Araştırma Makalesi

ESAD SONRASI SURİYE’DE MÜFREDAT DEĞİŞTİRME ÇALIŞMALARININ KÜLTÜR SAVAŞLARI KURAMI ÇERÇEVESİNDE YORUMLANMASI

Cilt: 18 Sayı: 1 4 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

ESAD SONRASI SURİYE’DE MÜFREDAT DEĞİŞTİRME ÇALIŞMALARININ KÜLTÜR SAVAŞLARI KURAMI ÇERÇEVESİNDE YORUMLANMASI

Öz

Kültür savaşları, her ne kadar 20. yüzyılın ikinci yarısında daha karmaşık hale gelse de en temelde geleneksel-dini değer ve düşünceler ile modern değer ve idealler arasında kansız bir mücadeleyi ifade etmektedir. Özellikle 19. yüzyılın ikinci yarısında Avrupa’daki kültür savaşlarında modernite, bu mücadelede daha baskın ve kendini dayatan taraf olmuşsa da Amerika ve Batı dışı dünyanın denkleme girmesiyle kültür savaşlarının koşulları önemli ölçüde değişmiştir. İran’da 1979 Devrimi, Türkiye’de gittikçe güçlenen dini hareketler bu savaşta modern değer ve idealleri savunma konumuna getirmiştir. Geleneksel ve dini değerlerin kültür savaşında baskın hale geldiği yerlerden birisi de Esad sonrası Suriye’dir. 2024 yılında Esad’ın devrilmesiyle yeni yönetimin eğitim müfredatında planladığı değişiklikler, Suriye’nin önemli bir kültür savaşları arenasına dönüşeceğine dair güçlü işaretler barındırmaktadır. Bu çalışma tarihsel karşılaştırma ve belge analizi yöntemiyle yeni Suriye yönetiminin müfredatta değiştirmeyi planladığı içeriklere odaklanmıştır. Değişiklikler birçok konuyu içermekle birlikte bu çalışmada, müfredatta geniş yer kaplayan ve tartışmaların odağında olan evrim, mitoloji ve tarih temalarına odaklanmayı tercih ettik. Evrimsel temalar etrafındaki gerilim, ABD ve Türkiye’deki kültür savaşlarıyla paralellik gösterirken; tarihsel ve mitolojik temalar üzerinden yürütülen tartışmalar, İran İslam Devrimi sonrasındaki kültür savaşlarını çağrıştırmaktadır. Etnik, dini ve ideolojik açıdan geniş bir çeşitliliğe sahip olan Suriye, Birinci Dünya Savaşı’ndan bu yana belirli ölçülerde kutuplaşmış bir manzara sergilemekteydi. Mevcut iç savaş ise bu toplumsal farklılıkları, zamanla uzlaştırılması zor kültürel kamplaşmalara dönüştürerek derinleştirmiştir. Modern ve milliyetçi temalardan büyük oranda arındırılmış, İslamî ve geleneksel değerleri merkeze alan söz konusu müfredat değişiklikleri; ülkede uzun soluklu ve çetin bir kültür savaşının yaşanacağının habercisidir. Sonuç olarak Suriye'de yaşanan müfredat değişikliği çalışmaları basitçe eğitim ile ilgili bir mesele değil, aynı zamanda geleneksel-dini değerler ile modern-seküler değerler arasında yaşanan derin bir kültür savaşının yansıması olarak okunabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdulrahim, Raja. “Al-Assad Is Out, but So Is a Revered Queen: Textbook Changes Unsettle Syrians”. The New York Times (06 Ocak 2025). https://www.nytimes.com/2025/01/06/world/middleeast/syria-government-school-changes.html
  2. Akgül, Mehmet. “Modernlik-Modernleşme, Postmodernlik, Sekülerleşme ve Din”. Din Sosyolojisi El Kitabı. ed. Niyazi Akyüz - İhsan Çapcıoğlu. 181-210. Ankara: Grafiker Yayınları, 2012.
  3. Akın, Haydar. Aziz Augustinus’un demonlarla işbirliği öğretisi ve öğretinin Geç Ortaçağ’da yaşanan cadı avı histerisine etkileri. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, 2008-2009 Öğrenim Yılı Bahar Sömestri, 2009.
  4. Alexander, Jamie. The Divine Comedy: A Work of Medieval Mythology. Colorado: University of Northern Colorado, Undergraduate Honors Theses, 2024.
  5. Aliu, Murat. “Milliyetçilik, Tarih ve İktidar İlişkisi: Kuzey Makedonya’da ‘Antikleşme’ Süreci ve Tarih İnşası”. Milliyetçilik Araştırmaları Dergisi 6/1 (2024), 43-87.
  6. Alnasir, Samer. “From Syrian Revolution to Constitutional Ambiguity”, 2025. https://verfassungsblog.de/from-syrian-revolution-to-constitutional-ambiguity/
  7. Al-shami, Leila. “Democracy and secularism in Syria’s revolution United, not homogenous”. Qantara.de (10 Ocak 2025). https://qantara.de/en/article/democracy-and-secularism-syrias-revolution-united-not-homogenous
  8. Anderson, James M. Daily Life During The French Revolution. London: Greewood Press, 2007.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Sosyolojisi, Dini Araştırmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

