Değişen Müze Kavramı ve Çağdaş Müze Mekanlarının Oluşturulmasına Yönelik Tasarım Girdileri

Öz

Müze mekânı, yeni veya mevcut bir yapı aracılığıyla, insan ve çevresinin kanıtlarını toplama, üzerinde çalışma ve sergileme edimlerini gerçekleştirmeye yönelmektedir. Fakat “Müze” oluşumunun gerçekleştirdiği işlevler ve bunları yerine getiriş biçimleri, toplumsal yaşama paralel olarak sürekli değişmektedir. Müze işlevinin gerçekleştiği fiziksel yapı da bu değişime yanıt vermek üzere yeni ve yeniden ele alınmaktadır.

Uluslararası ölçekte değer gören bilimsel nitelikli girdiler ve bakış açıları çağdaş müze mekânının tasarımına ilişkin verilerin oluşturulmasında önemlidir. Ele alınan çalışma, çağdaş müze oluşumuna yönelik elde edilen verileri bir araya getirerek, müze mekanlarının yeni ve yeniden tasarlan- masına yönelik tasarım girdilerini ortaya koymayı hedeflemektedir. 

Anahtar Kelimeler

• Müze Kavramı, Yeni Müzeoloji, Müze-Kullanıcı Deneyimi, Çağdaş Müze

Changing Museum Concept and Design Principles for Creating Contemporary Museum Spaces

Öz

The museum space tends to achieve the certain aims which are acquiring, researching, and exhibiting the evidence of the humanity and its environment. But the “Museum”s functions and the ways of performing them have been changing in parallel social life. Therefore the physical structure of the museum are arranged new or again constantly in order to respond to this change.

The scientific knowledges and the point of views, which has values on international scale, are important to create datas for the design of the museum space. The aim of this study is to reveal principles for designing and redesining museum space through gathering datas related to contemporary museum existance. 

Anahtar Kelimeler

• The Concept of Museum,New Museology,Museum-User Experience,Design Principles for Contemporary Museum Space

Kaynakça

1. Albaneze, N. (2001) Tarihi mirasa yeni yaklaşımlardan üç örnek. Kent, toplum, müze. (Ed. B. Madran). İstanbul: Türkiye Ekonomi k ve Toplumsal Tarih Vakfı Yayınları, S. 132-136.
2. Aydınlı, S. (2004). Epistemolojik açıdan mekân yorumu. Mimarlık ve felsefe. (Ed. A. Şentürer, Ş. Ünal, A.Atasoy). İstanbul: Yem Yayınları, ss. 40-48.
3. Barker, E. (2006). Postmodern çağda müze: Orsay müzesi. Müze ve Eleştirel Düşünce. Tarih Sahneleri-Sanat Müzeleri II
4. (Ed: A. Artun) (Çev: R. Akman). İstanbul: İletişim Yayınları, ss.115-147.
5. Bektaş, C. (2001). Koruma, onarım. İstanbul: Literatür Yayıncılık.
6. Bitner, M. J. (1992). Servicescapes: The impact of physical surroundings on customers and employees. Journal of Marketing. 56, 57-71.
7. Brand, S. (1994). How buildings learn, What happens after they’re built. New York: Published by Penguin Books.
8. Brooker, G. ve Stone, S. (2004). Re-readings, interior architecture and the design principles of remodelling existin buildings. London: RIBA Enterprises.

