ZÂHİRÎLİK VE MECÂZ:İBN HAZM ÖRNEĞİ
Öz
İslam düşünce tarihinde Kur'an'ı anlama ve yorumlama konusunda birçok akım ortaya çıkmıştır.Bu yaklaşım tarzlarından birisi de lafzın dildeki zahirî anlamını birinci derecede referans kabul eden ve Kur'an'ın anlam örgüsünü dilsel zeminde arayan zahirî düşünce sistemidir. İlk defa hicrî üçüncü asrın başlarında daha çok dönemin düşünce yapısına tepkisel bir çizgide ortaya çıkan Zahirîlik, İbn Hazm ile birlikte sistemli bir yapıya kavuşmuştur. İbn Hazm dinin nesnel anlamınaulaşmak için kendine has bir yorum metodu arayışına girer. İşte bu çalışmada konuya bir zemin oluşturması amacıyla öncelikle genel anlamda Kur'an'ın muhtevası, üslûbu ve mecazî dilin kutsal metinlerdeki önemi hakkında bilgi verildi; ardından zahirî düşünce'nin tanımı ve te'vîl anlayışı incelendikten sonra İbn Hazm'in te'vîl anlayışını şekillendiren mecazla ilgili görüşleri üzerinde duruldu. Zahirî düşünce'nin geliştirdiği özgün yorum metodunun ortaya konulması ve İslam düşünce geleneğindeki yerinin tespiti çalışmanın temel amacını teşkil edecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmed el-Hâşimî, Cevâhirü’l-Belâğa fi’l-Meânî ve’l-Beyân ve’l-Bedî, İstanbul 1984.
- Apaydın, H. Yunus , “İbn Hazm”, DİA, XX (İstanbul 1999).
- Arpa, Abdulmuttalip, İzz b. Abdusselâm ve el-İşâre ila’l-Îcâz fî Ba’zı Envâi’l-Mecâz Adlı Eseri, (Yayınlanmamış doktora tezi) SUSBE, Konya 2009.
- ―――, Tavku’l-Hamâme, nşr. Faruk Sa’d, Beyrut 1980.
- ―――, Resâil: Risâletü’t-Takrîb li Haddi’l-Mantık, nşr. İhsan Abbas, Beyrut 1983
- ―――, en-Nübez fî Usûli’l-Fıkh, nşr. Ahmed Hicâzî es-Sekâ, Kahire: Mektebetü’l- Külliyyât el-Ezheriyye, 1401/1981.
- ―――, Usûl-i Din, Dinin Kaynaklarına Bir Bakış, çev. İbrahim Aydın, İstanbul: İnsan Yay. 1991.
- İbn Kesîr, İmadu’d-Din Ebû’l-Fidâ İsmail b. Ömer ed-Dımaşkî, el-Bidâye ve’n-Nihâye, Beyrut 1966.
- İbn Manzur, Muhammed b. Mükerrem, Lisânu’l- Arab, Kahire ts.
- Joseph Schacht, İslâm Hukukuna Giriş, çev: Mehmet Dağ, Abdulkadir Şener , Ankara: AÜİF Yay. 1997.
