Kelantan İslam Dini ve Malay Gelenekleri Konseyi (MAIK) tarafından yönetilen Darul Quran’ın, geleneksel bir tahfiz kurumundan tanınmış bir yükseköğretim sağlayıcısına dönüşümü, Malezya’daki İslami eğitim reformunda kritik bir dönüm noktasını temsil etmektedir. Bu çalışma, kurumun akademik dönüşüm sürecinde görev yapan öğretim elemanlarının yaşanmış deneyimlerini eleştirel biçimde inceleyerek, bu dönüşümün barındırdığı çok boyutlu zorlukları ve henüz yeterince değerlendirilmemiş fırsatları ortaya koymaktadır. İslami yükseköğretim reformu literatüründe görece ihmal edilmiş bir perspektif olan öğretim elemanlarının deneyimlerini merkeze alan bu araştırma, yönetişim kısıtları, araştırma beklentileri ve dijital hazırbulunuşluk unsurlarının, bir tahfiz kurumunun Malezya’nın resmî yükseköğretim sistemine geçiş sürecinde nasıl kesiştiğine dair nitel ve sahaya dayalı kanıtlar sunmaktadır. Yirmi öğretim elemanının katılımıyla gerçekleştirilen Odak Grup Görüşmelerine dayalı nitel yöntem kullanılarak yürütülen araştırmanın bulguları, özellikle kurumsal özerkliğin sınırlı olması, araştırma kültürünün yeterince gelişmemiş olması ve dijital altyapı eksiklikleri gibi, kurumun akademik ilerlemesini engelleyen sistemik sınırlılıkları ortaya koymaktadır. Buna karşılık, güçlü toplumsal güven, zekât temelli finansman kaynaklarına erişim ve kurumun sahip olduğu ahlaki meşruiyet, dönüşüm süreci için önemli stratejik imkânlar sunmaktadır. Bulgular, geleneksel İslami değerlerin çağdaş akademik beklentilerle bütünleştirilmesini hedefleyen bütüncül stratejilere duyulan acil ihtiyacı vurgulamaktadır. Dijital okuryazarlıkta kuşaklar arası farkların giderilmesi, kıdeme dayalı liderlik yapılarının yeniden düzenlenmesi ve performans odaklı bir araştırma ekosisteminin geliştirilmesi, öncelikli alanlar olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, Darul Quran MAIK’in Malezya’nın rekabetçi yükseköğretim ortamında başarılı olabilmesi için kurumsal dayanıklılık ve yenilik kapasitesinin varsayımsal değil, bilinçli ve stratejik biçimde tasarlanması gerektiğini savunmaktadır. Önerilen yaklaşımlar, ulusal kalkınma hedefleri ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile uyumlu olup, Darul Quran MAIK’i yalnızca Kur’an eğitimi alanında bir mükemmeliyet merkezi olarak değil, aynı zamanda ileriye dönük bir İslami yükseköğretim modeli olarak konumlandırmaktadır.
İslami Yükseköğretim Kurumsal Dönüşüm İslami Yönetişim Araştırma Kültürü Dijital Hazırbulunuşluk Malezya Eğitim Planı (Blueprint)
Bu çalışma için etik kurul onayı Malezya’daki Kelantan Malezya Üniversitesi’nden alınmıştır (Onay No: UMK.A16.800- 6/1/1(5)).
PEMIKIR Araştırma Merkezi.
Yazarlar, bu çalışmaya destek veren PEMIKIR Araştırma Merkezi’ne teşekkür eder. Ayrıca, araştırmaya katılan tüm katılımcılara ve değerli işbirliği için MAIK kuruluşuna da özel teşekkürlerimizi sunarız.
