SOVYET SONRASI DÖNEMDE GERÇEKLİĞİN YİTİMİ VE GENERATION “П” ROMANI

Rus edebiyatının önde gelen temsilcilerinden Viktor Pelevin, 90’lardaki çağdaşı birçok post-Sovyet yazarın aksine eserlerinde sadece Sovyet dönemini eleştirmekle kalmamış aynı zamanda Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra Rus toplumunun karşı karşıya kaldığı yeni toplumsal sorunları da ele almıştır. Komünist ideolojinin çökmesiyle birlikte Rus toplumu kendini gerçeklik duygusunun kaybolduğu düşünsel ve ideolojik bir boşlukta bulmuştur. Uzun yıllar boyunca sahip olduğu bütün değerler sistemini kaybetmesinin neticesi olarak da yeni bir kimlik arayışına yönelmiştir. Rus kültüründeki düşünsel ve ideolojik boşluk olgusu, yeni bir kimlik arayışı Pelevin’in eserlerinin ana konusu olmuştur. Bu makale, Rusya’da ekonomik, sosyal ve politik dönüşümlerin hızlı bir şekilde gerçekleştiği 1999 yılında yazılan Generation “П” (P Kuşağı) adlı eseri incelemektedir. Generation “П”, düşünsel ve ideolojik boşluğu tüketici kapitalist hayallerle doldurmaya çalışan yeni ütopyacı düşünceyi eleştiren distopik bir eserdir. Yazar, Rus toplumunun kültürel dönüşümünde kapitalizmin ve tüketimin etkisini distopik bir bakış açısıyla yansıtarak ele alır. Bu etki, eserde genç ve idealist bir şairden reklam metni yazarına dönüşen eserin kahramanı Vavilen Tatarski’nin deneyimleri aracılığıyla tasvir edilmektedir. Pelevin ayrıca post-Sovyet dönemdeki reklamcılığın ve Sovyetler Birliği’ndeki propagandanın, kullandıkları yöntem ve sahip oldukları manipülatif etki bakımından paralellik gösterdiğine dikkat çekmektedir. Bu çalışmanın amacı ise eserin eleştirel söylemini ve bu söylemde İngilizce sözcükler ve reklam sloganları gibi dil araçlarının işlevini tanımlamaktır. Eser, bir distopya olarak ele alındığından edebiyatta distopya türünün tarihsel serüvenine kısaca değinilmiştir.