9. Buren, D. (2005). Mimarinin işlevi: Eser ile içine yerleştiği mekânlara dair notlar. Sanatçı Müzeleri. (Ed. A. Artun). (Çev. A. Berkay). İstanbul: İletişim Yayınları. Ss. 171-180.
10. Cansever, T. (2007). Kubbeyi Yere Koymamak. İstanbul: Timaş Yayınları.
11. Churchill, W. (1943) Speech to the house of common, Meeting in the House of Lords. .http://www.winstonchurchill.org/ learn/speeches/quotations/famous-quotations-and-stories (Erişim tarihi: 30.01.2012)
12. CUD (1997). The Principles of Universal Design.
13. http://www.ncsu.edu/project/design-projects/udi/center-for-universal-design/the-principles-of-universal-design/ (Erişim tarihi: 12.09.2012)
14. Dierking, L. D. and Falk, J. H. (2005). Using the contextual model of learning to understand visitor learning from a science center exhibition. Wiley InterScience Periodicals, Inc. Sci Ed 89, 744– 778.
15. Douglas, J. (2006). Building Adaptation. UK: Published by, Elsevier Ltd.
16. Duncan, C. and Wallach (2006). A. Evrensel Müze. Müze ve Eleştirel Düşünce. Tarih Sahneleri-Sanat Müzeleri II (Ed: A. Artun) (Çev: R. Akman). İstanbul: İletişim Yayınları,,SS.49-89.
17. Doering, Z. D. (1999) Strangers, guests or clients? Visitor experiences in museums?,
18. CURATOR, 42 (2), 74-87.
19. Falk, J. H. and Dierking, L. D. (2000). Learning from museums, Visitor experiences and the making of meaning. Oxford: American Association for State an Local History Book Series, AltaMira Press.
20. Falk, j. H. and Dierking. L. D. (1992). The museum experience. Washington: Whalesback Books.
21. Fleming, D. (2005). Creative space. Reshaping museum space. Architecture, design, exhibitions. (Ed: S. Macleod). London: Published by Routledge. Pp.. 53-61.
22. Giebelhausen, M. (2006). The architecture is the museum. New museum theory and practice. (Ed: J. Marstine). Oxford: Blackwell Publishing, pp 41-63.
23. Greenberg, S. (2005). The vital museum. Reshaping museum space. Architecture, design, exhibitions. (Ed: S. Macleod).
24. London: Published by Routledge, pp. 226-237.
25. Grunenberg, C. (2006). Modern sanat müzesi. Müze ve Eleştirel Düşünce. Tarih Sahneleri-Sanat Müzeleri II (Ed: A. Artun) (Çev: R. Akman). İstanbul: İletişim Yayınları,,SS.87-114.
26. Gurian, E. H. (2005). Threshold fear. Reshaping museum space. Architecture, design, exhibitions. (Ed: S. Macleod). London: Published by Routledge, pp. 203-214.
27. Hall, S. (2006).Modern sant müzeleri ve tarihin sonu. Müze ve Eleştirel Düşünce. Tarih Sahneleri-Sanat Müzeleri II (Ed: A. Artun) (Çev: R. Akman). İstanbul: İletişim Yayınları, ss.300-312.
28. Harrison, J. D. (2005). Ideas of museums in the 1990s. Heritage, museums and galleries. An introductory reader. (Ed. G. Corsane). London: Published by Routledge, pp. 38-53.
29. Hein, G. E. (1998). Learning in the museum. First Published. New York: Routledge.
30. Heraklitos. (2005) Fragmanlar. (Çev. C. Çakmak), İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
31. Greenhill, H. E. (2000). Museums and the interpretation of visual culture. New York: Routledge.
32. Greenhill, H. E. (1994). Museum and Gallery Education. Leicester: Leicester University Pres.
33. Huyssen, A. (2006). Bellek yitiminden kaçış: Kitle iletişim aracı olarak müze. Müze ve Eleştirel Düşünce. Tarih Sahneleri-
34. Sanat Müzeleri II (Ed: A. Artun) (Çev: R. Akman). İstanbul: İletişim Yayınları, ss.259-290
35. ICOM (2010). Key concepts of Museology. (Ed: A. Desvallées and F. Mairesse) Published by Armand Colin.
36. http://icom.museum/fileadmin/user_upload/pdf/Key_Concepts_of_Museology/Museologie_Anglais_BD.pdf (Erişim tari- hi: 01.06.2012).
37. ICOM (2007a). ICOM Statutes. 21st ICOM General Conference, Vienna.
38. http://icom.museum/the-organisation/icom-statutes/ (Erişim tarihi: 01.06.2012).
39. ICOM (2007b). Development of the Museum Definition according to ICOM Statutes (2007-1946).
