Psikolojik Sözleşme İhlalinin Örgütsel Özdeşleşmeye Etkisinde Örgütsel Güvenin Aracı Rolü

Mehmet Selman Kobanoğlu; Ali Bayram

EN TR

Psikolojik Sözleşme İhlalinin Örgütsel Özdeşleşmeye Etkisinde Örgütsel Güvenin Aracı Rolü

Öz

Bu çalışma psikolojik sözleşme ihlallerinin örgütsel özdeşleşme üzerinde etkisinde örgütsel güvenin aracı rolünün bulunup bulunmadığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın örneklemini Kayseri ilinde mobilya sektöründe faaliyet gösteren üretim işletmelerinin beyaz yakalı çalışanları oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 404 çalışandan veri elde edilmiş olup çalışma bu veriler üzerinden yürütülmüştür. Psikolojik sözleşme ihlalinin örgütsel özdeşleşmeye etkisinde örgütsel güvenin aracılık rolünü ortaya koyabilmek amacıyla Hayes (2013) tarafından ileri sürülen ve aracılık analizlerinde kullanılan Process Macro Model 4’ten faydalanılmıştır. Araştırma sonuçları, psikolojik sözleşme ihlali ile örgütsel özdeşleşme arasında negatif yönde bir ilişki bulunduğunu ve bu ilişkide örgütsel güvenin aracı rol üstlendiğini ortaya koymaktadır. Araştırma, psikolojik sözleşme bağımsız değişkeni ile, örgütsel özdeşleşme bağımlı ve örgütsel güven aracı değişkenlerinin bir arada ilk kez kullanıldığı bir çalışma olma özelliğiyle literatüre yeni bir içerik kazandırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik Sözleşme İhlali, Örgütsel Özdeşleşme, Örgütsel Güven, Aracılık Rolü

Kaynakça

Alcover, C.-M., Rico, R., Turnley, W. H., & Bolino, M.C. (2016). Understanding the changing nature of psychological contracts in 21st century organizations. Organizational Psychology Review, 7(1), 4–35. https://doi.org/10.1177/2041386616628333
Aqil, M., Tjahjono, H. K., Muafi, & Prajogo, W. (2023). The impact of psychological contract breach on counterproductive work behavior mediated by organizational trust and work engagement in state civil apparatus. Calitatea: Acces la Success, 24(194), 213-225. https://doi.org/10.47750/QAS/24.194.25
Argyris, C. (1960). Understanding organizational behavior. Homewood.
Argyris, C. (1964). Integrating the individual and organization. Wiley.
Aselage, J., & Eisenberger, R. (2003). Perceived organizational support and psychological contracts: A theoretical integration. Journal of Organizational Behavior, 24(5), 491-509. https://doi.org/10.1002/job.211
Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. Wiley.
Campbell, J. W., & Im, T. (2014). Identification and trust in public organizations: A communicative approach. Public Management Review, 17(8), 1065–1084. https://doi.org/10.1080/14719037.2014.881531
Cankir, B. (2016, Mayıs). Psikolojik sözleşme ihlalinin örgüte olan güven üzerindeki etkisi. Global Business Research Congress (GBRC). Istanbul, Türkiye. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2016118676
Chreim, S. (2002). Influencing organizational identification during major change: A communication-based perspective. Human Relations, 55(9), 1117–1137. https://doi.org/10.1177/0018726702055009022
Coyle-Shapiro J.A-M. & Parzefall, M-R. (2008). Psychological contract. J. Barling & C. L Cooper (Ed.) The SAGE handbook of Organizational Behavior içinde (s. 17-34). Sage Publishing Incorporation.