4 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

10 Ocak 2026

Kabul Tarihi

17 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 18 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ayaz, O., Çelik, E. M., & Çelik, A. N. (2026). ESAD SONRASI SURİYE’DE MÜFREDAT DEĞİŞTİRME ÇALIŞMALARININ KÜLTÜR SAVAŞLARI KURAMI ÇERÇEVESİNDE YORUMLANMASI. Şarkiyat, 18(1), 261-283. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1860736
AMA
1.Ayaz O, Çelik EM, Çelik AN. ESAD SONRASI SURİYE’DE MÜFREDAT DEĞİŞTİRME ÇALIŞMALARININ KÜLTÜR SAVAŞLARI KURAMI ÇERÇEVESİNDE YORUMLANMASI. Şarkiyat. 2026;18(1):261-283. doi:10.26791/sarkiat.1860736
Chicago
Ayaz, Orhan, Elif Merve Çelik, ve Ayşe Nur Çelik. 2026. “ESAD SONRASI SURİYE’DE MÜFREDAT DEĞİŞTİRME ÇALIŞMALARININ KÜLTÜR SAVAŞLARI KURAMI ÇERÇEVESİNDE YORUMLANMASI”. Şarkiyat 18 (1): 261-83. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1860736.
EndNote
Ayaz O, Çelik EM, Çelik AN (01 Temmuz 2026) ESAD SONRASI SURİYE’DE MÜFREDAT DEĞİŞTİRME ÇALIŞMALARININ KÜLTÜR SAVAŞLARI KURAMI ÇERÇEVESİNDE YORUMLANMASI. Şarkiyat 18 1 261–283.
IEEE
[1]O. Ayaz, E. M. Çelik, ve A. N. Çelik, “ESAD SONRASI SURİYE’DE MÜFREDAT DEĞİŞTİRME ÇALIŞMALARININ KÜLTÜR SAVAŞLARI KURAMI ÇERÇEVESİNDE YORUMLANMASI”, Şarkiyat, c. 18, sy 1, ss. 261–283, Tem. 2026, doi: 10.26791/sarkiat.1860736.
ISNAD
Ayaz, Orhan - Çelik, Elif Merve - Çelik, Ayşe Nur. “ESAD SONRASI SURİYE’DE MÜFREDAT DEĞİŞTİRME ÇALIŞMALARININ KÜLTÜR SAVAŞLARI KURAMI ÇERÇEVESİNDE YORUMLANMASI”. Şarkiyat 18/1 (01 Temmuz 2026): 261-283. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1860736.
JAMA
1.Ayaz O, Çelik EM, Çelik AN. ESAD SONRASI SURİYE’DE MÜFREDAT DEĞİŞTİRME ÇALIŞMALARININ KÜLTÜR SAVAŞLARI KURAMI ÇERÇEVESİNDE YORUMLANMASI. Şarkiyat. 2026;18:261–283.
MLA
Ayaz, Orhan, vd. “ESAD SONRASI SURİYE’DE MÜFREDAT DEĞİŞTİRME ÇALIŞMALARININ KÜLTÜR SAVAŞLARI KURAMI ÇERÇEVESİNDE YORUMLANMASI”. Şarkiyat, c. 18, sy 1, Temmuz 2026, ss. 261-83, doi:10.26791/sarkiat.1860736.
Vancouver
1.Orhan Ayaz, Elif Merve Çelik, Ayşe Nur Çelik. ESAD SONRASI SURİYE’DE MÜFREDAT DEĞİŞTİRME ÇALIŞMALARININ KÜLTÜR SAVAŞLARI KURAMI ÇERÇEVESİNDE YORUMLANMASI. Şarkiyat. 01 Temmuz 2026;18(1):261-83. doi:10.26791/sarkiat.1860736

Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır.
Derginin tüm içeriğine açık erişim sağlanmaktadır. Yayınlanan makaleler öncelikle İThenticate programında taranmaktadır.
Dergimizde yayınlanan makalelerin sorumluluğu yazara ait olup, tüm telif hakları Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi’ne devrolunmuştur.


27787