İRANLI TÜRK ŞAİR HAKÎM-İ HEYDECÎ, DİVANI (TÜRKÇE ŞİİRLER) VE ETKİLENDİĞİ ŞAİRLER

Sinan Cereyan

doi:10.26791/sarkiat.731030

İRANLI TÜRK ŞAİR HAKÎM-İ HEYDECÎ, DİVANI (TÜRKÇE ŞİİRLER) VE ETKİLENDİĞİ ŞAİRLER

Öz

Hakîm-i Heydecî, 19. asrın ortalarında İran’da yaşamış Türk bir dîvân şairidir. Kazvin ve Tahran’da devrin ileri gelen hocalarından eğitim görmüştür. Heydecî Türkçe, Farsça ve Arapça eserler kaleme almıştır. Türkçe’nin kullanımına önem vermiş, eserlerinde sade bir dil kullanarak atasözü ve deyimlere sıkça yer vermiştir. Heydecî Fars edebiyatının önemli şahsiyetlerinden beslenerek şiirlerini kaleme almıştır. Şiirlerinde din ve tasavvufa ait unsurlar oldukça fazladır. Heydecî, şiirlerinde Allah’ın yaratıcılığından, Hz. Muhammed’ten ve Hz. Ali’ye olan bağlılığından bahsetmektedir. Bu çalışmada İran’lı Türk şairler arasında önemli bir yeri olan Hakîm-i Heydecî’nin hayatı, eserleri ve şiir dünyası üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Divan Edebiyatı

Kaynakça

Ali Furuği, Abdulazim Garib, Gazeliyat-ı Sa‘dî, İkbal Yayınları, Tahran, 1388
Ali Heşterudi, Külliyât-ı Divân-ı Heydecî, Kitabfrûş-i Aleviyun, Tahran, 1377
Ali Kafkasyalı, İran Türk Edebiyatı Antolojisi I. Atatürk Üniversitesi Basımevi, Erzurum, 2002
Ali Kafkasyalı, İran Türkleri, Bilgeoğuz Yayınları, İstanbul, 2010
Aziz Muhsini, Azerbaycan Edebiyat Tarihinde Kızıl Yarpaklar, Mina Yayınları, Zencan,1995
Bekir Şişman, Muhammet Kuzubaş, Şehnâme’nin Türk Kültür ve Edebiyatına Etkileri, Ötüken Yayınları, İstanbul, 2017
Cem Dilçin, Yeni Tarama Sözlüğü, 4. Baskı, TDK. Yayınları, Ankara 2018; Recep Albayrak Hacaloğlu, Azeri Türkçesi Dil Klavuzu, Ankara,
Dursun Ali Tökel, Divan Şiirinde Şahıslar Mitolojisi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2016

Fuzûlî, Türkçe Divan, Haz. Kenan Akyüz, Süheyl Beken, Sedit Yüksel, Müjgân Cunbur, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1958
Hicabi Kırlangıç, Hâfız Divânı, Kapı Yayınları, İstanbul, 2013
Hüseyin Ayan, Nesîmî, Hayatı, Edebî Kişiliği, Eserleri ve Türkçe Divanının Tenkitli Metni, TDK. Yayınları, Ankara, 2014
İskender Pala, Ansiklopedik Divân Şiiri Sözlüğü, Kapı Yayınları, İstanbul, 2004
Menafi Ekberov-M.Kasımova, Güney Azerbaycan Edebiyatı Antolojisi, C.1, Elm Yayınevi, Bakü 1981
M. Kerimi, Dîvân-ı Türki Hakîm Heydecî, İntişârat-ı Edebiyat-ı Klasik Azerbaycan, Tahran, 1382
Muhammed Rıza Bozorghalki, Şâh Nebât-ı Hâfız, Zavar, Tahran, 1382
Muhammedzâde Sadık, Dîvân-ı Eş’ar-ı Türki Hakîm Molla Muhammed Heydecî, Pınar Yayınları, Zencan, 1387
Muharrem, Ergin, Azeri Türkçesi, Edebiyat Fakültesi Basımevi, İstanbul, 1971
Nizâmî, Mahzen-i Esrar, Çev. M. Nuri Gençosman, Ataç Yayınları, İstanbul, 2014
Seyfettin Altaylı, Azerbaycan Türkçesi Deyimler Sözlüğü, Prestij Matbaası, Ankara, 2005
Sinan Cereyan, Hakîm-i Heydecî ve Türkçe Şiirleri, Dicle Üni., Sos. Bil. Enst., (Yayınlanmamış doktora tezi), Diyarbakır, 2019
Yaşar Akdoğan, Azerbaycan Türkçesinden Türkiye Türkçesi’ne Büyük Sözlük, Beşir Kitabevi, İstanbul 1999