De Ruiter, M., Lub, X., Jansma, E., & Blomme, R. J. (2016). Psychological contract fulfillment and expatriate intrinsic career success: the mediating role of identification with the multinational corporation. The International Journal of Human Resource Management, 29(8), 1426-1453. https://doi.org/10.1080/09585192.2016.1244099
Dukerich, J. M., Golden, B. R., & Shortell, S. M. (2002). Beauty is in the eye of the beholder: The impact of organizational identification, identity, and image on the cooperative behaviors of physicians. Administrative Science Quarterly, 47(3), 507. https://doi.org/10.2307/3094849
Dutton, J. E., Dukerich, J. M., & Harquail, C. V. (1994). Organizational images and member identification. Administrative Science Quarterly, 39(2), 239. https://doi.org/10.2307/2393235
Flaherty, K.E., Pappas, J.M. (2000). The role of trust in salesperson- sales manager relationships. Journal of Personal Selling and Sales Management, 20(4), 271–278. https://doi.org/10.1080/08853134.2000.10754247
Gabarro, J. J., & Athos, J. (1976). Interpersonal relations and communications. Prentice Hall.
Gouldner, A. W. (1960) The norm of reciprocity: A preliminary statement. American Sociological Review, 25(2), 161-178. https://doi.org/10.2307/2092623
Hayes, A. F. (2013). Mediation, moderation, and conditional process analysis. Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: A regression-based approach. Guilford Press.
Hooper, D., Coughlan, J., & Mullen, M. (2008). Structural equation modelling: Guidelines for determining model fit. Electronic Journal of Business Research Methods, 6(1), 53-60. https://doi.org/10.21427/D7CF7R
Huff, L., & Kelley, L. (2003). Levels of organizational trust in individualist versus collectivist societies: A seven-nation study. Organization Science, 14(1), 81–90. https://doi.org/10.1287/orsc.14.1.81.12807
Joo, B.-K.(B)., Yoon, S. K., & Galbraith, D. (2023). The effects of organizational trust and empowering leadership on group conflict: psychological safety as a mediator. Organization Management Journal, 20(1), 4-16. https://doi.org/10.1108/OMJ-07-2021-1308
Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Yayınları.
Knippenberg, D., & Schie, E.C.M. (2000). Foci and correlates of organizational identification. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 73(2), 137–147. https://doi.org/10.1348/096317900166949
Kobanoğlu, M. S. (2023). Algılanan örgütsel desteğin duygusal bağlılık aracılığıyla iş tatminine etkisinde işyeri arkadaşlığının düzenleyici rolü. EKEV Akademi Dergisi, (93), 308-329. https://doi.org/10.17753/sosekev.1243866
Li, J., Liu, X., & Ali, F. (2018). Work-related attitudes and behaviors: Empirical evidence from a casino destination. Journal of Destination Marketing & Management, 9, 175–183. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2018.01.004
Mael, F.A., & Ashforth, B.E. (1995). Loyal from day one: Biodata, Organizational identification, and turnover among newcomers. Personnel Psychology, 48(2), 309–333. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1995.tb01759.x
Mayer, R. C., & Davis, J. H. (1999). The effect of the performance appraisal system on trust for management: A field quasi-experiment. Journal of Applied Psychology, 84(1), 123–136. https://doi.org/10.1037/0021-9010.84.1.123
Mayer, R. C., Davis, J. H., & Schoorman, F. D. (1995). An integrative model of organizational trust. Academy of Management Review, 20(3) 709–734. https://doi.org/10.2307/258792
Miles, J. A. (2012). Management and organizational theory: A jossey-bass reader. John Wiley & Sons Inc.
Mitchell, T. R., & Daniels, D. (2003). Motivation. Irwing B. Weiner (Ed.) Handbook of Psychology: Industrial and Organizational Psychology Volume 12 içinde (s. 225-254) John Wiley & Sons Inc.
Morrison, E. W., & Robinson, S.L. (1997). When employees feel betrayed: A model of how psychological contract violation develops. Academy of Management Review, 22(1), 226-256. https://doi.org/10.2307/259230
Rani, H., Arain, G. A., Kumar, A., & Shaikh, I. R. (2018). Interplay between trust and distrust in the workplace: examining the effect of psychological contract breach on organizational disidentification. Journal of Asia Business Studies, 12(1), 1–16. https://doi.org/10.1108/jabs-02-2015-0022
Restubog, S. L. D., Hornsey, M. J., Bordia, P., & Esposo, S. R. (2008). Effects of psychological contract breach on organizational citizenship behaviour: Insights from the group value model. Journal of Management Studies, 45(8), 1377–1400. https://doi.org/10.1111/j.1467-6486.2008.00792.x
Robinson, S. L. (1996). Trust and breach of the psychological contract. Administrative Science Quarterly, 41(4), 574–599. https://doi.org/10.2307/2393868
Robinson, S. L. & Rousseau, D. M. (1994). Violating the psychological contract: Not the exception but the norm. Journal of Organizational Behavior, 15, 245- 259. https://doi.org/10.1002/job.4030150306
Rousseau, D. M. (1989). Psychological and implied contracts in organizations. Employee Rights and Responsibilities Journal, 2, 121–139. https://doi.org/10.1007/BF01384942
Schoorman, F. D., Mayer, R. C., & Davis, J. H. (2007). An integrative model of organizational trust: Past, present, and future. Academy of Management Review, 32(2), 344–354. https://doi.org/10.5465/amr.2007.24348410
Shockley-Zalabak, P., Ellis, K., & Winograd, G. (2000). Organizational trust: What it means, why it matters. Organizational Development Journal, 1(4), 35-48.
Tufan, P., & Wendt, H. (2019). Organizational identification as a mediator for the effects of psychological contract breaches on organizational citizenship behavior: Insights from the perspective of ethnic minority employees. European Management Journal. https://doi.org/10.1016/j.emj.2019.07.001
Turnley, W.H., Bolino, M.C., Lester, S.W., & Bloodgood, J.M. (2003). The impact of psychological contract fulfillment on the performance of in-role and organizational citizenship behaviors. Journal of Management, 29(2), 187–206. https://doi.org/10.1177/014920630302900204
Van Dick, R., Van Knippenberg, D., Kerschreiter, R., Hertel, G., & Wieseke, J. (2008). Interactive effects of work group and organizational identification on job satisfaction and extra-role behavior. Journal of Vocational Behavior, 72(3), 388-399. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2007.11.009
Van Dick, R., Wagner, U., Stellmacher, J., & Christ, O. (2004). The utility of a broader conceptualization of organizational identification: Which aspects really matter? Journal of Occupational and Organizational Psychology, 77(2), 171–191. https://doi.org/10.1348/096317904774202135
Vanhala, M., & Tzafrir, S. S. (2021). Organisational trust and performance in different contexts. Knowledge and Process Management. https://doi.org/10.1002/kpm.1681
Wei, F., & Si, S. (2013). Psychological contract breach, negative reciprocity, and abusive supervision: The mediated effect of organizational identification. Management and Organization Review, 9(03), 541–561. https://doi.org/10.1111/more.12029
Zagenczyk, T. J., Cruz, K. S., Woodard, A. M., Walker, J. C., Few, W. T., Kiazad, K., & Raja, M. (2012). The moderating effect of Machiavellianism on the psychological contract breach–organizational identification/disidentification relationships. Journal of Business and Psychology, 28(3), 287-299. https://doi.org/10.1007/s10869-012-9278-1

