PEYMÂN -Diyarbekir’in İlk Hususi Gazetesi-

Yıl 2012, Sayı: 7, 91 - 115, 01.04.2012

Murat Issı

Öz

Gerek Türk tarihi gerekse de Kürt tarihi araştırmalarında ismi birçok yerde geçmesine rağmen hakkında çok az bilgiye sahip olduğumuz Peymân gazetesi ne yazık ki birçok katalogda görünmesine rağmen bulunamamaktadır. Bu çalışmada 1909 yılında Diyarbekir’in ilk hususi gazetesi olarak çıkan Peymân’ın, daha iyi kavranabilmesi için ilk adım olarak bir fihrist denemesi yapmaya çalışacağız. Gazetedeki yazıların sosyopolitik disiplinler açısından değerlendirilmesini ise daha farklı bir çalışmada yapmaya çalışacağız

Anahtar Kelimeler

-

Kaynakça

• Başbakanlık Osmanlı Arşivleri DH.KMS. 43-10 DH.MKT 2718-36 DH.MKT. 2813-1 DH.MKT. 2827-44.
• Diyarbekir’de Dicle, no. 91, 92, 98, 103, 105, 106 Peymân, no. 1-36 Servet-i Fünun, no. 401 Şark ve Kürdistan, no. 1, 2, 5 Basılı Eserler Akpınar, Alişan. Aşiret Mektep Devlet, Aram yayıncılık, İstanbul 2001.
• Atalay, Talip. “Yerel Bir Tarihi Kaynak Olarak Diyarbekir Vilayet Gazetesi ve Ermeniler”, AÜİFD 47 2006, no. 1, s. 143-158.
• Beysanoğlu, Şevket. Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları, cilt II, Diyarbakır’ı Tanıtma Derneği, İstanbul 1960.
• Diyarbekır Salnâmeleri h. 1286-1323 (m. 1869-1905), (Haz. Ahmet Zeki
• İzgöer). Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Yayınları, cilt: I-II-III-IV-V. İstanbul , Duman, Hasan. Başlangıcından Harf Devrimine Kadar Osmanlı-Türk Süreli Yayınlar ve Gazeteler Bibliyografyası ve Toplu Katalağu, 1828-1928, E.D.H.V., cilt 1, Ankara 2000.
• Gök, Nurşen. “Donanma Cemiyeti’nin Anadolu’da Örgütlenmesine İlişkin Gözlemler”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi, 2008, Cilt: 27, no. 43, s. 77-93.
• Gökalp, Ziya. Kürt Aşiretleri Hakkında Sosyolojik İncelemeler, Ankara 1975.
• Gökalp, Ziya. Makaleler I ( hazırlayan: Şevket Beysanoğlu), Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1976
• Issı, Murat. “Bir Osmanlı-Kürd Aydını – Malatyalı Bedri ”, Toplumsal Tarih, Ağustos 2011, no. 212, s. 30-37.
• Kaya, Fetullah. Kürt Basını, Hîvda, İstanbul 2010.
• Klein, Janet. “Kurdish nationalists and non-nationalist Kurdists: rethinking minority nationalism and the dissolution of the Ottoman Empire, 1908-1909”,
• Nations and Nationalism, 2007, cilt: 13, no. 1, s. 144-145.
• Kürd Teavün ve Terakkî Gazetesi (1908-1909), (Haz: M. Emin Bozarslan),
• Weşanxana Deng, Uppsala 1998.
• Malmîsanij, Yirminci Yüzyılın Başında Diyarbekir’de Kürt Ulusçuluğu, Vate, İstanbul 2010.
• Malmîsanij & Mahmûd Lewendî, Li Kurdistana Bakur û li Tirkiyê Rojnamegeriya Kurdî (1908-1992), Özge, Ankara 1992.
• Mercan, Mehmet. Anadolu’da Gazetecilik ve Diyarbakır Basını, Güneydoğu Gazeteciler Cemiyeti Yayınları: 1, Diyarbakır 1988,
• Naci Kutlay, İttihat Terakki ve Kürtler, Dipnot Yayınları, Ankara, 2010.
• Rogan, Eugene L. “Aşiret Mektebi: Abdulhamid II's School for Tribes (1892
• )”, International Journal of Middle East Studies, Vol. 28, no. 1 (Feb., ), s. 83-107. Rohat, Ziya Gökalp’in Büyük Çilesi Kürtler, Fırat Yayınları, İstanbul 1992.