Yıl 2018, Cilt 10 , Sayı 1, Sayfalar 471 - 485 2018-04-30

THE EXPERIENCE OF KURDISH ACADEMY IN TURKEY AND ITS PROBLEMS
Rewşa Akademiya Kurdî Li Tirkiyeyê û Pirsgirêkên wê-Türkiyede Kürtçe Akdeminin Durumu ve Sorunları

Necat Keskin [1]


Kurte

Têgeha akademî bingeha xwe ji peyva Akademeia ya Grekî distîne ku girêdayî lehengekî Atînayî ye. Ev piştre dibe navê bexçeyê ku Plato dersên xwe lê didan. Îro akademî hem ji bo mekânên di sehayên zanistî de perwerdeyê dikin de, û hem jî ji bo civaka têkildarî xebatan zanistî de tê bikaranîn. Di vê çarçoveyê de saziyên di salên dawî de hatine avakirin û hebûna kesên di bin banê van saziyan de lêkolînên xwe dikin rê dide ku mirov li Tirkiyeyê behsa akademiya kurdî bike. Mijara vê xebatê jî, li ser vê esasê, enstîtuyên zimanên zindî yên girêdayî Zaningeha Mardîn Artuklu, Bingöl û Van Yüzüncü Yılê ne ku îro di qada xebatên kurdî de cihekî girîng digirin. Di xebatê de ev sazî û civak wek “destpêk”a akademiya kurdî ya li Tirkiyeyê tên nirxandin. Ji ber vê yekê jî rubiruyê hinek pirsgirêkan jî tên. Armanca vê xebatê jî ew e ku rewş û pirsgirêkên akademiya kurdî tevî pêvajoya avakirina wê destnîşan bike. Ji bo vê yekê jî, ji çavkaniyên nivîskî û dijîtal, û her weha ji çavdêrî û hevpeyvînan jî sûd hatiye wergirtin.

Öz

Akademi kavramı temelini Atinalı bir kahramanla ilişkili olan Grekçedeki akademeia kelimesinden almaktadır. Bu daha sonra Platon’un derslerini verdiği bahçelerin ismi haline gelmektedir. Günümüzde ise akademi, hem bilim alanlarında eğitimin yapıldığı mekân anlamında hem de bilimsel çalışmalarla ilişkili topluluk anlamında kullanılmaktadır. Bu çerçevede son yıllarda açılan kurumlar ve bu kurumlar arasında çalışma yapan kişilerin varlığı Türkiye’de bir Kürtçe akademiden bahsedilebilmesine yol açmaktadır. Bu çalışmanın konusu da, bu temelde, Kürt çalışmaları sahasında önemli bir yer tutan Mardin Artuklu, Bingöl ve Van Yüzüncü Yıl üniversitelerine bağlı Yaşayan Diller Enstitüleridir. Bu çalışmada, bu kurumlar ve topluluk Türkiye’deki Kürtçe akademide bir “başlangıç” olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle de bazı sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Bu çalışmanın amacı da, kuruluş süreci ile beraber Kürtçe akademinin durumunu ve sorunlarını tasvir etmektir. Bunun için de, yazılı ve dijital, ve aynı zamanda gözlem ve görüşmelerden de yararlanılmıştır. 

