Eleştirel Düşünme ve Dindarlık: Üniversite Öğrencileri Üzerine Nicel Bir Araştırma
Öz
Bu araştırmanın amacı, bireylerin hayatında önemli bir yeri olan dindarlıkla, eleştirel düşünme arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklemi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi, Sosyal ve Beşerî İlimler Fakültesi, Meram Tıp Fakültesi ve Ahmet Keleşoğlu İlahiyat Fakültesinde öğrenim görmekte olan öğrencilerden tesadüfi örneklem metodu kullanılarak seçilmiş, 227 kız ve 273 erkek olmak üzere 500 denekten oluşmaktadır. Araştırmada dindarlık ile ilgili verilerin toplanmasında “Dini Hayat Ölçeği”, eleştirel düşünme ile ilgili verilerin toplanmasında ise “Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği” kullanılmıştır. Veri analizinde Perason Korelasyon Analizi, çok gruplu değişkenlerin analizinde ise “Tek Yönlü Varyans Analizi (One Way Anova)” ve “Tukey-HSD Testi” kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, eleştirel düşünme ve dindarlık arasında negatif yönde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. Dindarlık ile eleştirel düşünmenin esneklik, sistematiklik ve azim-sabır boyutu arasında anlamlı bir ilişki vardır. Buna karşılık üst biliş ve açık fikirlilik boyutları ile dindarlık arasındaki ilişkiler anlamlılık düzeyine ulaş-mamıştır. Eleştirel düşünmenin öğrenim görülen fakülte bağımsız değişkenine göre farklılaştığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akpunar, Burhan. “Biliş ve Üstbiliş (Metabiliş) Kavramlarının Zihin Felsefesi Açısından Analizi”. Turkish Studies 6/4 (2011), 353-365.
- Aldan Karademir, Çiğdem. Öğretmen Adaylarının Sorgulama ve Eleştirel Düşünme Bece-rilerinin Öğretmen Öz Yeterlilik Düzeyine Etkisi. Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2013.
- Alper, Ayfer – Deryakulu, Deniz. “Web Ortamlı Probleme Dayalı Öğrenmede Bilişsel Esneklik Düzeyinin Öğrenci Başarısı ve Tutumları Üzerindeki Etkisi”. Eğitim Bilim Dergisi 4/1 (2008), 1-9.
- Altın, Mehmet – Saracaloğlu, Asuman Seda. “Yaratıcı, Eleştirel ve Yansıtıcı Düşünme: Benzerlikler-Farklılıklar”. International Journal of Contemporary Educational Studies 33/148 (2018), 49-63.
- Aydınalp, Halil. Türkiye’de Dini Yapı: Örnek Alanlar Üzerinden Bir Tasvir. İstanbul: Kurav Yayınları, 2004.
- Baymur Balkış, Feriha. Genel Psikoloji. İstanbul: İnkılap Yayınları, 2015.
- Bayraklı, Bayraktar. İslam’da Eğitim. İstanbul: Dergâh Yayınları, 1980.
- Braman, Randall. “Teacing Peace To Adults: Using Critical Thinking To Improve Conflict Resolution”. Adult Learning 10/2 (1999), 30-32.
- Budak, Selçuk. Psikoloji Sözlüğü. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları, 2017.
- Büyükkara, Mehmet Ali. “Gayretlerimiz Bireysel Kalıyor, Evrenselleşemiyor”. Minör Kritik. Erişim 11 Ocak 2021. http://minorkritik.com/2017/08/21/gayretlerimiz-bireysel-kaliyor-evrensellesemiyor/
