KULLANICI ODAKLI TASARIM SÜREÇLERİ VE ESENBOĞA HAVALİMANI İÇİN BİR MOBİL UYGULAMA ARAYÜZÜ TASARIMI

Yıl 2025, Cilt: 15 Sayı: 2, 1024 - 1051, 01.12.2025

Ebru Küçükkeskin , Fatih Kurtcu

https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1827876

Öz

Kullanıcı odaklı tasarım, kullanıcıların ihtiyaçlarını, beklentilerini ve davranışlarını merkeze alarak işlevsel çözümler sunmayı amaçlayan bir tasarım yaklaşımdır. Bu yaklaşım, kullanıcı beklentilerini karşılamak ve kullanıcı memnuniyetini artırmak için tasarım sürecine kullanıcı deneyiminin dahil edilmesini içerir. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemleri kullanılarak havalimanı kullanıcılarının beklentilerinin bir mobil uygulama aracılığıyla nasıl karşılanabileceği incelenmekte ve bu doğrultuda kullanıcı odaklı örnek bir arayüz tasarımı sunulmaktadır. Araştırma sürecinde, literatür taraması ve küresel ölçekteki havalimanı mobil uygulamalarının sunduğu işlevlerin analiz edilmesi yöntemleri ile havalimanı kullanıcılarının beklentileri belirlenmiştir. Ayrıca, literatür taraması ile elde edilen havalimanı yolcularına ait çeşitli demografik veriler incelenmiştir. Esenboğa Havalimanı özelinde gerçekleştirilen mobil uygulama arayüz tasarımında, kullanıcı odaklı tasarım süreçleri olan, persona ve görev modeli oluşturma yöntemleri kullanılmıştır. Belirlenen kullanıcı beklentilerinin mobil uygulama aracılığıyla karşılanabilmesi amacıyla, tasarım süreci oluşturulan görev modelleri ve kullanıcı yolculukları çerçevesinde şekillendirilmiştir. Çalışmanın temel bulguları, literatür taraması ve havalimanı mobil uygulamalarına ilişkin analizlerden elde edilen kullanıcı beklentilerinin, mobil uygulamanın sunduğu işlevler aracılığıyla karşılanmasının mümkün olduğu ve tasarım sürecinde çeşitli sebeplerle anket ve gözlem gibi yeni veriler elde etme imkânı bulunmayan projelerde personaların literatürde yer alan verilere dayandırılarak oluşturulmasının kullanıcı deneyimi açısından avantaj sağlayacağıdır. Esenboğa Havalimanı için tasarlanan mobil uygulama arayüzü, bu konuda somut bir örnek sunmaktadır

Anahtar Kelimeler

Kullanıcı deneyimi , Persona , Mobil uygulama tasarımı , Havalimanı mobil uygulamaları , Esenboğa Havalimanı.

USER-CENTERED DESIGN PROCESSES AND A MOBILE APPLICATION INTERFACE DESIGN FOR ESENBOĞA AIRPORT

Öz

User-centered design is an approach aiming to provide functional solutions by focusing on user needs, expectations, and behaviors. It involves incorporating user experience in the design process to meet these expectations and enhance user satisfaction. This study employs qualitative methods to examine how airport users’ expectations can be met through a mobile application, and presents a user-centered interface design. During the research, airport users’ expectations were identified through literature review and an analysis of global airport mobile application functions. The demographics of airport passengers derived from the literature were also analyzed. In designing Esenboğa Airport's mobile application interface, user-centered processes such as persona creation and task modeling were utilized. To meet the identified expectations, the design process was structured around task models and user journeys. The main findings show that it is possible to meet the user expectations identified through the literature and application analysis, through the functions offered by the mobile application, and that creating personas based on literature data offers advantages in terms of user experience in projects where there is no opportunity to obtain new data such as surveys and observations during the design process. The mobile application interface designed for Esenboğa Airport provides a concrete example in this contex.

Anahtar Kelimeler

User experience , Persona , Mobile application design , Airport mobile applications , Esenboğa Airport.

