Peyzaj Mimarlığında Su Öğesinin Tarihsel Süreçteki Kullanım Amaçları

Öz

Açık mekânların en önemli bileşenlerinden biri su öğesidir. Su; peyzaj tasarımları için eşsiz bir materyaldir. Suyun bulunduğu mekânlar hem tasarımcılar hem de kullanıcılar tarafından tercih edilir. Su öğesi peyzaja sağlayacağı farklı fonksiyonel katkısı ile kullanıcılar üzerindeki sosyal değeri nedeniyle çok önemlidir. Su alanlarının tasarımında başarıyı sağlamak da çaba gerektiren zorlu bir süreçtir. Bu nedenle çalışmada suyun tarihi süreç içerisindeki kullanımı, amaçları ve türleri sınıflandırılarak günümüz tasarımcılarına bahçe ölçeğinden kentsel açık mekân ölçeğine kadar birçok çalışmada yol gösterilmesi amaçlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler

• Su Öğesi,Peyzaj Mimarlığı,Tarihi Bahçeler,Su Türleri

Purpose Of Water Usage In Landscape Design In History

Öz

One of the most important elements of open spaces is water - a unique element for landscape design. Places with water are preferred by both designers and users. Water is a very important element because of both its functional contribution it provides to landscape and its social value for users. Designing water areas is also a challenging process. For this reason, this study aims to guide present designers in many studies ranging from garden scale to urban open space scale by classifying the use, purpose and types of water in the historical process. 

Anahtar Kelimeler

• Water Element,Landscape Architecture,Water in Historic Garden,Types of Water

Kaynakça

1. Akdoğan, G. (1974). Bahçe ve peyzaj sanatı tarihi. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları:3, Ankara. Akdoğan, G. (1995). İstanbul’da Bahçe Kültürü, Sanat Dünyamız, 58, 7-13.
2. Ataturay, R. (1993). Ankara kenti yeşil alanlarında su yapıları ve yakın çevrelerinde peyzaj planlama esasları üzerinde bir araştırma, Ankara Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
3. Bekiroğlu, D. Z. (1992). Tarihsel süreç içerisinde su öğesinin peyzaj planlamada kullanımı, Yıldız Teknik Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
4. Betsky, A. (1995). Take Me to the Water, Architecture 8 Water, Architectural Design, vol. 65, no.12 Blair, T. (1996). Nature’s Water in Architecture.London.
5. Burmill, S., Daniel, T. C. and Hetherington, J. D. (1999). Human values and perceptions of water in arid landscapes, Lanscape and Urban Planning, 44, (2-3), 99-109
6. Campbell, M. H. (1994). An ınformational approach to preference of urban waterscapes, Los Angeles: CA.
7. Cendere, A. (1998). Su elemanlarının kentsel mekânlarda ve yeşil alanlarda kullanımı. Yüksek lisans tezi (basılmamış). İstanbul Teknik Üniversitesi, 203 s., İstanbul.
8. Chanson, H. (1998). The formal water garden, department of civil engineering, University of Queensland, Australia

