba. İstanbul: Mana Yayınları, 2019.
  6. Cessâs, Ebû Bekir. el-Fuṣûl fi’l-uṣûl. thk. Muhammed Muhammed Teymur. Lübnan: Dâru’l-Kütübi’l-’İlmiyye, 1431/2010.
  7. Cevâlîkî, Ebû Mansur. el-Muʿarreb mine’l-kelâmi’l-aʿcemî ʿalâ ḥurûfi’l-muʿcem. thk. Halil İmran el-Mansur. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-’İlmiyye, 1419/1998.
  8. Daşdemir, Ebubekir. “Cessâs’ın Şâfiî’nin Beyân Anlayışına Yönelik Eleştirileri”. Bilimname 37 (2019), 1085-1116.
  9. Duman, Soner. “Modern Dönemde Şâfiî Algısı”. Geleneksel ve Modernist Paradigmalar Kıskacında İmam Şâfiî. ed. M. Mahfuz Söylemez. 25-63. Ankara: Araştırma Yayınları, 2014.
  10. Ebû Ubeyde, Ma‘mer b. Müsennâ’. Mecâzü’l-Ḳurʾân. thk. Muhammed Fuad Sezgin. 2 Cilt. Kahire: Muhammed Sâmî Emîn el-Hâncî, 1374/1954.

Kaynak Göster

APA
Afacan, H., & Güman, O. (2022). er-Risâle’de Şâfiî’ye Göre Kur’ân’ın Arabîliği. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 24(46), 485-503. https://doi.org/10.17335/sakaifd.1153858
AMA
1.Afacan H, Güman O. er-Risâle’de Şâfiî’ye Göre Kur’ân’ın Arabîliği. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2022;24(46):485-503. doi:10.17335/sakaifd.1153858
Chicago
Afacan, Hülya, ve Osman Güman. 2022. “er-Risâle’de Şâfiî’ye Göre Kur’ân’ın Arabîliği”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 24 (46): 485-503. https://doi.org/10.17335/sakaifd.1153858.
EndNote
Afacan H, Güman O (01 Aralık 2022) er-Risâle’de Şâfiî’ye Göre Kur’ân’ın Arabîliği. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 24 46 485–503.
IEEE
[1]H. Afacan ve O. Güman, “er-Risâle’de Şâfiî’ye Göre Kur’ân’ın Arabîliği”, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 24, sy 46, ss. 485–503, Ara. 2022, doi: 10.17335/sakaifd.1153858.
ISNAD
Afacan, Hülya - Güman, Osman. “er-Risâle’de Şâfiî’ye Göre Kur’ân’ın Arabîliği”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 24/46 (01 Aralık 2022): 485-503. https://doi.org/10.17335/sakaifd.1153858.
JAMA
1.Afacan H, Güman O. er-Risâle’de Şâfiî’ye Göre Kur’ân’ın Arabîliği. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2022;24:485–503.
MLA
Afacan, Hülya, ve Osman Güman. “er-Risâle’de Şâfiî’ye Göre Kur’ân’ın Arabîliği”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 24, sy 46, Aralık 2022, ss. 485-03, doi:10.17335/sakaifd.1153858.
Vancouver
1.Hülya Afacan, Osman Güman. er-Risâle’de Şâfiî’ye Göre Kur’ân’ın Arabîliği. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2022;24(46):485-503. doi:10.17335/sakaifd.1153858