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Cinsiyet, Politika ve Yönetim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Selman Kobanoğlu ^*
0000-0003-0891-6016
Türkiye

Ali Bayram
0000-0002-0732-0483
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

18 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

30 Kasım 2024

Kabul Tarihi

10 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 1 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA27UE85CN

APA

Kobanoğlu, M. S., & Bayram, A. (2024). Psikolojik Sözleşme İhlalinin Örgütsel Özdeşleşmeye Etkisinde Örgütsel Güvenin Aracı Rolü. Sosyoekonomik Araştırmalar Dergisi, 1(1), 15-27. https://izlik.org/JA27UE85CN

AMA

1.Kobanoğlu MS, Bayram A. Psikolojik Sözleşme İhlalinin Örgütsel Özdeşleşmeye Etkisinde Örgütsel Güvenin Aracı Rolü. SARD. 2024;1(1):15-27. https://izlik.org/JA27UE85CN

Chicago

Kobanoğlu, Mehmet Selman, ve Ali Bayram. 2024. “Psikolojik Sözleşme İhlalinin Örgütsel Özdeşleşmeye Etkisinde Örgütsel Güvenin Aracı Rolü”. Sosyoekonomik Araştırmalar Dergisi 1 (1): 15-27. https://izlik.org/JA27UE85CN.

EndNote

Kobanoğlu MS, Bayram A (01 Aralık 2024) Psikolojik Sözleşme İhlalinin Örgütsel Özdeşleşmeye Etkisinde Örgütsel Güvenin Aracı Rolü. Sosyoekonomik Araştırmalar Dergisi 1 1 15–27.

IEEE

[1]M. S. Kobanoğlu ve A. Bayram, “Psikolojik Sözleşme İhlalinin Örgütsel Özdeşleşmeye Etkisinde Örgütsel Güvenin Aracı Rolü”, SARD, c. 1, sy 1, ss. 15–27, Ara. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27UE85CN

ISNAD

Kobanoğlu, Mehmet Selman - Bayram, Ali. “Psikolojik Sözleşme İhlalinin Örgütsel Özdeşleşmeye Etkisinde Örgütsel Güvenin Aracı Rolü”. Sosyoekonomik Araştırmalar Dergisi 1/1 (01 Aralık 2024): 15-27. https://izlik.org/JA27UE85CN.

JAMA

1.Kobanoğlu MS, Bayram A. Psikolojik Sözleşme İhlalinin Örgütsel Özdeşleşmeye Etkisinde Örgütsel Güvenin Aracı Rolü. SARD. 2024;1:15–27.

MLA

Kobanoğlu, Mehmet Selman, ve Ali Bayram. “Psikolojik Sözleşme İhlalinin Örgütsel Özdeşleşmeye Etkisinde Örgütsel Güvenin Aracı Rolü”. Sosyoekonomik Araştırmalar Dergisi, c. 1, sy 1, Aralık 2024, ss. 15-27, https://izlik.org/JA27UE85CN.

Vancouver

1.Mehmet Selman Kobanoğlu, Ali Bayram. Psikolojik Sözleşme İhlalinin Örgütsel Özdeşleşmeye Etkisinde Örgütsel Güvenin Aracı Rolü. SARD [Internet]. 01 Aralık 2024;1(1):15-27. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27UE85CN

Psikolojik Sözleşme İhlalinin Örgütsel Özdeşleşmeye Etkisinde Örgütsel Güvenin Aracı Rolü

The Mediating Role of Organizational Trust in the Effect of Psychological Contract Breach on Organizational Identification

Öz

Anahtar Kelimeler

Psikolojik Sözleşme İhlalinin Örgütsel Özdeşleşmeye Etkisinde Örgütsel Güvenin Aracı Rolü

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster