Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme

Muharrem Tunç

doi:10.26791/sarkiat.321752

Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme

Öz

Rasyonel özne, Aydınlanma düşünürlerinin ilgi merkezi olmakla birlikte, daha önceleri tartışılmayan bir konu olduğu anlamına gelmemekteydi. Önceki tartışmalardan ayrışan yönü; yoğunluğu, yaygınlığı ve gelişimsel koşulların uygunluğu olmuştu. Aydınlanma sonrası öngörülen ideal insan tipi -belirli uslamlama kurallarına uymak koşuluyla- kendi yararına gereksinim duyduğu şeyleri doğru bir şekilde başarma yolunda yeterli niteliklere sahip rasyonel bir varlıktı. Ancak çok geçmeden deneyimlenen uygulamalar, rasyonel özneye dönük bir takım sıkıntıların belirmesine neden oldu.

Üretim ve tüketim toplumlarının ikisi de evrensel nitelikli bütüncül bir rasyonel varlığı reddetmektedir. Tüketim toplumu, tüketim ürünleri ile alışveriş merkezleri, reklamlar ve eğlence parkları gibi tüketim araçlarının etkisiyle, tepisel davranış kalıpları olan bir çoğunluk ortaya çıkarmıştır.

Tüketim kültürünün manipülatif tüketimsel yapıları ve kodları son derece önem arz etmektedir. Zira tasarımlanan evrensel rasyonel özne-birey tezinin başarısız olduğu, tarihsel ve toplumsal koşulların bireyler üzerinde önemli bir etkisinin olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Rasyonel Özne,Aydınlanma,Tüketim Toplumu

Kaynakça

Allen A. (2013) A Companion To Faucault Edited By Christopher Falzon, Timothy O’Leary, Jana Sawicki, John Wiley & Sons Ltd, West Sussex.
Aydın D. G., (2010) “Kapitalizmde Bireyin Sorgulanması: Yabancılaşma ve Demir Kafes”, Amme İdaresi Dergisi, Cilt 43, Sayı 2, Haziran, ss. 17-32.
Baudrillard J. (2013) Tüketim Toplumu, Çev.Hazal Deliceçaylı ve Ferda Keskin, Ayrıntı, İstanbul.
Bauman Z. (2007) Consuming Life, Polity Press, Malden.
Bocock, R. (2009) Tüketim, Çev. Kutluk İ. Dost Kitabevi Yayınları, Ankara.
Debord G. (2012) Gösteri Toplumu, Çev. Ekmekçi A., Taşkent O. Ayrıntı, İstanbul.
Dreyfus H. L., Wrathall M. A.(2006) “A Brief Introduction to Phenomenology and Existentialism” Companion to Phenomenology and Existentialism Edited by Dreyfus h. L., Wrathall M. A, Blackwell Publishing, Malden.
Duman F. (2006) “Akılcılık bağlamında iki aydınlanma geleneği: Fransız aydınlanması versus İskoç aydınlanması” Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, ss 117-151.

Dunn R. G. (2008) Identifying Consumption, Subjects and Objects in Consumer Society, Temple University Press, Philadelphia.
Featherstone M. (1996), Postmodernizm ve Tüketim Kültürü, Çev. Mehmet Küçük, Ayrıntı, İstanbul.
Francks R and Ross G. M. (2003) “Descartes and Malebranche” The Blackwell Companion to Philosophy, Edited by Nıcholas Bunnın And E. P. Tsuı-James, Blackwell Publishing, Malden.
Kant I. (1984 ) Seçilmiş Yazılar, Çev. Bozkurt N, Remzi Kitabevi, İstanbul.
Riesman D. (1989) Lonely Crowds, Yale University Press, New Haven, Connecticut.
Ritzer G.(2011) Büyüsü Bozulmuş Dünyayı Büyülemek, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
Sherman D. (1991) Western Civilization,Volume II, Mcgraw-Hill,Inc, Caledonia.
Shrum L. J. (2009) “Television Viewing and Social Reality Effects and Underlying Processes” social psychology of consumer behaviour, edited by Wanke M. Psychology Press, Taylor & Francis Group, Newyork.
Sulkunen P. (2009) The Saturated Society, Governing Rsks and Lifestyles In Consumer Culture, Sage Publications, London.
Touraine A. (2007) A New Paradigm For Understanding Today’s World, Polity Pres, Cambridge.
Touraine A. (2012) Modernliğin Eleştirisi, Çev. U. T. Hülya, yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
Wanke M. (2009) “What’s Social about Consumer Behavior?” social psychology of consumer behaviour, edited by Wanke M. Psychology Press, Taylor & Francis Group, Newyork.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Muharrem Tunç
DİCLE ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2017

Gönderilme Tarihi

16 Haziran 2017

Kabul Tarihi

27 Temmuz 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 9 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.26791/sarkiat.321752

IZ

https://izlik.org/JA23XR99CD

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tunç, M. (2017). Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme. Şarkiyat, 9(2), 532-544. https://doi.org/10.26791/sarkiat.321752

AMA

1.Tunç M. Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme. Şarkiyat. 2017;9(2):532-544. doi:10.26791/sarkiat.321752

Chicago

Tunç, Muharrem. 2017. “Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme”. Şarkiyat 9 (2): 532-44. https://doi.org/10.26791/sarkiat.321752.

EndNote

Tunç M (01 Kasım 2017) Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme. Şarkiyat 9 2 532–544.

IEEE

[1]M. Tunç, “Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme”, Şarkiyat, c. 9, sy 2, ss. 532–544, Kas. 2017, doi: 10.26791/sarkiat.321752.

ISNAD

Tunç, Muharrem. “Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme”. Şarkiyat 9/2 (01 Kasım 2017): 532-544. https://doi.org/10.26791/sarkiat.321752.

JAMA

1.Tunç M. Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme. Şarkiyat. 2017;9:532–544.

MLA

Tunç, Muharrem. “Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme”. Şarkiyat, c. 9, sy 2, Kasım 2017, ss. 532-44, doi:10.26791/sarkiat.321752.

Vancouver

1.Muharrem Tunç. Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme. Şarkiyat. 01 Kasım 2017;9(2):532-44. doi:10.26791/sarkiat.321752

Cited By

Güzellik tüketimi estetiği olarak Winx çizgi film serisi ve zihin altı mesajları

Antropoloji

https://doi.org/10.33613/antropolojidergisi.875388