OKUL ÖNCESI ÇOCUKLARDA AKILLI TELEFONA AŞIRI BAĞIMLILIKLA İLİŞKİLİ FAKTÖRLER VE SOSYAL DAVRANIŞ PROBLEMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Okul öncesi çocuklar arasında akıllı telefon kullanımı giderek artmaktadır. Hatta kullanım yaşının erken çocukluk dönemine kadar düştüğü söylenebilir. Okul öncesi çocuklarda ekrana maruz kalma çeşitli davranış sorunlarına yol açmaktadır. Bu çalışmada okul öncesi çocuklarda bağımlılığı ile ilişkili faktörleri ortaya koymak ve problemli akıllı telefon kullanımının sosyal davranış bozukluğu üzerindeki etkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma kesitsel desen ile hazırlanmıştır. Analizlerde parametrik ve non-parametrik yöntemler kullanılmış ve regresyon analizi yapılmıştır. Çocuğun günlük ve haftalık akıllı telefon kullanım süresi ve annenin eğitim düzeyi değişkenlerine göre ölçekler farklılaşmaktadır. Problemli akıllı telefon kullanımının sosyal davranış bozukluğu üzerinde etkisi bulunmaktadır. Sosyal davranış bozukluğuna yol açtığı için okul öncesi çocuklarda akıllı telefon kullanımının sınırlandırılması, başka aktiviteler için alternatifler üretilmesi, ebeveyn eğitimi verilmesi ve çocukların akıllı telefon kullanımına ilişkin öz-düzenlemelerini güçlendirecek stratejiler geliştirilmesi

Anahtar Kelimeler

• Okul öncesi çocuklar
• akıllı telefon bağımlılığı
• sosyal davranış bozuklukları
• Türkiye.

Etik Beyan

For the ethics committee of the research, ethics committee permission numbered 659644 was obtained from the Dicle University Social and Human Sciences Ethics Committee on 20.02.2024.

FACTORS ASSOCIATED WITH SMARTPHONE OVERDEPENDENCE IN PRESCHOOL CHILDREN AND ITS EFFECT ON SOCIAL BEHAVIORAL PROBLEMS

Öz

Smartphone use among preschool children is increasing. It can even be stated that the age of use has decreased until early childhood. Screen exposure in preschool children leads to various behavioral problems. This study aimed to reveal screen addiction in preschool children, to reveal the factors associated with screen addiction, and to determine the effects of problematic smartphone use on social behavior disorder. The study was prepared with a cross-sectional design. Parametric and nonparametric methods were used in the analysis, and regression analysis was performed. The problematic or social behavior disorder scale differs according to the variables of daily and weekly smartphone usage time of the child and mother's education level. Problematic smartphone use has an effect on social behavior disorder. Since it leads to social behavior disorder, it is recommended to limit the use of smartphones in preschool children, to produce alternatives for other activities, to provide parental education, and to develop strategies to strengthen children's self-regulation regarding smartphone use.

Anahtar Kelimeler

• Preschool children
• Smartphone addiction
• Social Behavioral Disorders
• Türkiye

Kaynakça

1. Abdulla, F., Hossain, M. M., Huq, M. N., Hai, A., Rahman, A., Kabir, R., ... & Khan, H. T. (2023). Prevalence, determinants and consequences of problematic smartphone use among preschoolers (3–5 years) from Dhaka, Bangladesh: a cross-sectional investigation. Journal of Affective Disorders, 329, 413-427.
2. Aral, N. (2022). Dijital dünyada çocuk olmak. TRT Akademi, 7(16), 1134-1153
3. Bal, E., & Balcı, Ş. (2020). Smartphone addiction: A study on the efficacy of personality traits and usage patterns. Journal of Erciyes Communication, 7(1), 369-394.
4. Behar, L. B. (1977). The preschool behavior questionnaire. Journal of Abnormal Child Psychology, 5, 265-275.
5. Cha, S., & Seo, B. (2018). Smartphone Use and Smartphone Addiction in Middle School Students in Korea: Prevalence, Social Networking Service and Game Use. Health Psychology Open, 5 (1), 1-15.
6. Cheng, L., & Cao, J. (2023). Factors influencing smart device addiction among preschool children: An extended protection-risk model perspective. Frontiers in Psychology, 14, 1017772.
7. Çakır, Ö., & Oğuz, E. (2017). Lise öğrencilerinin yalnızlık düzeyleri ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişki. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 418-429.
8. Daysal, B., Yılmazel, G. (2020). Smartphone addiction and adolescence via public health view. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 14(2), 316-322.