The transformation of Darul Quran, managed by the Council of Islamic Religion and Malay Customs of Kelantan (MAIK), from a traditional tahfiz institution into a recognized higher education provider marks a pivotal moment in Malaysia’s Islamic educational reform. This study critically explores the lived experiences of lecturers navigating the institution’s academic transition, highlighting the multifaceted challenges and untapped opportunities inherent in this evolution. By centering lecturers lived experiences, an understudied perspective in Islamic higher education reform literature, this research provides grounded qualitative evidence on how governance constraints, research expectations, and digital readiness intersect during a tahfiz institution’s transition into Malaysia’s formal higher education system. Employing a qualitative methodology through Focus Group Discussions with 20 lecturers, the findings reveal systemic limitations, most notably restricted institutional autonomy, an underdeveloped research culture, and digital infrastructure gaps that hinder academic progression. Simultaneously, strategic assets such as strong public trust, access to zakat-based funding, and the moral legitimacy of the institution offer fertile ground for transformation. The findings underscore the urgent need for holistic strategies that blend traditional Islamic values with contemporary academic expectations. Addressing generational gaps in digital literacy, reforming seniority-based leadership structures, and cultivating a performance-oriented research ecosystem emerge as critical priorities. This study argues that institutional resilience and innovation must be intentionally designed if Darul Quran MAIK is to thrive within Malaysia’s competitive higher education landscape. The proposed recommendations align with national development goals and the Sustainable Development Goals, positioning Darul Quran MAIK as a forward-looking Islamic higher education model.
Islamic Higher Education Institutional Transformation Islamic Governance Research Culture Digital Readiness Malaysia Education Blueprint
Ethical approval for this study was obtained from the University of Malaysia Kelantan, Malaysia (Approval No: UMK.A16.800- 6/1/1(5)).
PEMIKIR Research Centre.
The authors would like to thank PEMIKIR Research Centre for supporting this study. Special thanks are also extended to all participants involved in the research, as well as to the MAIK organization for their valuable cooperation.
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Din Eğitimi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 16 Eylül 2025 |
| Kabul Tarihi | 3 Ocak 2026 |
| Erken Görünüm Tarihi | 8 Nisan 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.17335/sakaifd.1784903 |
| IZ | https://izlik.org/JA52GP32KL |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication |
Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD), Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi tarafından yayınlanan hakemli bir akademik dergidir.
Dergi, ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel niteliklere sahip çalışmaları yayınlayarak ilahiyat ve dini araştırmalar alanlarında bilgi birikimine katkıda bulunmayı ve bu alanlarda öncü bir dergi olmayı amaçlamaktadır.
Dergimizin kapsamı genel olarak din ile ilişkili tüm araştırma alanlarını içermektedir. İslam, Yahudilik, Hristiyanlık, Uzak Doğu dinleri ve modern inançlara dair araştırma ve derleme makaleleri yayınlanabilmektedir. İlahiyatın temel alanlarının yanında din ile ilişkili olduğu sürece eğitim, sosyoloji, psikoloji, felsefe, tarih, dil, kültür, edebiyat, sanat, sağlık, siyaset, Osmanlı ve Orta Doğu çalışmalarına da dergimizde yer verilmektedir.
Derginin yayın dili Türkçe'dir. Ayrıca İngilizce ve Arapça bilimsel çalışmalar da yayınlanır.
Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, ilahiyat ve dini araştırmalar alanında makaleler yayınlayan uluslararası ve hakemli bir dergidir.
Dergi yılda iki kez Haziran ve Aralık aylarında yayınlanır.
Yayın dili Türkçe, İngilizce ve Arapça'dır.
Makalelerde (tezlerden üretilen makaleler de dahil) benzerlik oranı azami %20'dir.
Dergiye gönderilen makaleler orijinal olmalı, daha önce yayınlanmamış ve aynı anda başka bir yerde yayınlanması için gönderilmemiş olmalıdır.
Herhangi bir Editörün, dergiye makale göndermesi durumunda Editörün, editör paneline ulaşımı engellenir. Editör, tüm süreçleri bir yazar olarak takip eder. Süreç tamamlandıktan sonra Editör yetkisi tekrar kendisine verilir.
Makaleler dipnot, kaynakça ve özetler de dahil olmak üzere 9.000 kelimeden fazla olmamalıdır. Hakemlik süreçlerinde bu sayının aşılmasına izin verilebilmektedir.
