KUR’ÂN’DA YERLEŞİM BİRİMLERİ
Öz
Kur’ân’da zikri geçen kavimlerin yaşam mahallerinin hususi isimlerden daha çok birim adları ile anıldığı görülmektedir. Karye, diyar, beled, medine ve mısr Kur’ân’da zikredilen yerleşim birimleridir. Bu birimlerin birçok kavim için farklı bağlamlarda kullanılması, onların özel yerleşim yerleri olmadığını göstermektedir. Söz konusu yerleşim birimlerinin temel olarak insanların bir arada yerleşik halde yaşamasını ifade ediyor olmasından hareketle kaynaklar, bu birim adlarını birbirinin müteradifi olarak ele almıştır. Ancak bağlam dikkate alındığında bir kavmin yerleşimi için kullanılan muhtelif birim adlarının o yerleşim yerini farklı yönlerden tavsif ettiği görülmektedir. Bu bakımdan beled, üzerinde hayat sürülen toprağa; diyar, mesken ve binalara; karye ise birlik ve beraberlik içinde yaşayan insan unsuruna vurgu yapmaktadır. Medine, aralarında bir birliktelik bulunan yerleşim yerlerinden müteşekkil yapı için kullanılmaktadır. Dolayısıyla medineler çeşitli unsurlara ev sahipliği yapmaktadır. Bir yerleşim yerinin mısr olarak anılması ise onun kalkınmada sair yerlerden tefrik edilmesi münasebetiyledir. Ayrıca mısr kendine yetebilecek derecede ürün yetiştiren yahut tedarik edebilen yerleşimlerin de adıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdulbâkî, Muhammed Fuâd (ö. 1968). el-Mu‘cemu’l-müfehres li-elfâzi’l-Kur’âni’l-Kerîm. Kahire: Dâru’l-Hadîs, 2001.
- Akpınar, Ali. Kur’ân Coğrafyası -Kur’ân’da Yer Adları-. Ankara: Fecr Yayınları, 2002.
- Akyüz, Vecdi. Kur’an’da Siyasi Kavramlar. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 1998.
- Âlûsî, Mahmud el-Bağdâdî (ö. 1270/1854). Rûhu’l-meânî fî tefsîri’l-Kur’âni’l-Azîm ve’s-sebi’l-mesânî. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, ts.
- Avcı, Casim. “Kurayza (Benî Kurayza)”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 26: 431-432. Ankara: TDV Yayınları, 2002.
- Azizova, Elnure. “Vâdilkurâ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 42: 421-423. Ankara: TDV Yayınları, 2012.
- Bahadır, Gürhan. “Hristiyanlığın Antakya’da Şekillenmesi ve Habib-i Neccar”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10/23 (2013): 207-214.
- Begavî, Hüseyin b. Mesud (ö. 516/1122). Tefsîru’l-Begavî (Meâlimu’t-tenzîl). Nşr. Muhammed Abdullah en-Nemr. Riyad, Dâru Tîbe, 1409 h.
- Beyzâvî, Abdullah b. Ömer (ö. 685/1286). Envâru’t-tenzîl ve esrâru’t-te’vîl. Nşr. Muhammed Abdurrahman. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, ts.
- Bikâî, İbrahim b. Ömer (ö. 885/1480). Nazmu’d-dürer fî tenâsübi’l-âyât ve’s-süver. Kahire: Dâru’l-Kitâbi’l-İslâmî, ts.
