Araştırma Makalesi

TİMURLU DEVLET ADAMLARINDAN EMİR ŞAH MELİK

Cilt: 12 Sayı: 3 31 Ağustos 2020
PDF İndir

TİMURLU DEVLET ADAMLARINDAN EMİR ŞAH MELİK

Öz

Şah Melik, Timur ve Şahruh zamanlarında devletinin askeri ve idare mekanizması içerisinde emir, tarhan, atabeg, komutan ve vali gibi farklı görevlerde bulunmuştur. İlk olarak Timur’un Toktamış Han üzerine çıktığı seferde adından bahsettiren Şah Melik, yine onun Hind, Fars ve Suriye seferleri ile Ankara Savaşı gibi önemli harekâtlarda yer alarak yararlılık gösterdi. O, Timur’un ölümü sırasında yanında bulunan ve onun vasiyetine sadık kalan birkaç emirden biriydi. Şah Melik, Şahruh döneminde Uluğ Beg’in vasiliğini ve atabegliğini yaptı. Semerkand’ın idari ve askeri işlerinden sorumlu emir yapıldı. Birlikte hareket ettiği Şeyh Nureddin ile çatışmaya girerek Moğol seferleri düzenledi. Ayrıca Şahruh’un Fars ve Azerbaycan seferlerinde yer aldı. Onun hangi tarihte ve nerede doğduğu bilinmemektir. Menşei itibariyle Türk olan emir, 11 Rebiyülevvel 829 (21 Ocak 1426)’da valilik yaptığı Harezm’de öldü. Meşhed’de İmam Rıza Türbesi yakınında kendisinin yaptırmış olduğu mezara defnedildi. Timurlu devletinin erken döneminden itibaren devlet mekanizmasında belirleyici bir şahsiyet olan Şah Melik’in biyografinsin çalışmaların satır aralarında geçiştirilmesi Timurlu tarihi için büyük bir noksanlık teşkil etmektedir. Bu çalışmada Timurlu devletinin ihtişamlı zamanlarından saltanat mücadelelerinin yaşandığı en buhranlı dönemlere kadar Şah Melik’in almış olduğu görevler ve katıldığı askeri seferler çerçevesinde biyografisi incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmetbeyoğlu, Ali, “Tarhan”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 40/19-20. İstanbul: TDV Yayınları, 2011.
  2. Aka, İsmail, “Mirza Şahruh Zamanında (1405-1447) Timurlularda İmar Faaliyetleri”, Belleten, XLVIII/189-190, (1984), 285-298.
  3. Aka, İsmail, “Şahruh’un Kara-Koyunlular Üzerine Seferleri”, Tarih İncelemeleri Dergisi, 4/1, (1989), 1-20.
  4. Aka, İsmail, İran’da Türkmen Hâkimiyeti (Kara Koyunlular Devri), Ankara: TTK Yayınları, 2001.
  5. Aka, İsmail, Mirza Şahruh ve Zamanı (1405-1447), Ankara: TTK Yayınevi, 1994.
  6. Aka, İsmail, Timur ve Devleti, Ankara: TTK Yayınları, 2014.
  7. Alan Akbıyık, Hayrunnisa, “Timur’un Toktamış Üzerine Seferleri ve Altın Orda Devleti'nin Yıkılması Meselesi”, Bilig, 27, (2003), 117-156.
  8. Alan, Hayrunnisa, Bozkırdan Cennet Bahçesine Timurlular (1360-1506), İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2015.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2020

Gönderilme Tarihi

1 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

17 Ağustos 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 12 Sayı: 3

Kaynak Göster

ISNAD
Taşkıran, Hasan. “TİMURLU DEVLET ADAMLARINDAN EMİR ŞAH MELİK”. Şarkiyat 12/3 (01 Ağustos 2020): 518-535. https://doi.org/10.26791/sarkiat.730658.

Cited By

Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır.
Derginin tüm içeriğine açık erişim sağlanmaktadır. Yayınlanan makaleler öncelikle İThenticate programında taranmaktadır.
Dergimizde yayınlanan makalelerin sorumluluğu yazara ait olup, tüm telif hakları Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi’ne devrolunmuştur.


27787