TÜRKİYE’DE SİYASAL İLGİNİN ÇOK BOYUTLU AÇIKLAYICILARI: 2024 YAŞAM MEMNUNİYETİ ARAŞTIRMASI MİKRO VERİSİNDEN BULGULAR
Öz
Bu çalışma, Türkiye’de siyasal ilginin demografik, çevresel, sivil ve psikolojik açıklayıcılarını incelemektedir. Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2024 Yaşam Memnuniyeti Araştırması mikro verilerine dayalı olarak 8.911 birey üzerinden analizler yürütülmüştür. Siyasal ilgi, düşük ilgi düzeyi referans kategori alınarak orta ve yüksek düzey siyasal ilgi biçiminde modellenmiş; yaş, cinsiyet, eğitim, medeni durum ve çalışma durumu kontrol değişkenleri olarak, çevre ve doğa sorunlarına ilgi, sendika ve dernek faaliyetlerine ilgi ile geleceğe yönelik umut düzeyi ise temel açıklayıcı değişkenler olarak analize dahil edilmiştir. Bulgular, kadınların orta ve yüksek düzey siyasal ilgi kategorilerinde erkeklere kıyasla daha düşük olasılıkla yer aldığını, yaş ve eğitimin ise siyasal ilgiyle genel olarak pozitif ilişkili olduğunu göstermektedir. Medeni durum ile çalışma durumu anlamlı bulunmamıştır. Çevre ve doğa sorunlarına ilgi ile sendika ve dernek faaliyetlerine ilgi modelde en güçlü açıklayıcılar arasında yer alırken, geleceğe yönelik umut düzeyinin orta ve yüksek siyasal ilgi kategorilerinde farklı yönlerde işlediği görülmüştür. Çalışma, siyasal ilginin Türkiye bağlamında yalnızca klasik sosyo-demografik değişkenlerle değil, kamusal duyarlılık, örgütlü toplumsal temas ve psikolojik yönelimlerle birlikte ele alınması gerektiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abramson, Lyn Y. vd. “Hopelessness Depression: A Theory‐Based Subtype of Depression”. Psychological Review 96/2 (1989), 358–372.
- Almond, Gabriel A. – Verba, Sidney. The Civic Culture: Political Attitudes and Democracy in Five Nations. USA: Sage Publications, 1989.
- Baranowski, Mariusz vd. “Left–Right Political Orientation Fails to Explain Environmental Attitudes of Europeans Outside Western Europe: Exploring the Moderating Role of Party Positions and Issue Salience”. Environmental Politics 34/5 (2025), 793–816.
- Barnfield, Matthew – Johns, Rob. “Hope, Optimism, and Expectations for the Political Future”. Political Behavior 47/1 (2025), 1–24.
- Bauer, K. “The Power of Hope? Powerlessness and Strong Democratic Hope”. Critical Review of International Social and Political Philosophy 27/6 (2024), 887–905.
- Bennett, Linda L. M. – Bennett, Stephen Earl. “Enduring Gender Differences in Political Interest: The Impact of Socialization and Political Dispositions”. American Politics Quarterly 17 (1989), 105–122.
- Boulianne, Shelley – Ohme, Jakob. “Pathways to Environmental Activism in Four Countries: Social Media, Environmental Concern, and Political Efficacy”. Journal of Youth Studies 25/6 (2022), 771–792.
- Campbell, Roise – Winters, Kristi. “Understanding Men’s and Women’s Political Interests: Evidence from a Study of Gendered Political Attitudes”. Journal of Elections, Public Opinion and Parties 18/1 (2008), 53–74.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Siyaset Sosyolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Omer Taylan
*
0000-0002-6499-6770
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
4 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
8 Ocak 2026
Kabul Tarihi
21 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 18 Sayı: 1