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sinan Cereyan ^*
0000-0002-7344-8135
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

2 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

16 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 12 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.26791/sarkiat.731030

IZ

https://izlik.org/JA57GW86LF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Cereyan, S. (2020). İRANLI TÜRK ŞAİR HAKÎM-İ HEYDECÎ, DİVANI (TÜRKÇE ŞİİRLER) VE ETKİLENDİĞİ ŞAİRLER. Şarkiyat, 12(4), 1354-1367. https://doi.org/10.26791/sarkiat.731030

AMA

1.Cereyan S. İRANLI TÜRK ŞAİR HAKÎM-İ HEYDECÎ, DİVANI (TÜRKÇE ŞİİRLER) VE ETKİLENDİĞİ ŞAİRLER. Şarkiyat. 2020;12(4):1354-1367. doi:10.26791/sarkiat.731030

Chicago

Cereyan, Sinan. 2020. “İRANLI TÜRK ŞAİR HAKÎM-İ HEYDECÎ, DİVANI (TÜRKÇE ŞİİRLER) VE ETKİLENDİĞİ ŞAİRLER”. Şarkiyat 12 (4): 1354-67. https://doi.org/10.26791/sarkiat.731030.

EndNote

Cereyan S (01 Aralık 2020) İRANLI TÜRK ŞAİR HAKÎM-İ HEYDECÎ, DİVANI (TÜRKÇE ŞİİRLER) VE ETKİLENDİĞİ ŞAİRLER. Şarkiyat 12 4 1354–1367.

IEEE

[1]S. Cereyan, “İRANLI TÜRK ŞAİR HAKÎM-İ HEYDECÎ, DİVANI (TÜRKÇE ŞİİRLER) VE ETKİLENDİĞİ ŞAİRLER”, Şarkiyat, c. 12, sy 4, ss. 1354–1367, Ara. 2020, doi: 10.26791/sarkiat.731030.

ISNAD

Cereyan, Sinan. “İRANLI TÜRK ŞAİR HAKÎM-İ HEYDECÎ, DİVANI (TÜRKÇE ŞİİRLER) VE ETKİLENDİĞİ ŞAİRLER”. Şarkiyat 12/4 (01 Aralık 2020): 1354-1367. https://doi.org/10.26791/sarkiat.731030.

JAMA

1.Cereyan S. İRANLI TÜRK ŞAİR HAKÎM-İ HEYDECÎ, DİVANI (TÜRKÇE ŞİİRLER) VE ETKİLENDİĞİ ŞAİRLER. Şarkiyat. 2020;12:1354–1367.

MLA

Cereyan, Sinan. “İRANLI TÜRK ŞAİR HAKÎM-İ HEYDECÎ, DİVANI (TÜRKÇE ŞİİRLER) VE ETKİLENDİĞİ ŞAİRLER”. Şarkiyat, c. 12, sy 4, Aralık 2020, ss. 1354-67, doi:10.26791/sarkiat.731030.

Vancouver

1.Sinan Cereyan. İRANLI TÜRK ŞAİR HAKÎM-İ HEYDECÎ, DİVANI (TÜRKÇE ŞİİRLER) VE ETKİLENDİĞİ ŞAİRLER. Şarkiyat. 01 Aralık 2020;12(4):1354-67. doi:10.26791/sarkiat.731030