Sağlıkta Dönüşüm ve Onuncu Kalkınma Planı Çerçevesinde Türkiye Sağlık Sisteminde İlaç Harcamaları Üzerine Bir İnceleme ve Durum Analizi
Öz
Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi gelişmekte olan Türkiye’de de sağlık hizmetlerinin temel taşlarından birisi ilaç endüstrisidir ve temel amacı; küresel ölçekte belirli rekabet gücüne sahip, yaşam kalitesini arttırıcı ve ülke ilaç ihtiyacının önemli bir kısmını karşılayan ve konumu itibari ile ihracat yapan bir ilaç sanayinin bulunması olarak belirlemiştir.
Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin toplumun sağlık gereksinimlerini karşılamasının yanı sıra artan sağlık harcamalarını kontrol edebilmek için harcamaları artıran dinamikleri sağlam bir şekilde belirleyip, ilgili ve sürekli düzenlemeler yapması kaçınılmazdır. Bu anlamda Türkiye toplam sağlık harcamalarındaki ilaç harcamalarının oranının yüksek olması ve ilaç harcamalarının etkin bir şekilde kontrolü sağlayacak fiyatlandırma ve geri ödeme süreçlerinde gerekli yasal düzenlemeleri yapmaya devam etmektedir.
Bu çalışma, Türkiye’nin 1995-2017 dönemi içinde uygulanan Sağlıkta Dönüşüm ve Onuncu Kalkınma Planı politikaların, ilaç gelir ve harcamalarını değerlendirmek adına ilaç ithalat ve imalatında nasıl mesafe kat edildiğini görmek adına literatür vasıtasıyla analiz edilmiştir. Türkiye ilaç pazarının sürekli olarak büyüdüğü saptanmıştır. Ayrıca bulgular ışığında bugün Türkiye imalatı sayesinde kendi iç talebini önemli ölçüde karşılayacak düzeye geldiği söylenebilir. Diğer taraftan ilaç harcamalarının önemli kısmını oluşturan ilaç ithalatı devam etmektedir ve bu durum sağlık harcamalarını negatif yönde etkilediğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- PwC Pharma 2020 – The Vision, 2007
- Çalışkan, Z., Referans Fiyat ve İlaç Piyasası, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Cilt:11, Sayı:1, 2008
- Baybek, H., Bulut, D., Çakır, A., “Muğla Üniversitesi İdari Personelinin İlaç Kullanma Alışkanlıklarının Belirlenmesi”, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C: 15, 2005, s.53-67.
- Top, M., Tarcan, M., Türkiye İlaç Ekonomisi ve İlaç Harcamaları:1998-2003 Dönemi Değerlendirmesi, Liberal Düşünce Dergisi, C:9, S:35, 2004, s.177-200
- Çınaroğlu, S., İlaç Harcamalarının Sağlık Sonuçları İle İlişkisi: Bir Kanonik Korelasyon Analizi Uygulaması, Hacettepe Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C:35, S:2, 2017, s.23-47
- Aslantekin, F., Yumrutaş, M., “Sağlık Okuryazarlığı ve Ölçümü”, TAF Koruyucu Hekimlik Bülteni, C:13, S:4, 2014, s.327-334
- Özgen, H., Tatar, M., Sağlık sektöründe bir verimlilik değerlendirme tekniği olarak maliyet-etkililik analizi ve Türkiye’de durum. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, C:10, S:2, 2007, s.109-137
- Acar. A., Yeğenoğlu, S., Türkiye’de İlaçta Patent. Ankara Eczacılık Fakültesi Dergisi, C:33, S:4, 2004, s.269-285.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Politikası
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yavuz Besak
*
0000-0003-1207-5870
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
9 Temmuz 2019
Gönderilme Tarihi
9 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
20 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 1 Sayı: 2