Measuring Attitudes Toward the Iran-Israel War: A Psychology of Religion Perspective

Öz

This study examines attitudes towards Iran-Israel war from the perspective of psychology of religion. Main objective of the research is to reveal how attitudes in high-threat situations, such as war, are shaped within the framework of belief, identity, sectarian affiliation, and religious meaning-making processes. In the qualitative study, designed with a phenomenological approach, semistructured interviews were conducted with 56 adult participants with varying characteristics in terms of gender, education level, and perception of religiosity. The data obtained were analyzed using content and descriptive analysis methods. The research demonstrates that the perception of war is shaped not only by cognitive evaluations but also by deep psychological processes such as emotional responses, religious belief, and identity. Key findings show that participants interpret the war through concepts such as moral responsibility, ummah consciousness, and oppression, and that the evaluation of Israel as being unjust is predominant. Furthermore, religious mechanisms such as prayer, worship, and submission to fate were frequently employed as functional coping strategies against the psychological burden and stress caused by the conflict. The study emphasizes that religious identity assumes a transformative function in the perception of conflict, pushing sectarian differences into the background, and that group affiliation is a determining factor in the formation of attitudes.

Anahtar Kelimeler

• Psychology of Religion
• Iran–Israel War
• Attitude
• Belief
• Identity

İRAN-İSRAİL SAVAŞINA YÖNELİK TUTUMLARIN ÖLÇÜMÜNDE DİN PSIKOLOJİK BİR YAKLAŞIM

Öz

Bu çalışma, İran-İsrail savaşına yönelik tutumları din psikolojisi perspektifinden incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, savaş gibi yüksek tehdit içeren durumlarda tutumların inanç, kimlik, mezhepsel aidiyet ve dini anlamlandırma süreçleri çerçevesinde nasıl şekillendiğini ortaya koymaktır. Fenomenolojik desende tasarlanan nitel araştırmada, cinsiyet, eğitim düzeyi ve dindarlık algısı bakımından farklı özellikler taşıyan 56 yetişkin katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma, savaş algısının duygusal tepkiler, dini inanç ve kimlik gibi derin psikolojik süreçlerle şekillendiğini ortaya koymaktadır. Temel bulgular, katılımcıların savaşı ahlaki sorumluluk, ümmet bilinci ve zulüm gibi kavramlar üzerinden anlamlandırdığını ve İsrail’in haksız olduğu yönündeki değerlendirmenin baskın olduğunu göstermektedir. Ayrıca, çatışmanın yarattığı psikolojik yük ve stresle başa çıkmada dua, ibadet ve kadere teslimiyet gibi dini mekanizmaların işlevsel bir rol üstlendiği tespit edilmiştir. Çalışma, dini kimliğin çatışma algısını dönüştürücü bir işlev üstlenerek mezhepsel farklılıkları geri plana ittiğini ve tutumların oluşumunda grup aidiyetinin belirleyici olduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Din Psikolojisi
• İran-İsrail Savaşı
• Tutum
• İnanç
• Kimlik

Kaynakça

1. Akalın, Şükrü Haluk vd. Türkçe Sözlük. 11. Baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2019.
2. Appleby, R. Scott. The Ambivalence of the Sacred: Religion, Violence, and Reconciliation. Lanham, MD: Rowman & Littlefield Publishers, 2000.
3. Bar-Tal, Daniel. Intractable Conflicts: Socio-Psychological Foundations and Dynamics. Cambridge: Cambridge University Press, 2013.
4. Baumeister, Roy F. - Vohs, Kathleen D. “Self‐Regulation, Ego Depletion, and Motivation.” Social and Personality Psychology Compass 1/1 (2007): 115-128.
5. Bhalla, Sunil - Nurhidayah Bahar - Kanagi Kanapathy. “Pre-testing Semi-structured Interview Questions Using Expert Review and Cognitive Interview Methods.” International Journal of Business and Management 7/5 (2023): 11-19.
6. Cüceloğlu, Doğan. İnsan ve Davranışı: Psikolojinin Temel Kavramları. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2018.
7. Doğan, Türkan. “İkincil Travmatik Stres, Eşduyum Yorgunluğu ve Koruyucu Önleyici Faktörler.” Travma Psikolojisi. ed. Özgür Erdur Baker - İdil Aksöz Efe - Türkan Doğan. 79-106. Ankara: Pegem Akademi, 2023.
8. Eagly, Alice H. - Chaiken, Shelly. The Psychology of Attitudes. Orlando: Harcourt Brace Jovanovich College Publishers, 1993.