Akademî, kurdî, xebatên kurdî, Enstîtuyên zimanên zindî, Tirkiye, Akademi, Kürtçe, Kürt çalışmaları, Yaşayan Diller Enstitüsü
  • Afet, İ. (1930). Türk Tarihinin Ana Hatları, İstanbul: Devlet Matbaası
  • Akkaya, A. H. (2013). Kürt Hareketi’nin Örgütlenme Süreci Olarak 1970’ler. Toplum ve Bilim, sayı. 127. Ji vê malperê hatiye daxistin: https://biblio.ugent.be/publication/4109742/file/6801640 09.09.2017
  • Alış, A. (2010). Üç Devrin Tanığı: Modern Kürt Siyasi Tarihinin İçinden Musa Anter'i Okumak. www.birikimdergisi.com. http://www.birikimdergisi.com/guncel-yazilar/882/uc-devrin-tanigi-modern-kurt-siyasi-tarihinin-icinden-musa-anter-i-okumak#.WaJ_BfhJbIV 26.08.217
  • Anter, M. (1999). Hatıralarım. Stenbol: Avesta.
  • Aslan, S. (2015). Nation-building in Turkey and Morocco: Governing Kurdish and Berber Dissent. New York: Cambridge University Press.
  • Aydın, S. (2000). Modernleşme ve Milliyetçilik. (2. Bsk). Ankara: Gündoğan
  • Aykaç, Y. (2017). Bîbliyografyaya Tezên Beşên Kurdolojiyê Yên Li Tirkiyeyê (2011-2016). The Journal of Mesopotamian Studies, vol. 2, no.1, r. 119-135.
  • Baltes, M. (1993). Plato’s School, The Academy. Hermathena, No. 155 (Winter 1993), pp. 5-26 https://www.jstor.org/stable/pdf/23041030.pdf 17.12.2017
  • Beltekin, N. (2014). Okul ve Öteki Yurttaşlar: Kürt Politik Aktörlerin Eğitimsel Deneyimleri. İstanbul: Wate
  • Beşikçi, İsmail (1986). Türk Tarih Tezi ve Kürt Sorunu. 2. Bsk. Stockholm: Dengê Komal.
  • Beşikçi, İ. (2014). Doğu Mitingleri Analizi (1967). İstanbul: İBV yayınları (Wek pirtûk çapa yekem 1992, Ankara: Yurt).
  • Beşikçi, İ. (2011/2017). Hapisteki DDKO, Doğu Devrimci Kültür Ocakları. https://ismailbesikciyazilari.wordpress.com/2011/04/08/hapisdeki-ddko-devrimci-dogu-kultur-ocaklari-ismail-besikci/ 24.11.2017
  • Bozarslan, H. (2013). Önsöz: Türkiye’de Kürt Sol Hareketi. Di nav: Kürdistan Sosyalist Hareketi: 60’lardan 200’lere Seçme Metinler (ed. E. A. Türkmen & A. Özmen), Ankara: Dipnot, pp. 9-69.
  • Çakmakçı, N. (2012/2017). Mardin Artuklu ile YÖK Arasında Kürtçe Eğitim Gerginliği. http://www.hurriyet.com.tr/mardin-artuklu-ile-yok-arasinda-kurtce-egitim-gerginligi-21639691 19.08.2017
  • Çal, G. (2014). Kürt Siyasal Hareketinde Devrimci Doğu Kültür Ocakları Deneyimi (1969 – 1971). Teza masterê a neçapbuyî. Bidestxistin: acikarsiv.ankara.edu.tr/browse/26494/tez.pdf 25.11.2017
  • Kaya, H. (2012). Doğu’nun Elçisi’nden Yüce Divan’a Şerafettin Elçi (röporaj), İstanbul: Fanos yayınları
  • Sungur, E. (2007). Barzan’dan Bağdat’a Kürtler. İstanbul: Doz yayınları
  • Türkmen, A. E. & Özmen, A. (amd.) (2014). Kürdistan Sosyalist Solu Kitabı, 60’lardan 2000’lere Seçme Metinler. Ankara: Dipnot Yayınları
  • Vergin, N. (1999). Bilim Camiası ve Tanınma İsteği. Doğu Batı Düşünce Dergisi, Yıl: 2, Sayı: 7, ss.43-61.
  • Yıldırım, K. & Pertev, R. & Aslan, M. (2014). Ji Destpêkê Heta Niha Folklora Kurdî. İstanbul: Mardin Artuklu Üniversitesi Türkiyede Yaşayan Diller Enstitüsü Yayınları
  • http://www.artuklu.edu.tr/yasayan-diller-enstitusu
  • http://www.bingol.edu.tr/tr/akademik/enstituler/yasayan-diller-enstitusu/genel-bilgi
  • https://www.yyu.edu.tr/AkademikBirimler/index.php?s=35
  • http://yde.siirt.edu.tr/
  • https://www.etymonline.com/word/academy 21.12.2017
  • https://en.oxforddictionaries.com/definition/us/academy 21.12.2017
  • http://www.anayasa.gen.tr/1921-tek-orijinal.pdf 12.08.2017
  • http://www.anayasa.gen.tr/1924tek.htm 12.08.2017
  • http://www.adalet.gov.tr/duyurular/2011/eylul/anayasalar/1982.pdf 12.08.2017
  • https://m.bianet.org/bianet/kultur/2517-diyarbakir-sen-ola (08.08.2017)
  • https://www.evrensel.net/haber/130902/diyarbakir-da-festival-suruyor (08.08.2017)
  • http://bianet.org/bianet/kultur/10109-kultur-sanat-festivalinin-yasaklari (08.08.2017)
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Necat Keskin (Sorumlu Yazar)
Kurum: MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ, TÜRKİYE'DE YAŞAYAN DİLLER ENSTİTÜSÜ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Nisan 2018