9. Conelli, M. A., Symmes. M. (1998). Fountains as Entertainment and Pleasure. M.Symmes (Ed.) Fountains: splash and spectacle: water and design from the Renaissance to the present. New York; Rizzoli; New York; Cooper-Hewitt, National Design Museum, Smithsonian Institution.
10. Düzenli, T., Mumcu, S., Yılmaz, S. and Özbilen, A. (2014). Water reflections on the social dimension of place: Different waterscapes and related activity patterns. Turkish Journal of Forestry, 15(2), 148-157.
11. Enge, T. O., Schröer, C. F. (1992). Garden Architecture in Europe, Atlanta: Taschen.
12. Eryıldız, M. (1997). Kent yaşamında su, göl-gölet oluşumları ve su bahçeleri, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
13. Huang, S. L. (1998). A study of people’s perception of waterscapes ın built environments, Doctor Of Phylosophy, Texas A & M Universitiy, Texas Japanese Landscape Architecture, Contemporary Environmental Design, Process Architecture Co., Ltd.
14. Karahan, F. (2005). Tarih Boyunca Bahçe Sanatının Gelişiminde Su. Ulusal Su Günleri Sempozyumu, Trabzon, 28-30.
15. Kavaklı, K. (1994). Su elemanlarının kullanımı ve istanbul çevre düzenlemelerindeki su elemanlarının araştırılması, İTÜ, Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
16. Kindersley, D. (1991-1992). John Brookes garden design, London: A penguin Company.
17. Kurum, E. (1987). Peyzajda suyun gösteri elemanı olarak kullanım tekniği, Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara Üniversitesi, Ankara.
18. Nurlu, E., Erdem, Ü. (1994). Peyzaj sanatı tarihi. Ege Üniversitesi Yayını.
19. Orions, G. H. (2001). An evolutionary perspective on aesthetics, American Psychological Association, University of Washington: Washington.
20. Öztan, Y. (1970). Peyzaj mimarlığında su, Peyzaj Mimarlığı Dergisi, 6-8.
21. Pamay, B. (1971). Park bahçe ve peyzaj mimarisi. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları, İstanbul.
22. Pouya, S., Bayramoğlu, E., Demirel, Ö. (2016). Doğa ile Uyumlu Fiziksel Engelli Çocuk Oyun Alanları. Mimarlık ve uygulamaları dergisi, 1:51-60.
23. Sakal, A.N. (2007). Ankara’da kentsel donatıların peyzaj planlama ve tasarımı açısından analizi ve değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
24. Sazak, Ş. (2005). Türk bahçe sanatına bir örnek: Edirne sarayı bahçesi. Trakya University Journal of Science, 6(2), 9-16. Simonds, J. O. (1983). Landscape Architecture: A Manual of Site Planning and Design, Chapter 3, Mc Graw-Hill. Stadelman, P. (1992). Water gardens.Hauppage,N.Y.:Barron’s Edicotional Series.pp.145.
25. Şengül, E. (1995). Mimari-su ilişkisi üzerine bir inceleme, İTÜ, Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.  Şentürk, N. (1990). Su bahçeleri planlama ve uygulama teknikleri üzerine araştırmalar, Ege Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
26. Titley, N., WOOD, F. (1992). Oriental Gardens, An Illustrated History Chronicle Books, San Francisco
27. Uzun, G. (1977). Çevre tasarımında su kullanımı, Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Genel Yayın no.179, Yardımcı Ders Kitapları Yayın no17, Adana.
28. GÖRSEL KAYNAKÇA
29. Tablo 1 Suyun tarihsel süreçte kullanımına ilişkin örnekler, URL1. www.Hindistangezi.com [Erişim Tarihi: 12.05.2018]
30. Tablo 1 Suyun tarihsel süreçte kullanımına ilişkin örnekler URL2. http://symbolism.org/writing/books/sp/7/page2.html [Erişim Tarihi: 13.04.2018]
31. Görsel 1.Türk bahçelerinde suyun estetik kullanımı, https://www.birdizaynmeselesi.com/index.php/2017/11/21/680/, [Erişim Tarihi: 08.05.2018]
32. Görsel 2.Fransız Barok bahçesinde suyun estetik kullanımı, Görsel 3.Çin bahçesinde suyun estetik kullanımı https://www. birdizaynmeselesi.com/index.php/2017/11/21/680/, [Erişim Tarihi: 08.05.2018]
33. Görsel 4. Fransız Barok Bahçelerinde suyun görsel olarak kullanımı, https://pxhere.com/tr/photo/1407439 [Erişim Tarihi: 20.05.2018]
34. Görsel 5. Rönesans dönemi villa bahçelerinde suyun görsel ögeler ile Kullanımı, https://pxhere.com/tr/photo/1407439 [Erişim Tarihi: 20.05.2018]
35. Görsel 6. İngiliz bahçe sanatında bitkilerin rengi ve suyun durgunluğu ile yaratılan dinginlik etkisi, http://birgunbiryerde. blogspot.com/2014/11/barok-bahce-sanat.html [Erişim Tarihi: 01.05.2018]
36. Görsel 7. İngiliz bahçe sanatında bitkilerin rengi ve suyun durgunluğu ile yaratılan dinginlik etkisi, http://birgunbiryerde. blogspot.com/2014/11/barok-bahce-sanat.html [Erişim Tarihi: 01.05.2018]
37. Görsel 8. Japon bahçesinde bitkilerin renginin durgun su yüzeyine yansıması ile oluşan etki, http://birgunbiryerde.blogspot. com/2014/11/barok-bahce-sanat.html [Erişim Tarihi: 01.05.2018]
38. Görsel 9. İngiliz bahçelerinde koruma amaçlı yapılan su kanalları (Ha-Ha). Suyun fonksiyonel kullanımına örnekler, https://www.mountvernon.org/the-estate-gardens/gardens [ErişimTarihi: 27.04.2018]
39. Görsel 10. Babil’in Asma Bahçelerinde meyve yetiştirmek amaçlı suyun sulama kanallarında ve teraslarda kullanımı. Suyun fonksiyonel kullanımına örnekler https://www.mountvernon.org/the-estate-gardens/gardens [ErişimTarihi: 27.04.2018]
40. Görsel 11. İngiliz Dönemine ait bir saray bahçesinde suyun rekreatif amaçlı kullanımı. https://pxhere.com/tr/photo/757853 [Erişim Tarihi: 18.05.2018]
41. Görsel 12. Japon bahçelerinde pavilyon ile suyun birlikte kullanımından doğan rekreatif fonksiyonlar https://pxhere.com/ tr/photo/757853 [Erişim Tarihi: 18.05.2018]