Makalelerde, 200–250 kelime arasında Türkçe ve İngilizce özet bulunmalı (her iki özet de 250 kelimeyi geçmemeli) ve her iki dilde 3–5 anahtar kelime eklenmelidir. Anahtar kelimelerin ilki ilgili disipline ait olmalı ve her bir anahtar kelimenin ilk harfi büyük harfle yazılmalıdır.
Makalelerde atıf ve kaynakça için İSNAD 2. Edisyon atıf sistemi kullanılmalıdır. Yazarlar İSNAD 2. Edisyon dipnotlu ya da metiniçi atıf sistemini tercih edebilir.
Yazarların atıf ve kaynakça için Zotero, Mendeley ya da Endnote gibi bir program kullanmaları gerekmektedir. İsnad atıf sisteminin Zotero, Mendeley ve EndNote şablonları bulunmaktadır.
Arapça metinlerde Traditional Arabic yazı tipi kullanılmalıdır.
Yazarlar İngiliz İngilizcesi veya Amerikan İngilizcesinden birini tercih edebilir; ancak makale boyunca seçilen yazım ve dil kullanımı tutarlı biçimde sürdürülmelidir.
Çalışma için gerekli ise Etik Kurul İzin Belgesi'nin onaylı hali sisteme yüklenmelidir.
Telif Hakkı Sözleşmesi ve Yazar Kabul Formu makale gönderilirken sisteme yüklenmelidir.
Dergi, 1 Ağustos 2025 tarihinden itibaren sürekli makale kabulüne açıktır. Makale başvurularının yoğunluğuna bağlı olarak, dergi önceden duyuru yapmaksızın makale kabulünü geçici olarak askıya alma hakkını saklı tutar.
Yazar çeşitliliğinin sağlanması ve daha fazla araştırmacıya makale yayınlama imkanı sunulması amacıyla üst üste iki yıl aynı yazarın makalesi yayınlanmaz.
Makale yoğunluğu nedeniyle, aynı yazarın bir sayı döneminde yalnızca bir makalesi değerlendirmeye alınır. Bu nedenle, ilgili dönemde makalesi iade/red edilen yazarın, aynı sayı dönemi içerisinde gönderdiği diğer makaleler işleme alınmadan iade edilir.
Dergide 2026 yılı itibariyle kitap değerlendirme yazıları kabul edilmeyecektir.
Makalenizi dergi makale şablonuna uygun olarak hazırlayınız.
• Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD) makale gönderimi, hakemlik ve editörlük süreçleri, mizanpaj ve yayın basımı (sayfa veya renk ücretleri) için herhangi bir ücret talep etmemektedir.
• SAUIFD yazarlara, hakemlere, editörlere ve yayın kuruluna herhangi bir ücret ödememektedir.
• SAUIFD’deki makalelerin okunması ve indirilmesi ücretsizdir.
• SAUIFD araştırma literatürüne ücretsiz erişimi teşvik eden Budapeşte Açık Erişim Girişimini (BOAI: Budapest Open Access Initiative) imzalamış ve bu girişimde açıklanmış olan Açık Erişim İlkeleri’ni kabul etmiştir.
• SAUIFD’deki tüm eserler TÜBİTAK ULAKBİM DergiPark aracılığıyla LOCKSS (Lots Of Copies Keep Stuff Safe) sistemi ile arşivlenmektedir.
• SAUIFD yayın politikası gereği ilan, reklam, sponsorluk vb. faaliyetleri kabul etmemektedir.
• SAUIFD, abonelik ücreti talep etmeyen açık erişimli bir dergidir.
• Makalelerin profesyonel kalitede reprodüksiyonlarına ihtiyaç duyanlar için yeniden baskı hizmeti sunmuyoruz.
* Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi'nin tüm giderleri Sakarya Üniversitesi tarafından karşılanmaktadır.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
SAUIFD bilginin yayılması ve zenginleşmesi için Açık Erişim Politikasına uymaktadır.