Araştırma Makalesi

الانتحال والأصالة في اشعار سنبل زاده وهبي العربية

Cilt: 25 Sayı: 48 15 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

الانتحال والأصالة في اشعار سنبل زاده وهبي العربية

Öz

Türk şairi Sünbülzade Vehbi (ö. 1224/1809) Osmanlı döneminde Türkçe, Arapça ve Farsça şiir yazan ve divanında bu şiirlere yer veren en önemli Türk şairlerinden biridir. Bu makalede Veh-bi'nin divanda yer alan Arapça şiirindeki intihal sorunu ele alınmıştır. Vehbi'nin Sultan III. Selim'e (ö. 1223/1807) ithaf ettiği divanda yer alan Arapça şiirin çoğu, Tabîb Muhammed Nasîrüddin el-İsfahanî (ö. 1191/1777), İranlı şair Hatif el-İsfahanî (ö. 1198/1784) ve Iraklı şair Kâzım el-Uzrî et-Temimî (h. 1143-1213/m. 1730-1798) gibi Vehbi'nin döneminde yaşayan şairlere atfedilir. Bu makalede, şair Sünbülzade Vehbi ile yukarıda adı geçen şairlerden söz edilmiş, divanında yer alan Arapça şiiri tanıtılmış, Vehbi'nin Arapça şiirleri ile yukarıda adı geçen şairlerin şiirleri arasında benzerlik gösterilmiştir. Araştırmada hem Vehbi'ye hem de adı geçen şairlere isnat edilen beyitler tespit edilmiştir. Bu beyitler, yaklaşık olarak Vehbi'nin Arapça şiirinin %83'üne tekabül etmektedir. Yaklaşım olarak nicel betimsel yaklaşımı benimseyen araştırmada, Vehbi'nin divanında yer alan Arapça şiirlerinin çoğunun Bağdat Valisi ile İran Sultanı arasında arabuluculuk yaptığı sırada muhtemelen tanıştığı veya şiirlerini gördüğü adı geçen şairlerin şiirlerinden intihal olduğu ileri sürülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Arap Dili ve Edebiyatı, İntihal, Sünbülzade Vehbi, Tabîb Nasîrüddin el-İsfa-hanî, Hatif el-İsfahanî, Kâzım el-Uzrî et-Temimî.

Kaynakça

  1. Abbâs, İḥsân. Târîḫu’n-naḳdi’l-edebî ʿinde’l-ʿArab. Beyrūt: Dâru’s̠-S̠eḳāfe, 1983.
  2. Aktepe, Münir. “Esad Efendi, Vassâfzâde”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları, 1995, 11/347.
  3. Bakırcı, Selami. "Sünbülzâde Vehbî Efendi ve Muʿallaḳatu İmriʾi’l-Ḳays." Mecelletu Ḥavliyyât’i-Turâs̠ 8 (2008), 21-29.
  4. Bedrân, Abdülḥamid Muḥammed. "Muʿallaḳatu İmriʾi’l-Ḳays ve es̠eruhâ fiş- şiʿril-ʿArabî." el-ʿArab. 50: 1-2 (2014), 26-52.
  5. Beyzâdeoğlu, Süreyya Ali. Sünbülzâde Vehbî. İstanbul: İklim Yayınları, 1993.
  6. Dahami, Yahya. "Mutual Arabic-Turkish Influence: Sünbülzâde Vehbî Efendi". Kültür Araştırmaları Dergisi 14 (2022), 1-18.
  7. Dünbülî, Abdürrezzâk Bîg. Tecrübetü’l-ʾaḥrâr ve tesliyetü’l-ebrâr. thk. Ḥasan Kādî Ṭabâṭabâî. Tebriz: Müʾssese-i Tarih ve Ferheng İran, 1349.
  8. Dünbülî, Abdürrezzâk Bîg. Teẕkire-i Nigâristân-ı Dârâ. thk. Abdürresûl Ḫayyâmpûr. Tebriz: Şirket-i Çap-i Kitab-i Azerbaycan, 1343.
  9. Hâşimî, Ahmed b. İbrâhîm b. Muṣtafâ. Cevâhirü’l-belâġa fi’l-meʿânî ve’l-beyân ve’l-bedîʿ. thk. Yusuf eṣ-Ṣamilî. Beyrūt: el-Mektebetü’l-ʿAṣriyye, 1999.
  10. Ḫâtimî, Ebû Ali Muhammed b. el-Ḥasan. Ḥilyetü’l-muḥâdara fî sınâʿati’ş-şi‘r. thk. Ca‘fer Kettânî. Beyrut, Dârü’r-Reşîd, 1979.

Kaynak Göster

APA
Elhajhamed, A. (2023). الانتحال والأصالة في اشعار سنبل زاده وهبي العربية. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 25(48), 459-484. https://doi.org/10.17335/sakaifd.1336267
AMA
1.Elhajhamed A. الانتحال والأصالة في اشعار سنبل زاده وهبي العربية. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2023;25(48):459-484. doi:10.17335/sakaifd.1336267
Chicago
Elhajhamed, Abdulsattar. 2023. “الانتحال والأصالة في اشعار سنبل زاده وهبي العربية”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 25 (48): 459-84. https://doi.org/10.17335/sakaifd.1336267.
EndNote
Elhajhamed A (01 Aralık 2023) الانتحال والأصالة في اشعار سنبل زاده وهبي العربية. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 25 48 459–484.
IEEE
[1]A. Elhajhamed, “الانتحال والأصالة في اشعار سنبل زاده وهبي العربية”, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 25, sy 48, ss. 459–484, Ara. 2023, doi: 10.17335/sakaifd.1336267.
ISNAD
Elhajhamed, Abdulsattar. “الانتحال والأصالة في اشعار سنبل زاده وهبي العربية”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 25/48 (01 Aralık 2023): 459-484. https://doi.org/10.17335/sakaifd.1336267.
JAMA
1.Elhajhamed A. الانتحال والأصالة في اشعار سنبل زاده وهبي العربية. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2023;25:459–484.
MLA
Elhajhamed, Abdulsattar. “الانتحال والأصالة في اشعار سنبل زاده وهبي العربية”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 25, sy 48, Aralık 2023, ss. 459-84, doi:10.17335/sakaifd.1336267.
Vancouver
1.Abdulsattar Elhajhamed. الانتحال والأصالة في اشعار سنبل زاده وهبي العربية. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2023;25(48):459-84. doi:10.17335/sakaifd.1336267