PROSODY SPECIES IN ZAHIR FARYABI’S DIWAN

Öz

As one of the Turkish poets of classical Persian literature, Zahir Faryabi is an the important eulogy and ode poet of the late VI / XII century. Given that his works are rich in terms of literary art, he is mostly known as the poet of the eulogy. Zahir is also the contemporary poet of the famous poets such as Nezami Ganjavi, Khaqani Shirvani, Anvari, Falaki Shirvani.

This study was based on the divan issued in Tehran by the name of Divan-e Zahir al-din Faryabi in 1381 as amended by Amir Hasan-e Yazdgerdi. After giving information about Zahir’s life and works, all the poems in the divan of the poet were examined and their prosodies were found. Additionally, prosodic pattern used in the divan were classified according to most usage rates and the percentage of use was removed by stating the meter number in each prosody.

Anahtar Kelimeler

• Classical Persian Literature,Zahir,Divan,Prosody,Review

ZAHȊR-İ FȂRYȂBȊ’NİN DȊVȂN’INDA VEZİN TÜRLERİ

Öz

Klasik dönem İran edebiyatının Türk asıllı şairlerinden biri olan Zahȋr-i Fȃryȃbȋ, VI/XII. yüzyıl sonlarının ileri gelen büyük kaside ve gazel şairlerindendir. Edebî sanat bakımından zengin bir üslupla eserler yazmış olan Zahȋr-i Fȃryȃbȋ, daha çok kaside şairi olarak bilinmektedir. Şair, Nizâmî-yi Gencevî, Hâkânî-i Şirvânî, Evhadüddîn-i Enverî, Mücîrüddîn-i Beylekânî ve Felekî-i Şirvânî gibi ünlü şairlerin de çağdaşıdır.

Bu çalışmada, şairin Emîr Hasan-ı Yezdgirdî tarafından tashih edilip Dȋvȃn-ı Zahȋruddȋn-i Fȃryȃbȋ adıyla 1381 hş.’de Tahran’da neşredilen divanı esas alınmıştır. Zahȋr-i Fȃryȃbȋ’nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verildikten sonra onun Divânında yer alan tüm manzumelerin taktii yapılmış; bahirleri ve vezinleri bulunmuştur. İlaveten eserde kullanılan bahirler, şairin kullanım oranına göre tasnif edilmiş, örnek beyitler eklenmiş ve her bir bahirdeki vezin sayısı belirtilerek kullanım yüzdesi çıkarılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Klasik Fars Edebiyatı,Zahȋr,Dîvân,Vezin,İnceleme

Kaynakça

1. ATALAY, Mehmet, “Zahȋr-i Fȃryȃbȋ”, DİA, İstanbul 2009, XXXVII, 521-522.AVFÎ, Muhammed, Lübâbü’l-elbâb (nşr. Saîd Nefisî), Tahran 1389 hş., DEĞİRMENÇAY, Veyis, “Zahîr-i Fâryâbî’nin Masnû‘ Kasidesi”, Türkiyat Araştırmaları Enstitü Dergisi, C., 10, S., 22, Erzurum 2003, 55-78. DEVLETŞÂH, Tezkiretü’ş-şuʽarâ (nşr. Muhammed-i Abbâsî), Tahran 1337 hş.FȂRYȂBȊ, Zahȋruddȋn, Dȋvȃn-i Zahȋruddȋn-i Fȃryȃbȋ (tsh. Hacı Şeyh Ahmed-i Şirȃzȋ), Tahran, 1361 hş.FȂRYȂBȊ, Zahȋruddȋn Ebû’l-Fazl Tȃhir b. Muhammed, Dȋvȃn-i Zahȋruddȋn-i Fȃryȃbȋ (tsh. Emîr Hasan-ı Yezdgirdî), Tahran, 1381 hş.SAFȂ, Zebȋhullah, Tȃrih-i Edebiyȃt Der İran, II, Tahran, 1373 hş.ŞAHİNOĞLU, M. Nazif, “Zahȋr-i Fȃryȃbȋ”, İA, İstanbul 1988, X, 451-455.