Kaynakça

• Airports Council International. (2022). Airport service quality barometer 2022 Q1-Q4. https://aci.aero/wp-content/uploads/2023/02/2022-Annual_ASQBarometerInfographic_2022_Final.pdf Avram, B. (2019). Airlines customer segmentation in the hyper-competition era. Expert Journal of Marketing, 7(2), 137-143. https://marketing.expertjournals.com/ark:/16759/EJM_713avram137-143.pdf
• Batur, M. (2016). Huzurun rengi mavi. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 6(13), 279-292. http://dx.doi.org/10.16950/iüstd.95706 Caddick, R. ve Cable, S. (2011). Communicating the user experience - a practical guide for creating useful UX documentation. Chichester: John Wiley & Sons Ltd.
• Choi, K., Wang, Y. ve Sparks, B. (2019). Travel app users’ continued use intentions: It’s a matter of value and trust. Journal of Travel & Tourism Marketing, 36(1), 131-143. https://doi.org/10.1080/10548408.2018.1505580 Cooper, A., Reimann, R. ve Cronin, D. (2007). About face 3: The essentials of interaction design (3. Baskı). Indianapolis: Wiley Publishing, Inc.
• Devlet Hava Meydanları İşletmesi. (2022). Havalimanı. Havacılık terimleri sözlüğü içinde (2. Baskı, s. 62). Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Yayınları.
• Ergen Işıklar, Z., Canöz, N. ve Ertek, A. (2021). Havayolu talebine yönelik yolcu profili ve tercihlerinin belirlenmesi: Konya örneği. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 19(2), 239-260. http://dx.doi.org/10.11611/yead.900681
• Esenboğa Havalimanı (2024a). Terminal bilgileri. https://esenbogaairport.com/tr-TR/tav-hakkinda/page/terminal-bilgileri
• Esenboğa Havalimanı (2024b). Uçuş noktaları. https://esenbogaairport.com/tr-TR/ucus-bilgileri/page/ucus-noktalari
• Eye for Travel. (2018, 10 Ocak). Why airlines need to segment smarter. https://www.eyefortravel.com/revenue-and-data-management/why-airlines-need-segment-smarter
• Florido-Benítez, L., del Alcázar, B. ve González Robles, E. M. (2017). Impact of mobile marketing on passengers’ satisfaction and experience at airports. Journal of Airport Management, (11), 58-74. https://doi.org/10.69554/OZXA4065 Future Travel Experience. (2018). Edinburgh Airport introduces new app to support passengers with additional needs. https://www.futuretravelexperience.com/2018/03/edinburgh-airport-introduces-new-app-to-support-passengers-with-additional-needs/ Garrett, J. J. (2011). The elements of user experience: User-centered design for the web and beyond (2. Baskı). Berkeley: New Riders.
• Güreş, N., Arslan, S., Yüksel, C. ve Yılmaz, H. (2019). Mobil uygulamaya sahip havayolu işletmelerinin yolculara yönelik hizmetlerinin araştırılması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(3), 252-265. https://doi.org/10.35379/cusosbil.665351 Halpern, N. ve Graham, A. (2022). Airport marketing (2. Baskı). New York: Routledge.
• Harrison, A., Popovic, V. ve Kraal, B. (2015). A new model for airport passenger segmentation. Journal of Vacation Marketing, 21(3), 237-250. http://doi.org/10.1177/1356766715571390
• Hassenzahl, M. ve Tractinsky, N. (2006). User experience - a research agenda. Behaviour & Information Technology, 25(2), 91–97. https://doi.org/10.1080/01449290500330331 Higgins, G. (2024, 27 Kasım). ACI World’s 2024 survey reveals growing demand for wellbeing, premium services, and sustainable travel. International Airport Review. https://www.internationalairportreview.com/news/232269/aci-worlds-2024-survey-reveals-growing-demand-for-wellbeing-premium-services-and-sustainable-travel/ International Airport Review (IAR TV). (2024, 15 Ekim). Raising airport experience to new levels [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=_mDEjICzMCw&t=483s