9. Domoff, S. E., Harrison, K., Gearhardt, A. N., Gentile, D. A., Lumeng, J. C., & Miller, A. L. (2017). Development and validation of the problematic media use measure: A parent report measure of screen media “addiction” in children. Psychology of Popular Media Culture. http://dx.doi.org/10.1037/ppm0000163.
10. Elhai, J. D., Dvorak, R. D., Levine, J. C., & Hall, B. J. (2017). Problematic smartphone use: A conceptual overview and systematic review of relations with anxiety and depression psychopathology. Journal of affective disorders, 207, 251-259.
11. Fidan, H. (2016). Mobil bağımlılık ölçeği'nin geliştirilmesi ve geçerliliği: Bileşenler modeli yaklaşımı. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 3(3), 433-469.
12. Fischer-Grote, L., Kothgassner, O. D., & Felnhofer, A. (2019). Risk factors for problematic smartphone use in children and adolescents: a review of existing literature. neuropsychiatrie, 33(4), 179.
13. Fischer‐Grote, L., Kothgassner, O. D., & Felnhofer, A. (2021). The impact of problematic smartphone use on children's and adolescents’ quality of life: A systematic review. Acta Paediatrica, 110(5), 1417-1424.
14. Furuncu, C., & Öztürk, E. (2020). Problemli Medya Kullanım Ölçeği Türkçe formunun geçerlik güvenirlik çalışması: Çocuklarda ekran bağımlılığı ölçeği ebeveyn formu. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 4(3), 535-566.
15. Gökçe, A. (2021). 0-7 Yaş Arası Çocuklarda Mobil Ekran Maruziyetinin Değerlendirilmesi. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi, 54(2), 188-193.
16. Kanlıkılıçer, P. (2005). Okul öncesi davranış sorunları tarama ölçeği: geçerlilik ve güvenilirlik çalışması (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
17. Kızıltaş, E., & Ertör, E. (2018). Okul öncesi eğitim alan çocukların akıllı telefon kullanımı ile ilgili aile görüşlerinin incelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 1-18.
18. Lee, G., Kim, S., & Yu, H. (2020). Parental factors associated with smartphone overuse in preschoolers: A systematic review and meta-analysis. Journal of Korean Academy of Nursing, 50(3), 349-368.
19. Lee, M., Park, S., Lee, M., & Park, S. (2018). Factors associated with smartphone overdependency in preschool children. Child Health Nursing Research, 24(4), 383-392.
20. Matthes, J., Thomas, M. F., Stevic, A., & Schmuck, D. (2021). Fighting over smartphones? Parents' excessive smartphone use, lack of control over children's use, and conflict. Computers in Human Behavior, 116, 106618.
21. Mustafaoğlu, R., Zirek, E., Yasacı, Z., & Özdinçler, A. R. (2018). Dijital teknoloji kullanımının çocukların gelişimi ve sağlığı üzerine olumsuz etkileri. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 5(2), 1-21.
22. Nelissen, S., & Van den Bulck, J. (2018). When digital natives instruct digital immigrants: active guidance of parental media use by children and conflict in the family. Information, Communication & Society, 21(3), 375-387.
23. Panova, T., & Carbonell, X. (2018). Is smartphone addiction really an addiction? Journal of behavioral addictions, 7(2), 252-259.
24. Park, J. H. (2020). Smartphone use patterns of smartphone-dependent children. Child Health Nursing Research, 26(1), 47.
25. Park, J. H., & Park, M. (2021). Smartphone use patterns and problematic smartphone use among preschool children. PloS one, 16(3), e0244276.
26. Park, J. H., & Park, M. (2021). Smartphone use patterns and problematic smartphone use among preschool children. PloS one, 16(3), e0244276.
27. Sağlam, T. (2024). Çocuklarda Teknoloji Kullanımı ve Dijital Ebeveynlik. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 123-129. DOI: 10.20493/birtop.1496639.
28. Sohn, S. Y., Rees, P., Wildridge, B., Kalk, N. J., & Carter, B. (2019). Prevalence of problematic smartphone usage and associated mental health outcomes amongst children and young people: a systematic review, meta-analysis and GRADE of the evidence. BMC psychiatry, 19, 1-10.
29. Staples, A. D., Hoyniak, C., McQuillan, M. E., Molfese, V., & Bates, J. E. (2021). Screen use before bedtime: Consequences for nighttime sleep in young children. Infant Behavior and Development, 62, 101522.
30. Şata, M., Çelik, İ., Ertürk, Z., Taş, U. E. (2016). Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği’nin (ATBÖ) Türk Lise Öğrencileri İçin Uyarlama Çalışması. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 7(1), 156-169. https://doi.org/10.21031/epod.95432.
31. We are Social 2023, https://www.clicksus.com/we-are-social-2023-global-ve-turkiye-raporu erişim tarihi 20.08.2024.