9. Elo, Satu - Helvi Kyngäs. “The Qualitative Content Analysis Process.” Journal of Advanced Nursing 62/1 (2008): 107-115. doi:10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x.
10. Figley, Charles R. Compassion Fatigue: Coping with Secondary Traumatic Stress Disorder in Those Who Treat the Traumatized. New York: Brunner/Mazel, 1995.
11. Folkman, Susan. “Stress, Appraisal, and Coping.” Encyclopedia of Behavioral Medicine. ed. Marc D. Gellman - J. Rick Turner. 1913-1915. New York: Springer, 2013.
12. Forsyth, Donelson R. Group Dynamics. Belmont, CA: Wadsworth Cengage Learning, 2014.
13. Groenewald, Thomas. “A Phenomenological Research Design Illustrated.” International Journal of Qualitative Methods 3/1 (2004): 42-55.
14. Harrison, Joy - Daniel Oshi - Roger Gibson - Desmalee Holder-Nevins. “Mixed Method Integration Using Participant Selection Variant and Principle of Maximum Variation in Investigating Self-Reported Medication Compliance among Older Jamaicans Adults Diagnosed with Hypertension, Diabetes and Arthritis.” Caribbean Journal of Mixed Methods Research 3/1 (2022): 80-93. doi:10.37234/cjmmr.2022.0301.a03.
15. Hood, Ralph W., Jr. - Hill, Peter C. - Spilka, Bernard. The Psychology of Religion: An Empirical Approach. 4. baskı. New York: The Guilford Press, 2009.
16. Hökelekli, Hayati. Din Psikolojisi. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2013.
17. Jost, John T. - Christopher M. Federico - Jaime L. Napier. “Political Ideology: Its Structure, Functions, and Elective Affinities.” Annual Review of Psychology 60 (2009): 307-337. doi:10.1146/annurev.psych.60.110707.163600.
18. Kağıtçıbaşı, Çiğdem - Cemalcılar, Zeynep. Dünden Bugüne İnsan ve İnsanlar: Sosyal Psikolojiye Giriş. İstanbul: Evrim Yayınları, 2014.
19. Kartal, Bilal. Dinsel Şiddet ve Yıkıcılığın Psikolojisi. İstanbul: Lisans Yayıncılık, 2021.
20. Kartal, Bilal. “Dini İnanç ve Dindarlık.” Din Psikolojisi. ed. Nevzat Gencer - Muammer Cengil. İstanbul: Lisans Yayıncılık, 2022.
21. Koenig, Harold G. The Healing Power of Faith: Science Explores Medicine’s Last Great Frontier. New York: Simon & Schuster, 2012.
22. Köknel, Özcan. Kaygıdan Mutluluğa Kişilik. İstanbul: Altın Kitaplar, 2005.
23. Köse, Ali - Ayten, Ali. Din Psikolojisi. İstanbul: Timaş Yayınları, 2012.
24. Larkin, Michael - Paul Flowers - Jonathan A. Smith. Interpretative Phenomenological Analysis: Theory, Method and Research. London: SAGE Publications, 2021.
25. Laverty, Susann M. “Hermeneutic Phenomenology and Phenomenology: A Comparison of Historical and Methodological Considerations.” International Journal of Qualitative Methods 2/3 (2003): 21-35.
26. Lindgren, Britt-Marie - Lundman, Berit - Graneheim, Ulla H. “Abstraction and Interpretation during the Qualitative Content Analysis Process.” International Journal of Nursing Studies 108 (2020): 1-6. doi:10.1016/j.ijnurstu.2020.103632.
27. Mehmedoğlu, Ali Ulvi - Aygün, Adem. “James W. Fowler ve İnanç Gelişim Teorisi.” Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6/1 (2006): 117-139.
28. Neubauer, Brian E. - Witkop, Catherine T. - Varpio, Lara. “How Phenomenology Can Help Us Learn from the Experiences of Others.” Perspectives on Medical Education 8 (2019): 90-97. doi:10.1007/s40037-019-0509-2.
29. Noble, Helen - Smith, Joanna. “Issues of Validity and Reliability in Qualitative Research.” Evidence-Based Nursing 18 (2015): 34-35. doi:10.1136/eb-2015-102054.
30. Okumuş, Ejder. Toplumsal Değişme ve Din. İstanbul: İnsan Yayınları, 2019.
31. Pargament, Kenneth I. Spiritually Integrated Psychotherapy: Understanding and Addressing the Sacred. New York: Guilford Press, 2007.
32. Pervin, Lawrence A. The Science of Personality. New York: Wiley, 1996.
33. Peterson, Christopher - Seligman, Martin E. P. Character Strengths and Virtues: A Handbook and Classification. New York - Oxford: Oxford University Press / American Psychological Association, 2004.
34. Ramsook, Leela. “A Methodological Approach to Hermeneutic Phenomenology.” International Journal of Humanities and Social Sciences 10 (2018): 14-24.
35. Slovic, Paul - Finucane, Melissa - Peters, Ellen - MacGregor, Donald. “The Affect Heuristic.” European Journal of Operational Research 177/3 (2007): 1333-1352.
36. Stephan, Walter G. - Stephan, Cookie White. “An Integrated Threat Theory of Prejudice.” Reducing Prejudice and Discrimination. ed. Stuart Oskamp. 23-45. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates Publishers, 2000.
37. Tajfel, Henri - Turner, John. “The Social Identity Theory of Intergroup Behavior.” Psychology of Intergroup Relations. ed. S. Worchel - W. G. Austin. 276-293. Chicago: Nelson-Hall, 1986.
38. Thomas, David R. “A General Inductive Approach for Analyzing Qualitative Evaluation Data.” American Journal of Evaluation 27 (2006): 237-246. doi:10.1177/1098214005283748.