40. http://archives.icom.museum/hist_def_eng.html (Erişim tarihi: 01.06.2012).
41. ICOM (1974). 11th General Assembly of ICOM http://icom.museum/the-governance/general-assembly/resolutions- adopted-by-icoms-general-assemblies-1946-to-date/copenhagen-1974/ (Erişim tarihi: 01.06.2012).
42. Jessen, J. and Schneider, J.(2003). Conversions- the new normal. In detail, building in existing fabric refurbishment.
43. extensions. new design. (Ed: C. Schittich)ss.11-22.
44. Kandemir, Ö. (2013). Kültürel miras kapsamındaki yapıların, çağdaş yaklaşımlarla müze işlevine adaptasyonları:“Yeni”
45. mekânsal deneyimler. Yayınlanmamış Sanatta Yeterlilik Tezi. Anadolu Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İç mimarlık anasanat dalı.
46. Kandemir, Ö. (2005). Değişen pedagojik yaklaşımın çağdaş müze tasarım anlayışına etkileri. Yayınlanmamış YL. Tezi. Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İç Mimarlık anasanat dalı.
47. Lang, J. (1987). Creating architectural theory. New York: Van Nostrand Reinhold.
48. Lehmbruck, M. (2001). Museum, psychology and architecture. Museum International, UNESCO. 53(4), 60- 64.
49. Lord, B. (2005). Representing enlightenment space. Reshaping museum space. Architecture, design, exhibitions. (Ed. S. Macleod). London: Published by Routledge, pp. 146-157.
50. Lynch, K. (2010). Kentin İmgesi. (Çev. İ. Başaran). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
51. MacLeod, S. (2005). Rethinking museum architecture: Towards a site-specific history of production and use. Reshaping museum space. Architecture, design, exhibitions. (Ed. S. Macleod). London: Published by Routledge. Ss. 9-25.
52. Morrison, H. (2001) Louis Sullivan : prophet of modern architecture. New York : W.W. Norton & Company.
53. Norberg-Schultz. C. (1984) Genius Loci, towards a phenomenology of architecture. New York: Rizzoli International Publications, INC.
54. O’Doherty, B. (2010) Beyaz küpün içinde. Galeri mekânının ideolojisi. (Çev: A, Antmen) İstanbul: Sel Yayıncılık.
55. O’Doherty, B. (1999). Inside the white cube: The ideology of the gallery space. Berkeley: University of California Press.
56. Ostroff, E. (2001). Universal design: The new paradigm. Universal Design Handbook. (Ed. W. F.E. Preiser ve E. Ostroff).
57. Boston:Mc Graw Hill. Ss. 1.3-1.12
58. Parry, R. and Sawyer, A. (2005). Space and the machine. Adaptive museums, pervasive technology and the new gallery
59. environment. Reshaping museum space. Architecture, design, exhibitions. (Ed. S. Macleod) London: Published by Routled- ge. ss. 39-52.
60. Pekarik, A., J., Doering, Z. D. and Karns. D. (1999) Exploring satisfying experiences in museums. CURATOR. 42 (2), 152- 173.
61. Skolnick, L. H. (2005). Towards a new museum architecture. Narrative and representation. Reshaping museum space. Architecture, design, exhibitions. (Ed: S. Macleod). London: Published by Routledge, pp. 118-130.
62. Steinfeld, E. ve Maisel, J.L. (2012). Universal Design. Creating inclusive environments. New Jersey: John Wiley & Sons, INC.
63. Schubert, K. (2004). Küratörün yumurtası. (Çev: R. Simith). İstanbul: İstanbul Sanat Müzesi Vakfı Yayınları.
64. Toon, R. (2005). Black box science in black box science centers. Reshaping museum space. Architecture, design, exhibitions. (Ed: S. Macleod). London: Published by Routledge. S. 26-38.
65. Venturi, R. (1991). Mimarlıkta karmaşıklık ve çelişki. (Çev: S. Merzi-Özaloğlu) Ankara: Şevki Vanlı Mimarlık Vakfı Ya- yınları.
66. Wells-Thorpe, J. From Bauhaus to boilerhouse. Context: New Buildings in Historic Settings (Ed: J. Warren, J. Worthington and S. Taylor). London: Architectural Press. Ss.102-114.
67. Worthington, J. (1998). Introduction: managing and moderating change. Context: new buildings in historic settings. (Ed: J. Warren, J. Worthington and S. Taylor). London: Architectural Press. Ss. 1-6.