Bibtex @araştırma makalesi { sarkiat370336, journal = {Şarkiyat}, issn = {}, eissn = {1308-9633}, address = {}, publisher = {Şarkiyat Araştırmaları Derneği}, year = {2018}, volume = {10}, pages = {471 - 485}, doi = {10.26791/sarkiat.370336}, title = {Rewşa Akademiya Kurdî Li Tirkiyeyê û Pirsgirêkên wê-Türkiyede Kürtçe Akdeminin Durumu ve Sorunları}, key = {cite}, author = {Keskin, Necat} }
APA Keskin, N . (2018). Rewşa Akademiya Kurdî Li Tirkiyeyê û Pirsgirêkên wê-Türkiyede Kürtçe Akdeminin Durumu ve Sorunları. Şarkiyat , 10 (1) , 471-485 . DOI: 10.26791/sarkiat.370336
MLA Keskin, N . "Rewşa Akademiya Kurdî Li Tirkiyeyê û Pirsgirêkên wê-Türkiyede Kürtçe Akdeminin Durumu ve Sorunları". Şarkiyat 10 (2018 ): 471-485 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sarkiat/issue/36352/370336>
Chicago Keskin, N . "Rewşa Akademiya Kurdî Li Tirkiyeyê û Pirsgirêkên wê-Türkiyede Kürtçe Akdeminin Durumu ve Sorunları". Şarkiyat 10 (2018 ): 471-485
RIS TY - JOUR T1 - Rewşa Akademiya Kurdî Li Tirkiyeyê û Pirsgirêkên wê-Türkiyede Kürtçe Akdeminin Durumu ve Sorunları AU - Necat Keskin Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.26791/sarkiat.370336 DO - 10.26791/sarkiat.370336 T2 - Şarkiyat JF - Journal JO - JOR SP - 471 EP - 485 VL - 10 IS - 1 SN - -1308-9633 M3 - doi: 10.26791/sarkiat.370336 UR - https://doi.org/10.26791/sarkiat.370336 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Şarkiyat Rewşa Akademiya Kurdî Li Tirkiyeyê û Pirsgirêkên wê-Türkiyede Kürtçe Akdeminin Durumu ve Sorunları %A Necat Keskin %T Rewşa Akademiya Kurdî Li Tirkiyeyê û Pirsgirêkên wê-Türkiyede Kürtçe Akdeminin Durumu ve Sorunları %D 2018 %J Şarkiyat %P -1308-9633 %V 10 %N 1 %R doi: 10.26791/sarkiat.370336 %U 10.26791/sarkiat.370336
ISNAD Keskin, Necat . "Rewşa Akademiya Kurdî Li Tirkiyeyê û Pirsgirêkên wê-Türkiyede Kürtçe Akdeminin Durumu ve Sorunları". Şarkiyat 10 / 1 (Nisan 2018): 471-485 . https://doi.org/10.26791/sarkiat.370336
AMA Keskin N . Rewşa Akademiya Kurdî Li Tirkiyeyê û Pirsgirêkên wê-Türkiyede Kürtçe Akdeminin Durumu ve Sorunları. Şarkiyat. 2018; 10(1): 471-485.
Vancouver Keskin N . Rewşa Akademiya Kurdî Li Tirkiyeyê û Pirsgirêkên wê-Türkiyede Kürtçe Akdeminin Durumu ve Sorunları. Şarkiyat. 2018; 10(1): 485-471.