ÖZGÜRLÜK BAĞLAMINDA İSLAM AKLI ILE BATI AKLI ÜZERINE

Öz

Akılcılık ile .zgürlük arasında genelde olumlu bir ilişkinin varlığı kabul edilir ve

dolayısıyla akıl .zgürlüğün ilk koşulları arasında yer alır. Tarihe bakıldığında ise bu

olumlu ilişkinin süreklilik arz etmediğini ve bazı problemler ve kırılmalar yaşandığını

görmek mümkündür. Nitekim bu problemler incelendiğinde kendini mutlak gören, kutsalla

bağını koparmış, egemen ve ötekileştirici aklın buna neden olduğu anlaşılır. Böyle bir akla

sahip olanlar, kendilerini mutlak hakikatin temsilcileri görerek muhaliflerini ötekileştirme,

dışlama veya d.nüştürme yoluna gitmektedirler. Bilgi kaynaklarını sadece aklî faaliyetler

ve deneyimlerle sınırlandırmayan, gaybı ve vahyi kabul eden bir düşünce geleneği, hakikat

tekelciliği iddiasında bulunmaz. Bu akla sahip olan insan, kendini müstağni görmezse ve

egemen aklın cazibesine kapılmazsa .zgürlük açısından sorunlara neden olmaz. Bilakis bu

meyanda oluşan problemleri ..zümler. Bu perspektifle İslamî akıl ile Batı aklı mukayese

edildiğinde İslamî aklın daha temkinli, daha esnek ve farklılıkları kabul edici olduğu; buna

mukabil Batı aklının daha müstağni, egemen, dışlayıcı ve pragmatist olduğu söylenebilir.