Yıl 2017, Cilt 9 , Sayı 2, Sayfalar 532 - 544 2017-11-30

Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme

Muharrem TUNÇ [1]


Rasyonel özne, Aydınlanma düşünürlerinin ilgi merkezi olmakla birlikte, daha önceleri tartışılmayan bir konu olduğu anlamına gelmemekteydi. Önceki tartışmalardan ayrışan yönü; yoğunluğu, yaygınlığı ve gelişimsel koşulların uygunluğu olmuştu. Aydınlanma sonrası öngörülen ideal insan tipi -belirli uslamlama kurallarına uymak koşuluyla- kendi yararına gereksinim duyduğu şeyleri doğru bir şekilde başarma yolunda yeterli niteliklere sahip rasyonel bir varlıktı. Ancak çok geçmeden deneyimlenen uygulamalar, rasyonel özneye dönük bir takım sıkıntıların belirmesine neden oldu.


Üretim ve tüketim toplumlarının ikisi de evrensel nitelikli bütüncül bir rasyonel varlığı reddetmektedir. Tüketim toplumu, tüketim ürünleri ile alışveriş merkezleri, reklamlar ve eğlence parkları gibi tüketim araçlarının etkisiyle, tepisel davranış kalıpları olan bir çoğunluk ortaya çıkarmıştır.


Tüketim kültürünün manipülatif tüketimsel yapıları ve kodları son derece önem arz etmektedir. Zira tasarımlanan evrensel rasyonel özne-birey tezinin başarısız olduğu,  tarihsel ve toplumsal koşulların bireyler üzerinde önemli bir etkisinin olduğu görülmüştür.


Rasyonel Özne, Aydınlanma, Tüketim Toplumu
  • Allen A. (2013) A Companion To Faucault Edited By Christopher Falzon, Timothy O’Leary, Jana Sawicki, John Wiley & Sons Ltd, West Sussex.
  • Aydın D. G., (2010) “Kapitalizmde Bireyin Sorgulanması: Yabancılaşma ve Demir Kafes”, Amme İdaresi Dergisi, Cilt 43, Sayı 2, Haziran, ss. 17-32.
  • Baudrillard J. (2013) Tüketim Toplumu, Çev.Hazal Deliceçaylı ve Ferda Keskin, Ayrıntı, İstanbul.
  • Bauman Z. (2007) Consuming Life, Polity Press, Malden.
  • Bocock, R. (2009) Tüketim, Çev. Kutluk İ. Dost Kitabevi Yayınları, Ankara.
  • Debord G. (2012) Gösteri Toplumu, Çev. Ekmekçi A., Taşkent O. Ayrıntı, İstanbul.
  • Dreyfus H. L., Wrathall M. A.(2006) “A Brief Introduction to Phenomenology and Existentialism” Companion to Phenomenology and Existentialism Edited by Dreyfus h. L., Wrathall M. A, Blackwell Publishing, Malden.
  • Duman F. (2006) “Akılcılık bağlamında iki aydınlanma geleneği: Fransız aydınlanması versus İskoç aydınlanması” Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, ss 117-151.
  • Dunn R. G. (2008) Identifying Consumption, Subjects and Objects in Consumer Society, Temple University Press, Philadelphia.
  • Featherstone M. (1996), Postmodernizm ve Tüketim Kültürü, Çev. Mehmet Küçük, Ayrıntı, İstanbul.
  • Francks R and Ross G. M. (2003) “Descartes and Malebranche” The Blackwell Companion to Philosophy, Edited by Nıcholas Bunnın And E. P. Tsuı-James, Blackwell Publishing, Malden.
  • Kant I. (1984 ) Seçilmiş Yazılar, Çev. Bozkurt N, Remzi Kitabevi, İstanbul.
  • Riesman D. (1989) Lonely Crowds, Yale University Press, New Haven, Connecticut.
  • Ritzer G.(2011) Büyüsü Bozulmuş Dünyayı Büyülemek, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
  • Sherman D. (1991) Western Civilization,Volume II, Mcgraw-Hill,Inc, Caledonia.
  • Shrum L. J. (2009) “Television Viewing and Social Reality Effects and Underlying Processes” social psychology of consumer behaviour, edited by Wanke M. Psychology Press, Taylor & Francis Group, Newyork.
  • Sulkunen P. (2009) The Saturated Society, Governing Rsks and Lifestyles In Consumer Culture, Sage Publications, London.
  • Touraine A. (2007) A New Paradigm For Understanding Today’s World, Polity Pres, Cambridge.
  • Touraine A. (2012) Modernliğin Eleştirisi, Çev. U. T. Hülya, yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
  • Wanke M. (2009) “What’s Social about Consumer Behavior?” social psychology of consumer behaviour, edited by Wanke M. Psychology Press, Taylor & Francis Group, Newyork.
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Muharrem TUNÇ
Kurum: DİCLE ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Kasım 2017

Bibtex @araştırma makalesi { sarkiat321752, journal = {Şarkiyat}, issn = {}, eissn = {1308-9633}, address = {}, publisher = {Şarkiyat Araştırmaları Derneği}, year = {2017}, volume = {9}, pages = {532 - 544}, doi = {10.26791/sarkiat.321752}, title = {Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme}, key = {cite}, author = {TUNÇ, Muharrem} }
APA TUNÇ, M . (2017). Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme. Şarkiyat , 9 (2) , 532-544 . DOI: 10.26791/sarkiat.321752
MLA TUNÇ, M . "Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme". Şarkiyat 9 (2017 ): 532-544 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sarkiat/issue/30758/321752>
Chicago TUNÇ, M . "Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme". Şarkiyat 9 (2017 ): 532-544
RIS TY - JOUR T1 - Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme AU - Muharrem TUNÇ Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.26791/sarkiat.321752 DO - 10.26791/sarkiat.321752 T2 - Şarkiyat JF - Journal JO - JOR SP - 532 EP - 544 VL - 9 IS - 2 SN - -1308-9633 M3 - doi: 10.26791/sarkiat.321752 UR - https://doi.org/10.26791/sarkiat.321752 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Şarkiyat Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme %A Muharrem TUNÇ %T Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme %D 2017 %J Şarkiyat %P -1308-9633 %V 9 %N 2 %R doi: 10.26791/sarkiat.321752 %U 10.26791/sarkiat.321752
ISNAD TUNÇ, Muharrem . "Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme". Şarkiyat 9 / 2 (Kasım 2017): 532-544 . https://doi.org/10.26791/sarkiat.321752
AMA TUNÇ M . Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme. Şarkiyat. 2017; 9(2): 532-544.
Vancouver TUNÇ M . Aydınlanmacı Özne-Birey Projesine Dair (Tüketimsel Açıdan) Bir Değerlendirme. Şarkiyat. 2017; 9(2): 544-532.