SAFRANBOLU MİMARİSİNDE İNSAN DOĞA İLİŞKİSİ: "KUŞ EVLERİ"

Safranbolu, tarih boyunca çeşitli uygarlıkları içinde barındırmış, ulusal ve uluslararası alanda mimari özelliklere içinde barındıran kültür şehridir. Osmanlı medeniyetinin izlerini zengin bir şekilde içinde barındıran Safranbolu, tarihi evleri, sokakları, çeşmeleri, camileri, köprüleri, hanları, hamamları, esnaf loncaları geçmişten geleceğe miras tarihi değerlerimizdir. Türk Kültüründe ve diğer medeniyetlerde kuşların uçabilme yetenekleri olmasından dolayı, ülkelerin bayraklarında, sanat eserlerinde, motiflerde veya değerli eşyaların süslenmesinde simge olmuştur. Yunus Emre’nin dediği gibi “Yaratılanı Severiz Yaratandan Ötürü” sözünden hareketle medeniyetimiz; saray, cami, konut ve binaların dış kısımlarına farklı stillerde kuş evleri yaparak hayvanlara verilen değeri göstermişler ve sivil mimariye estetik bir sıcaklık canlılık katmışlardır. Yapılan bu araştırma makalesinde; kuş evlerinin amaçları, çeşitleri ve mimari özelliklerinin anlatıldığı kitaplar, makaleler ve konu ile ilgili tezlerden yararlanılarak literatür taraması yapılmıştır. Kuş evlerinin ülkemizin çeşitli bölgelerinde bulunan mimari örneklerine yer verilmiş ve Safranbolu mimarisinde uygulama örnekleri saha araştırmalarıyla belirlenmeye çalışmıştır. Kuş evlerinin Safranbolu’da bulunduğu binaların yerleri tespit edilmiş, fotoğrafları çekilmiş, mimari açıdan özellikleri ve genel durumları hakkında notlar alınmıştır. Günümüz mimarisinde unutulmuş ve dikkatlerden kaçmış olan Kuş evlerinin kültürel değerini gelecek kuşaklara iletmek, hatırlatmak ve korunmasında fayda sağlamak amacıyla bu çalışma yapılmıştır.