Araştırma Makalesi

SEBİLÜRREŞAD DERGİSİNDE MANEVİYATÇILIK VE ABD İMGESİ ÜZERİNE BİR ANALİZ

Cilt: 16 Sayı: 1 30 Haziran 2024
PDF İndir

SEBİLÜRREŞAD DERGİSİNDE MANEVİYATÇILIK VE ABD İMGESİ ÜZERİNE BİR ANALİZ

Öz

II. Dünya Savaşı’nın ardından komünizmi savunan Sovyetler Birliği ile Batı ittifakının temsilcisi konumunda olan ABD arasında Soğuk Savaş dönemi başlamıştır. Bu süreçle beraber dünyada yeni siyasal dinamikler belirmiştir. Değişen siyasal ve toplumsal sistemle birlikte İslamcılık akımının tek parti dönemindeki suskunluğu son bulmuş ve yeniden inkişaf etmiştir. Siyaset sahnesinin yeniden yapılanmasıyla beraber İslamcılık bu dönemde kendisine yeni ifade kanalları bulmaya başlamıştır. Bahsi geçen canlanma daha çok kendisini basın ve yayıncılık alanında göstermiştir. Özellikle bu süreçte süreli yayınların sayısında olağandışı bir artış meydana gelmiştir. İslamcılığın önemli dergilerinden biri olan Sebilürreşad yeniden yayımlanmaya başlanmış ve bu mücadelede maneviyatçı söylemin mümessillerinden biri haline gelmiştir. Zira dergi, yeni koşulları ve dünyadaki kutuplaşmayı “dinsizlik” cephesiyle dindarlar arasındaki mücadele olarak okumaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, İslamcılığın kendisini yeniden kurduğu şartlarda dinin serbestleşmesi ve hareket alanının genişlemesi amacıyla Batı cephesinin öncüsü konumunda olan Amerika Birleşik Devletleri’ni neden rol model olarak sunduğunu ortaya çıkarmaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak içerik analizi yapılmıştır. Birincil kaynaklar ve bunlardan hareketle yapılan çalışmaların analiz edilmesine dayalı doküman incelemesi yoluyla verilerin toplanması gerçekleştirilmiştir. İhtiyaç duyulan yerlerde ikincil kaynakların kullanımına da yer verilmiştir. İslamcılığın, içerideki katı laiklik anlayışından sıyrılmak amacıyla soğuk savaş döneminde pragmatik ve aktüel eğilimlerle ABD imgesini yücelttiği kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acar, Ayla Soğuk Savaş Yıllarında Amerikan Kültürünün Türkiye’ye Girişinde Basının Rolü (1945-1960), İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2008.
  2. Barış Doster, “Soğuk Savaş Döneminde Türkiye-ABD İlişkileri”, Türkiye’nin Soğuk Savaş Düzeni, Der. Behlül Özkan ve Tolga Gürakar, (İstanbul: Tekin Yayınevi, 2020), 314-315.
  3. Çakmak, Ali Osman. Sebilürreşad ve Büyük Doğu Dergileri Üzerinden 1940-1950 Döneminde Türkiye’de İslamcılık, İstanbul: Medeniyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2016.
  4. Demirel, Tanel Türkiye’nin Uzun On Yılı Demokrat Parti İktidarı ve 27 Mayıs Darbesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2016, 134.
  5. Doster, Barış. “Soğuk Savaş Döneminde Türkiye-ABD İlişkileri”, Türkiye’nin Soğuk Savaş Düzeni, Der. Behlül Özkan ve Tolga Gürakar, İstanbul: Tekin Yayınevi, 2020.
  6. Dursun, Davut. Türkiye’nin Siyasal Hayatı, İstanbul: Beta Yayıncılık, 2018.
  7. Erken, Mehmet. “1923-1960 Yılları Arası Türkiye’de İslami Yayıncılık”, İslam’ı Uyandırmak Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e İslamcı Düşünce ve Dergiler, Cilt 1, Ed. Lütfi Sunar, İstanbul: İlmi Etüdler Derneği, 2018.
  8. Gürakar, Tolga. “Merkez-Çevre Paradigması Türkiye’nin Siyasasını Açıklamanın Anahtarı Olabilir mi?”, Türkiye’nin Soğuk Savaş Düzeni, Der. Behlül Özkan ve Tolga Gürakar, İstanbul: Tekin Yayınevi, 2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Siyasal Hayatı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

5 Temmuz 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

13 Mart 2024

Kabul Tarihi

29 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

ISNAD
Gürbüz, Zafer. “SEBİLÜRREŞAD DERGİSİNDE MANEVİYATÇILIK VE ABD İMGESİ ÜZERİNE BİR ANALİZ”. Şarkiyat 16/1 (01 Haziran 2024): 358-373. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1451999.

Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır.
Derginin tüm içeriğine açık erişim sağlanmaktadır. Yayınlanan makaleler öncelikle İThenticate programında taranmaktadır.
Dergimizde yayınlanan makalelerin sorumluluğu yazara ait olup, tüm telif hakları Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi’ne devrolunmuştur.


27787