Araştırma Makalesi

İkidilli Çocuğun İlk Cümle Oluşum Süreçlerine Bir Bakış (18-27 Aylar)

Cilt: 14 Sayı: 2 31 Ağustos 2022
PDF İndir

İkidilli Çocuğun İlk Cümle Oluşum Süreçlerine Bir Bakış (18-27 Aylar)

Öz

İnsana özgü dil edinim yeteneğiyle dünyaya gelen çocuğun konuşma süreci, tek sözcük döneminden itibaren cümle hükmündeki kelimelerin telaffuzuyla başlayıp, iki veya daha fazla kelime kullanılarak ilk cümle yapılarının oluşturulduğu sürece doğru ilerler. Bu süreçte genel olarak çocukların cümlelerinde gözüken tamamlanmamış yapıların yanı sıra ikidilli çocukların cümlelerinde iki dilin birlikte kullanılması veya birbirini etkilemesi gibi fenomenler de gözükür. Çocuk bazen her iki dilden de öğelerin veya sözdizim özelliklerinin yer aldığı cümleler oluştururken bazen de bunun aksine her bir dili ayrı olarak kullanabilmektedir. Bu görünümler iki dili eşzamanlı olarak edinen bir çocuğun konuşma gelişimindeki doğal sürecin parçalarıdır ve çocuktan çocuğa değişiklik ve özgünlük arz eder. Bu dilsel kullanımlarıyla çocuk, iletişimde aktif olarak rol alır, diyaloga girer, kurgusal anlatılar oluşturur ve doğrudan veya dolaylı yollarla kendini ifade etmeye, hatta kendini gerçekleştirmeye çalışır. Çalışma, erken çocukluk döneminde Türkçe ve Kürtçeyi eşzamanlı olarak edinen bir çocuğun ilk cümlelerinden örnekler sunmakta, bu örneklerin gelişim sürecini yorumlamakta ve çocuğun bu üretici dilsel kullanımlarındaki sıradışı taraflardan hareketle onu anlama imkan ve ciddiyetini sorgulamaktadır. Bu sürecin başta gelen özelliklerinden biri de cümlelerin veya daha alt birimlerin süreç boyunca sürekli bir değişim içinde olması ve günden güne gelişen bir görünüm arz etmesidir. Söz konusu cümlelerle çocuk tarafından neyin kastedildiği ise başlı başına zor bir mesele olup, bu maksat ancak çocuklarla birlikte vakit geçiren ebeveyn veya bakıcılar tarafından daha iyi anlaşılabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdullatif, Muhammed Hamase. Binâu’l-cümleti’l-Arabiyye. Kahire: Dâru Garîb, 2003.
  2. Aksan, Doğan. Anlambilim: Anlambilim Konuları ve Türkçenin Anlambilimi. Ankara: Engin Yayınevi, 1998.
  3. Aksoy, A. Belgin - Aksoy, Merve. “Yürüme Döneminde Küçük Konuşmacılar: Gelişimsel Bir Bakış”. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi. 4/1 (Mart 2020), 239-259.
  4. Alpöge, Gülçin. “Çift Dilli Çocukların Dil Gelişimi”. Turkophone. 1/1 (2014), 5-13.
  5. Badıllı, Kemal. Türkçe İzahlı Kürtçe Grameri (Kürmançça Lehçesi). Ankara: Ankara Basım ve Ciltevi, 1965.
  6. Baştürk, Mehmet. Anadil Edinimi. Ankara: Pegem Akademi, 2013.
  7. Calvin, William H. – Ojemann, George A. Neil’in Beyniyle Konuşmalar: Düşünce ve Dilin Sinirsel Doğası. çev. Güral Koca, İstanbul: Metis, 2009.
  8. Chomsky, Noam. Bilgi Sorunları ve Dil: Managua Dersleri. çev. Veysel Kılıç, İstanbul: Bgst Yayınları, 2009.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2022

Gönderilme Tarihi

5 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

19 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 14 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çelik, M. (2022). İkidilli Çocuğun İlk Cümle Oluşum Süreçlerine Bir Bakış (18-27 Aylar). Şarkiyat, 14(2), 369-397. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1112646
AMA
1.Çelik M. İkidilli Çocuğun İlk Cümle Oluşum Süreçlerine Bir Bakış (18-27 Aylar). Şarkiyat. 2022;14(2):369-397. doi:10.26791/sarkiat.1112646
Chicago
Çelik, Muhammet. 2022. “İkidilli Çocuğun İlk Cümle Oluşum Süreçlerine Bir Bakış (18-27 Aylar)”. Şarkiyat 14 (2): 369-97. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1112646.
EndNote
Çelik M (01 Ağustos 2022) İkidilli Çocuğun İlk Cümle Oluşum Süreçlerine Bir Bakış (18-27 Aylar). Şarkiyat 14 2 369–397.
IEEE
[1]M. Çelik, “İkidilli Çocuğun İlk Cümle Oluşum Süreçlerine Bir Bakış (18-27 Aylar)”, Şarkiyat, c. 14, sy 2, ss. 369–397, Ağu. 2022, doi: 10.26791/sarkiat.1112646.
ISNAD
Çelik, Muhammet. “İkidilli Çocuğun İlk Cümle Oluşum Süreçlerine Bir Bakış (18-27 Aylar)”. Şarkiyat 14/2 (01 Ağustos 2022): 369-397. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1112646.
JAMA
1.Çelik M. İkidilli Çocuğun İlk Cümle Oluşum Süreçlerine Bir Bakış (18-27 Aylar). Şarkiyat. 2022;14:369–397.
MLA
Çelik, Muhammet. “İkidilli Çocuğun İlk Cümle Oluşum Süreçlerine Bir Bakış (18-27 Aylar)”. Şarkiyat, c. 14, sy 2, Ağustos 2022, ss. 369-97, doi:10.26791/sarkiat.1112646.
Vancouver
1.Muhammet Çelik. İkidilli Çocuğun İlk Cümle Oluşum Süreçlerine Bir Bakış (18-27 Aylar). Şarkiyat. 01 Ağustos 2022;14(2):369-97. doi:10.26791/sarkiat.1112646

Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır.
Derginin tüm içeriğine açık erişim sağlanmaktadır. Yayınlanan makaleler öncelikle İThenticate programında taranmaktadır.
Dergimizde yayınlanan makalelerin sorumluluğu yazara ait olup, tüm telif hakları Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi’ne devrolunmuştur.


27787