KUTSAL MEKANLARIN TAHRİBİNİN TOPLUMSAL HAFIZA ÜZERİNE ETKİSİ
Öz
Toplumsal hafıza/Ortak belleğin korunması büyük oranda onun yapı taşları
olan öğelerin muhafazası ve sonraki nesillere intikali ile mümkündür. Bunun en
önemli aktarıcılarından birisi de kutsal mekanlardır. Zira kendi hikaye, mitoloji
ve sembollerini de taşıyan kutsal mekanlar, toplumsal değerlerin orijinine
işaret etmektedir. Onların tahribi ise beraberinde “kişisel”,
“sosyal” ve “kültürel dini” mirası içeren “değerler”i yok etme tehdidini getirmektedir. Ancak günümüz İslam
coğrafyası örneğinde olduğu gibi savaşlar veya başka etkenler nedeniyle söz
konusu mekanların bir kısmı tahrip edilmiştir. İşte bu çalışmada söz konusu tahriplerin
toplumsal hafıza/ortak bellek üzerindeki yıkıcı etkisine ve kimliklerin dış
kültürel tesirlere açık hale gelme potansiyeline dikkat çekilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ARAS, Ramazan: Göç Ve Hafıza: Bir Süryani-Kürt Kasabasında Sözlü Tarih Anlatıları”, Nasıl Hatırlıyoruz? Türkiye’de Bellek Çalışmaları, Yayına Haz. Leyla Neyzi, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul 2014.ASSMAN, Jan, Kültürel Bellek,Çev. Ayşe Tekin, Ayrıntı, İstanbul 2015.BOZAN, Metin, “Tarihi Hadiselerin Konjonktürel İnşası (Şia’da 267; A Örneği)”, E-Şarkiyat İlmi Araştırmaları Dergisi, Yıl 2017, Cilt 9, Sayı 2, ss. 802 – 822.………, Şeyh Adi B. Müsafir, Hayatı, Menkıbevi Kişiliği Ve Yezidi İnancındaki Yeri, Nubihar, İstanbul 2012.BUHÂRÎ, Muhammed İsmail Ebû Abdillah (256/870), es-Sahîh, İstanbul 1981. COŞKUN, Vahap, Http://Serbestiyet.Com/Yazarlar/Vahap-Coskun/Hendegin-Arkasi-647874ÇİÇEK, Mehmet Nahit, Hitit İmparatorluk Dönemi Kaya Anıtları, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya 2009.ÇUHADAR, C. Hakan, “Türkiye’de Ulusalcılığın Değişmeyen Simgesi: Onuncu Yıl Marşı”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C: 9 - Sayı/No: 2, ss. 199–208 (2009).DEMİR, Habip, Horasan’da Şiilik İran’da Şiiliğin Tarihsel Kökleri, Otto, Ankara 2017EBÛ DÂVUD, Süleyman b. el-Eş’as es-Sicistânî, (275/888), es-Sünen, İstanbul 1981.ELİADE, Mircea, Dinler Tarihi, Serhat Kitabevi, Konya 2005.GOODY, Jack, “Sözlü Kültür”, Millî Folklor, 2009, Yıl 21, Sayı 83, ss. 128-132.HELİMOĞLU Yavuz, Muhsine, Diyarbakır Efsaneleri, Doruk Yay., Ankara 1990.KIZIL, Hayrettin, “Dini Motifleriyle Diyarbakır”, Tarih-Kültür-İnanç Kenti Diyarbakır, İstanbul 2013, ss. 83-97.KRİSTENSEN, W. Brede, Dinin Anlamı –Dini Eylemlerin Fenomolojik Oluşu- Çev. Fuat Aydın, Eski Yeni, Ankara 2017.MUSHAF-I REŞ MÜLHAKI, Joseph, İsya, “Yezidi Texts”. The American Journal of Semitic Languages and Literatures. V. XXV, N. 2, ss. 133-141 içinde.OCAK, Ahmet Yaşar, Alevi ve Bektaşi İnançlarının İslam Öncesi Temelleri, İletişim Yay. İstanbul 1983.………, Menâkıbnâmeler, Türk Tarih Kurumu, Ankara 1997.SARIKÇIOĞLU, Ekrem, Din Fenomolojisi, Fakülte Kitabevi, Isparta 2011.TURAN, Ahmet, “Anadolu Alevileri-Bektâşileri”, OMÜİFD, VI, Samsun 1992, ss. 45–59.ÜÇER, Cenksu, Tokat Yöresinde Geleneksel Alevilik, Ankara Okulu Yay., Ankara 2010.YILMAZ, Ahenk, “Bellek Topoğrafyasında Özgürlük: Gelibolu Savaş Alanları Ve Mekânsal Bir Deneyim Olarak Hatırlama”, Nasıl Hatırlıyoruz? Türkiye’de Bellek Çalışmaları, Yayına Haz. Leyla Neyzi, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul 2014.YÖRÜKAN, Yusuf Ziya, Anadolu’da Aleviler Ve Tahtacılar, T. C. Kültür Bakanlığı Yay., Ankara 1998. ………, “Bir Fetva Münasebetiyle : Fetva Müessesesi, Ebussuud Efendi ve Sarı Saltuk”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1952, cilt: I, sayı: 2-3, ss. 137-160.http://arkeofili.com/?p=1099news.nationalgeographic.com
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Metin Bozan
*
0000-0002-9173-2228
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
27 Eylül 2018
Kabul Tarihi
13 Aralık 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 10 Sayı: 4
Cited By
Modern Dönem Şiî Düşüncesinde Bir Kimlik İnşası Olarak Erbaîn Yürüyüşü
e-Şarkiyat İlmi Araştırmaları Dergisi/Journal of Oriental Scientific Research (JOSR)
https://doi.org/10.26791/sarkiat.876043KUR’AN’DA HATIRLATMA UNSURLARI OLARAK MEKÂN, ZAMAN VE OLAYLAR
Journal of Analytic Divinity
https://doi.org/10.46595/jad.1104394THE EFFECT OF SOCIO-CULTURAL CHANGE ON INTERPRETING RELIGION: A SAMPLE IN THE CONTEXT OF GRAVE VISITING
e-Şarkiyat İlmi Araştırmaları Dergisi/Journal of Oriental Scientific Research (JOSR)
https://doi.org/10.26791/sarkiat.1128675Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerinin Sınıf Dışı Öğrenme Ortamları Konusundaki Görüşleri
Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.58568/firatilahiyat.1171150İslâmiyet’in Hafıza Mekânlarından Hz. Muhammed ve Bazı Sahâbenin Doğdukları Evle-rin 1879 Tarihli Tamiratları
Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.21021/osmed.1779157Mekân Üzerinden İnanç İhdas Etmek: Atebât-ı Mukaddese Özelinde Şia’nın Kutsal Mekân Algısı*
Turkish Journal of Shiite Studies
https://doi.org/10.48203/siader.1794189