DİNİ VE SOSYOLOJİK BOYUTLARIYLA DAYANIŞMA- YARDIMLAŞMA OLGUSU
Öz
Başkalarıyla bir arada yaşamak zorunda olan insan hem tabiata hem de sosyo-kültürel-ekonomik koşullara karşı tatminkâr bir şekilde yaşamını devam ettirebilmek için dayanışmaya ve yardımlaşmaya ihtiyaç duymaktadır. Bu çalışmada dayanışma ve yardımlaşmaya atıf yapan gerek dini kaynaklardan gerekse toplum bilimcilerden alıntılar yaparak; ana hatlarıyla bu iki olgunun dini ve sosyolojik boyutlarına temas edeceğiz. Bu bağlamda makro-bireyselci/toplulukçu ve göç teorileri ile dinlerin ve özelde İslam dininin bu iki olguya yaklaşımını bütünleyici bir perspektif içerisinde ele almaya çalışacağız. Dayanışmanın ve yardımlaşmanın az olduğu toplumlarda bireyin, karşılaştığı sorunlara karşı mücadele etmede zorlandığı, toplum içinde yalnızlaşma hissine kapıldığı ve neticede ortaya çıkan anomik durumun bir hastalık gibi grubun/toplumun tümüne sirayet ettiği görülmektedir. Sosyal gerçekliğe dayanarak dayanışma-yardımlaşma ve din ilişkisine temas eden düşünürler, dinin toplumsal dayanışma ağlarını örmede önemli bir fonksiyon icra ettiği kanaatine varmaktadırlar. Dinler tarafından telkin edilen dayanışma-yardımlaşma mefhumunun ve toplumun onu algılama ile pratize etme şeklinin; toplumu oluşturan bireyler arasında mutsuzluğu ve yalnızlığı gidermede başat bir rol oynadığını, sosyolojik veriler bize göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Din Sosyolojisi,Dayanışma,Yardımlaşma,Dinin Toplumsal Fonksiyonu
Kaynakça
- Akyüz, Niyazi. “İlk Dini Cemaatin Profili”. Din Sosyolojisi El Kitabı. Ed. Niyazi Ak-yüz - İhsan Çapcıoğlu. 264-270. Ankara: Grafiker Yayınları, 2012.
- Akyüz, Niyazi – Çapcıoğlu, İhsan. “Toplumsal Değişme ve Din”. Ana Başlıklarıyla Din Sosyolojisi. Ed. Niyazi Akyüz - İhsan Çapcıoğlu. 377-393. Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık, 2008.
- Akyüz, Niyazi – Çapcıoğlu, İhsan. “Fonksiyonel Din sosyolojisi: Emile Durkheim”. Ana Başlıklarıyla Din Sosyolojisi. Ed. Niyazi Akyüz - İhsan Çapcıoğlu. 85-90. Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık, 2008.
- Aktan, Hamza. “Âkıle”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 2: 248-249. İstanbul: TDV Yayınları, 1989.
- Algül, Hüseyin. “Ensar”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 11: 251-252. İstan-bul: TDV Yayınları, 1995.
- Algül, Hüseyin. “Muâhât”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 30: 308-309. İs-tanbul: TDV Yayınları, 2005.
- Apaydın, Ümit. Ahmet Hamdi Tanpınar ve Nurettin Topçu’nun Eserlerinin Kültür ve Uygarlık Kavramları Açısından Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, 2006.
- Argyle, Michael – Beit-Hallahmi, Benjamin. The Social Psychology of Religion. London: Routledge & Kegan Paul, 1975.
- Atmaca, Gökhan. “Süleyman Ateş’in Bakara Sûresi 62. Âyeti Tefsiri Üzerine Bir Değerlendirme”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 15/28 (Aralık 2013): 1-20.
- Ayten, Ali. Prososyal Davranışlarda Dindarlık ve Empatinin Rolü. Doktora Tezi, Marma-ra Üniversitesi, 2009.
