SERAHSÎ’NİN EL-MEBSÛT ADLI ESERİ ÇERÇEVESİNDE HANEFÎ FIKIH DÜŞÜNCESİNDE TAKDİRÎ HÜKÜM OLGUSU
Öz
İslam hukukçuları meseleler hakkında hüküm verirken yalnızca dış dünyadaki objektif durumu dikkate almamışlar, adalet ve hakkaniyet fikri temelinde ideal bir hukuk normu ortaya koymak hedefiyle objektif duruma aykırı bazı düzenlemelerde de bulunmuşlardır. “Takdirî hüküm” aslında mevcut olan bir şeyi veya durumu yokmuş gibi kabul etmek yahut aslında mevcut olmayan bir şeyi veya durumu varmış gibi kabul ederek hüküm vermektir.Bu makalemizde Hanefî fıkıh düşüncesinde takdirî hükmün gerekçelerini ve uygulama alanınıSerahsî'nin el-Mebsût adlı eseri çerçevesinde ele alıp irdeleyeceğiz.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdülkerim Zeydan, el-Vecîz fî usûli’l-fıkh, Beyrut: Müessesetü’r-risâle, 1987.
- Ahmed b. Muhammed b. Ali el-Feyyûmî, el-Misbâhu’l-münîr (tah. Yusuf Şeyh Mu- hammed), y.y., el-Mektebetü’l-Asriyye.
- Ahmed el-Husarî, Nazariyyetü’l-hüküm ve mesâdiru’t-teşrî fî usûli’l-fıkhi’l-İslâmî, Mek- tebetü’l-Külliyâti’l-Ezheriyye, 1981.
- Bedreddin Muhammed b. Abdullah b. Bahadır ez-Zerkeşî, el-Bahru’l-muhît fî usûli’l- fıkh, (tah. Muhammed Muhammed Tâmir), Beyrut: Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye, 2000.
- Ebû Bekir Muhammed b. Ahmed b. Ebû Sehl es-Serahsî, el-Mebsût, Beyrut: Dârü’l- kütübi’l-ilmiyye, 1993.
- Ebu’l-Abbas Ahmed bin İdris el-Karâfî, el-Ümniyye fî idrâki’n-niyye, (tah. Müsaid bin kâsım el-Fâlih), Riyad: Mektebetü’l-Harameyn, 1988.
- el-Mu’cemü’l-Vasît, Kâhire: Mektebetü’ş-şurûk ed-düveliyye, 2004, II, 748
- İbn Manzûr, Lisânü’l-Arab, (tah. Heyet), Dârü’l-meârif, Kâhire, t.y.
- İzzeddin b. Abdüsselam, el-Kavâidü’l-kübrâ, (tah. Nezih Kemâl Hammâd – Osman Cum’a Damîriyye), Dımaşk: Dâru’l-kalem, 2000.
- Muhammed Murtaza el-Huseynî ez-Zebîdî, Tâcü’l-arûs min cevâhiri’l-kâmûs (tah. Abdüssettâr Ahmed Ferrâc), Küveyt, 1965.
