MÜCMELİN BEYANI BAĞLAMINDA KUR’ÂN’IN KUR’ÂN’LA TEFSİRİNİN BİLGİ DEĞERİ
Öz
Bir sözdeki kapalı hususlar, sözün sahibi tarafından belirlendiğinde kesin bilgi ifade eden açık ifadelere dönüşmektedir. Bu bağlamda bazı müellifler, Kur’ân’ın Kur’ân’la tefsirini rivayet tefsirine ait verilerin ilki kabul etmişler ve bu metodun beyan-ı mütekellim kabilinden olduğunu belirtilmişlerdir. Hâlbuki aynı metot, yorumcunun bir ayetten çıkardığı manayı başka bir ayetten çıkardığı mana ile eşleştirmesi yoluyla da uygulamaya konulduğu için özneldir. Hz. Peygamberin tefsirinin bağlayıcılığı ile ashabın akıl yürütmenin mümkün olmadığı hususlarda yaptıkları tefsirlerin bağlayıcılığı, metottan değil müfessirin konumundan kaynaklanmaktadır. Müfessirlerin Kur’an’ın Kur’an’la tefsiri yöntemiyle ortaya koydukları yorumların sıhhati ise bu hususta dayandıkları veri ve delillerin nesnelliğiyle doğru orantılıdır. Bu çalışma, Kur’ân’ın Kur’ân’la tefsirinin imkânı ve bağlayıcılığı noktasında öncelikle Kur’ân dilinin özelliklerini konu edecek, metnin bir parçası olan mücmel ifadeleri ve mücmelin beyanını usûl ilminin verilerinden hareketle işleyecektir. Kur’ân’ın Kur’ân’la tefsirinin aslında öznel bir metot olduğunun temellendirildiği çalışma, terminolojik ve teorik bazı önerilerle sonuçlandırılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdülazîz el-Buhârî, Alâuddîn Abdülazîz b. Ahmed el-Buhârî. Keşfü’l-esrâr an Usûli’l-Pezdevî. 4 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1997.
- Albayrak, Halis. Kur’an’ın Bütünlüğü Üzerine: Kur’an’ın Kur’an’la Tefsiri. İ̇stanbul: Şûle Yayınları, 2015.
- Âlûsî, Ebü’l-Fadl Şihâbüddin Mahmud. Rûhu’l-meânî. 30 Cilt. Beyrut: Dârü İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, ts.
- Âmidî, Ali b. Muhammed. el-İhkâm fi usûli’l-ahkâm. Thk. Abdürrazzak Afîfî. 4 Cilt. Riyad: Dâru’s-Sami’î, 2003.
- Aydın, Muhammed. “Rivayet Tefsiri Kavramı ve Kur’ân’ın Kur’ân’la Tefsiri: Eleşti-rel Bir Yaklaşım”, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 20/2 (2009): 1-32.
- Begavî, Muhyissünne Ebû Muhammed El-Huseyn b. Mes’ûd. Meâlimü’t-tenzîl. Thk. Muhammed Abdullah en-Nemr v.dğr. 8 Cilt. Riyad: Dârü’t-Tayyibe, 1989.
- Beyzâvî, Nâsırüddîn Ebü’l-Hayr Abdullah b. Ömer b. Muhammed. Envârü’t-tenzîl ve esrârü’t-te’vîl. 5 Cilt. Beyrut: Dârü İhyai’t-Türâsi’l-Arabî, ts.
- Ebüssuûd, Muhammed el-İmâdî el-Hanefî. İrşâdü’l-akli’s-selîm ilâ mezâye’l-Kitâbi’l-Kerîm. Thk. Abdülkadir Ahmed Atâ. 5 Cilt. Riyad: Mektebetü’r-Riyad el-Hadîse, ts.
- Ferrâ, Ebû Zekeriyya Yahya b. Ziyad. Meâni’l-Kur’ân. 3 Cilt. Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, 1983.
- Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed. el-Müstesfâ min ilmi’l-usûl. Thk. Hamza b. Züheyr Hafız. 4 Cilt. Cidde: eş-Şeriketü’l-Medineti’l-Münevvere li’t-Tıbâa ve’n-Neşr, ts.