• Kaplan, K. (2023, 16 Nisan). User journeys vs. user flows. Nielsen Norman Group. https://www.nngroup.com/articles/user-journeys-vs-user-flows/ Karakuş, G., Yılmaztekin, F., Hamamcı, S., Bulut, B. ve Ünver, R. (2022, Ekim 28-31). Havacılık 4.0 kapsamında havalimanlarında dijital dönüşüm: Ankara Esenboğa Havalimanında bir araştırma [Tam Metin]. 16. Uluslararası Güncel Araştırmalarla Sosyal Bilimler Kongresi, Antalya, Recent Academic Studies, s. 796-813. https://drive.google.com/file/d/1DK_wuMOnkx8oURSu57C9pByrCbFxCGve/view
• Kazda, A. ve Caves R. E. (2015). Airport design and operation (3. Baskı). Bingley: Emerald Group Publishing.
• Laubheimer, P. (2020, 21 Haziran). 3 persona types: lightweight, qualitative, and statistical. Nielsen Norman Group. https://www.nngroup.com/articles/persona-types/ Mantouka, E. G., Barmpounakis, E. N., Milioti, C. P. ve Vlahogianni, E. I. (2018). Gamification in mobile applications: The case of airports. Journal of Intelligent Transportation Systems, 23(5), 417-426. https://doi.org/10.1080/15472450.2018.1473157 Meixner, G., Seissler, M. ve Breiner, K. (2011). Model-driven useware engineering. H. Hussmann, G. Meixner ve D. Zuehlke (Ed.) Model-driven development of advanced user interfaces. Studies in computational intelligence, Vol. 340 içinde (ss. 1-26). Springer Berlin Heidelberg. https://doi.org/10.1007/978-3-642-14562-9_1 Mulder, S. ve Yaar, Z. (2007). The user is always right: A practical guide to creating and using personas for the web. Berkeley: New Riders.
• Nielsen, L. (2013). Personas - user focused design. Human–Computer Interaction Series, 81. London: Springer-Verlag. https://doi.org/10.1007/978-1-4471-4084-9 Nissen, A., Riedl, R. ve Schütte, R. (2024). Users’ reactions to website designs: A neuroimaging study based on evolutionary psychology with a focus on color and button shape. Computers in Human Behavior, (155), 108168. https://doi.org/10.1016/j.chb.2024.108168
• Oliver, R. L. (2015). Satisfaction: A behavioral perspective on the consumer (2. Baskı). New York: Routledge.
• Özçelik Baloğlu, Ö. (2023). Teknolojik bir dönüşüm olarak dijitalleşme kavramı ve etkileri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(2), 1189-1210. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1276723 Paternò, F. (2001). Task models in interactive software systems. S. K. Chang (Ed.), Handbook of software engineering and knowledge engineering: Volume I: Fundamentals içinde (ss. 817-836). World Scientific Publishing Singapore. https://doi.org/10.1142/4603-vol1 Popovic, V., Kraal, B. ve Kirk, P. (2010, Ekim 4-7). Towards airport passenger experience models [Tam Metin]. Proceedings of the 7th International Conference on Design and Emotion 2010. United States, IIT Institute of Design, s. 1-11. https://eprints.qut.edu.au/38095/1/c38095.pdf
• Pruitt, J. ve Adlin, T. (2006). The persona lifecycle: Keeping people in mind throughout product design. San Francisco: Elsevier.
• Staiano, F. (2022). Designing and prototyping interfaces with Figma. Birmingham: Packt Publishing.
• Şahin, F. ve Aslanöz, Ö. (2022). Yapı içinde bir kent modeli: Esenboğa Havalimanı. Mimarlık ve Yaşam Dergisi, 7(3), 831-851. https://doi.org/10.26835/my.1115178
• United Kingdom Civil Aviation Authority. (2023a). Country of residence and journey purpose of terminal passenger. https://www.caa.co.uk/media/qqihn21y/t02_2023.pdf
• United Kingdom Civil Aviation Authority. (2023b). Age distribution of UK and foreign passengers. https://www.caa.co.uk/media/03klnpx1/t08_2023.pdf