TABÂTABÂÎ’NİN ŞÎA HADİS KİTAPLARIN ELEŞTİRİSİ (EL-KÂFÎ’DEKİ MEVZÛ HADİSLER ÖRNEĞİ)

Mustafa el-Hüseynî et-Tabâtabâî, 1935 yılında İran’da dünyaya gelmiştir. Yakın dönem Şî’anın önde gelen âlimlerinden Ayetullah es-Seyyid Muhammed et-Tabâtabâî ile Ayetullah Mirzâ Ahmed Âşitiyânî’nin torunudur. Şîa hadis kitaplarına ve genel anlamda Şîa itikadına eleştirel yaklaşan İranlı Şiî bir âlimdir. Bu tavrından dolayı birçok defa İran güvenlik güçleri tarafından gözaltına alınmış ve çeşitli eziyetlere maruz kalmıştır. İran basınından edindiğimiz bilgiye göre takriben 86 yaşındaki Tabâtabâî, 09/04/2021 tarihinde resmi herhangi bir gerekçe gösterilmeden gözaltına alınmış ve bilinmeyen bir yere götürülmüştür. Hel Yecûzu es-Sucûd li Gayrillâh, Ali Beyne’l-Guluvvi ve’l-Cefâi, er-Rikku fî’l-İslâm, el-Hiyânetu fî Nakdi’t-Tarîh, el-İslâm ve Asnâmu’l-Garbi, NakduÂsâr el-Musteşrikîn, Da’vetu’n-Nasârâ ilâ et-Tevhîd, Fethu’l-Beyân fîmâ Ruviye ‘An Aliyyin (as) fî Tefsîri’l-Kurân, Hallu’l-Muşkile Beyne eş-Şîa ve’s-Sunne fî Meseleti’l-İmâme ve üzerinde çalıştığımız Nakdu Kutubi’l-Hadîsi (el-İmâmiyye) olmak üzere çok sayıda eseri vardır. et-Tabâtabâî’nin görüşlerinden etkilenen çok sayıda Şiî âlim vardır. Âyetullah Ebu’l-Fadl el-Berkeî ile Haydar Ali Kalemderân bunlardan bazılarıdır. et-Tabâtabâî Şîa hadis edebiyatına eleştirel yaklaşmış ve mevzu hadislerin Şîa’nın en temel kitaplarında var olduğunu örneklerle izah etmeye çalışmıştır. Şîa ulemasının cumhuruna göre Kur’ân’dan sonra en sahih ve benzeri ortaya konulmamış Küleynî’nin el-Kâfîsi ile diğer Şîa hadis kitaplarında mevzu hadislerin varlığını ispatlamaya çalışmıştır. et-Tabâbâtabâi, hadisleri senet yönünden olduğu gibi, metin yönünden de tenkide tabi tutmuştur. Mevzu hadislerin tespit edilebilmesi için takip edilmesi gereken yolları da maddeler halinde sıralamıştır. Yazdığı esrelerin büyük bir kısmı Farsça olarak yayınlanmıştır. İstifade etmeye çalıştığımız ‘Nakdu Kütübi’l-Hadîs (el-İmâmiyye) kitabı, Arapça olarak da yayınlanmıştır.