The Relationship Between Personality and Religiosity: A Systematic Literature Review

Bu sistematik literatür taraması, kişilik ve dindarlık arasındaki ilişkinin derinlemesine anlaşılmasına katkı sağlayarak literatürdeki önemli boşlukları doldurmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, Türkçe literatürde dindarlık ile kişilik arasındaki ilişkiyi inceleyen kesitsel araştırmaların sistematik bir analizi sunulmuştur. Çalışmanın bir diğer amacı, iki değişken arasındaki genel ilişkinin farklılaşmasını, kriterlere uygun araştırmaların yanlılık derecelerini ortaya koymaktır. Bu bağlamda, DergiPark, Google Scholar, YÖK Ulusal Tez Merkezi, Scopus ve Web of Science adlı akademik veri tabanları PRISMA protokolüne uygun olarak taranmış, toplam 36,401 kaynağa ulaşılmış ve kapsamlı bir inceleme sonucunda belirlenen kriterlere uygun 28 çalışma detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. Çalışmaların çoğunluğu, Beş Faktör Kişilik Modeli ve Dindarlık Ölçeği gibi standart ölçekleri kullanarak dindarlık ve kişilik boyutlarını ölçmüştür. Bulgular, dindarlığın pozitif kişilik özellikleri (uyumluluk ve sorumluluk) ile güçlü bir ilişki sergilediğini, buna karşın nevrotiklik gibi olumsuz kişilik boyutlarının dış güdümlü dindarlıkla daha fazla bağlantılı olduğunu ortaya koymaktadır. Metodolojik değerlendirme, CASP kılavuzları analizleriyle gerçekleştirilmiş, çalışmalardan elde edilen bulguların güvenilirliği ve geçerliliği orta ve yüksek seviyede bulunmuştur.

This systematic literature review aims to fill significant gaps in the existing body of knowledge by contributing to a deeper understanding of the relationship between personality and religiosity. In this context, a systematic analysis of quantitative cross-sectional studies in the Turkish literature that examine the relationship between religiosity and personality is presented. Another objective of the study is to identify the variability of the overall relationship between the two variables and to assess the risk of bias in studies meeting the inclusion criteria. Accordingly, the academic databases DergiPark, Google Scholar, YÖK National Thesis Center, Scopus, and Web of Science were searched in accordance with the PRISMA protocol. A total of 36,401 records were identified, and following a comprehensive screening process, 28 studies meeting the defined criteria were analyzed in detail. Most of these studies measured the dimensions of religiosity and personality using standardized instruments such as the Five-Factor Model of personality and the Religiosity Scale. The findings indicate that religiosity is significantly associated with positive personality traits (agreeableness and conscientiousness), while negative personality dimensions such as neuroticism are more closely linked to extrinsic religiosity. Methodological evaluation was conducted using the CASP guidelines, and the reliability and validity of the findings from the included studies were found to be at moderate to high levels.