Yıl 2018, Cilt 10 , Sayı 2, Sayfalar 651 - 668 2018-05-30

İMAMU’L-HAREMEYN EL-CÜVEYNÎ’YE GÖRE HABER VE ÇEŞİTLERİ -EL-BURHÂN FÎ USÛLİ’L-FIKH İSİMLİ ESERİ BAĞLAMINDA-

Mehmet Sait UZUNDAĞ [1]


Haber, bir bilgi elde etme vasıtası olarak başta hadis olmak üzere kelam, tarih, mantık, hadis gibi farklı disiplinlerin konusu olmuştur. Hadis ilminde haberin önemsenmesi ve neredeyse hadisin eş anlamlısı olarak kullanılması, bu ilmin habere dayanması yani Hz.  Muhammed’in söz, fiil ve takrirlerinin insanlar tarafından aktarılmasına ve bu bilgilerin sözlü rivayet yoluyla bilinebilmesine dayanmasından dolayıdır. Bu yönüyle haber konusu, hadis ilminin en önemli konularından birisini teşkil etmektedir. Bu bağlamda haber konusu epistemolojik açıdan hem fıkıh usûlu literatüründe hem de hadis usûllerinde incelendiği görülmektedir. Bunun için haber konusu hem muhaddisler hem de fakihler açısından önemi haiz bir meseledir. Fıkıh ve hadis usûlcüleri haberleri kendi metodolojileri bağlamında ele almış ve konuyu değerlendirmeye tabi tutmuşlardır.

 Ancak muhaddislerin haber konusunu usûllerinde birkaç sayfada ve yüzeysel olarak olarak ele aldıkları buna mukabil fıkıh usûlü alimlerinin ise konuya daha ciddi bir şekilde yaklaştıkları ilgili konuları irdelerken daha çok tahlil ve tenkit yöntemine başvurdukları görülmektedir.

Fıkıh usûlcüleri hadis/sünnet konu­larını haber lafzını kulla­narak ele almış, âhâd ve mütevatir haberleri; kabulünün gerekliliği, kabulünün delilleri ve bilgi ve amel yönünden değeri açısından ele alarak uzun mülahazalarda bulunmuştur.

   Bu bağlamda önemli bir Eş‘arî kelamcısı ve Şafîî fakihi olan tam adı İmâmü’l-Haremeyn Ebü’l-Meâlî Rüknüddîn Abdülmelik b. Abdillâh b. Yûsuf el-Cüveynî et-Tâî en-Nîsâbûrî (v. 478/1085) olan Cüveynî, ilme karşı beslediği büyük sevgiden dolayı vaktinin çoğunu okuma, okutma ve eser yazma faaliyetlerine ayırmıştır. O özellikle fıkıh, usûl-i fıkıh, kelâm, tefsir ve hadis alanlarındaki çalışmalarıyla tanınmış; bunlardan özellikle kelâm ve usûl-i fıkıh ilimlerinde otorite kabul edilmiştir. Biz de Onun şafîi mezhebi usûlcüsü ilgili konulara yaklaşımını meşhur usûl eseri olan el-Burhân fî usûli’l-fıkh bağlamında inceleyecek ve değerlendirmeler eşliğinde bir sonuca varmaya gayret göstereceğiz. 

Haber, Hadis, Cüveynî
  • Ertürk, Mustafa, “Haber-i Vâhid”, DİA, XIV
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Mehmet Sait UZUNDAĞ (Sorumlu Yazar)
Kurum: ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Mayıs 2018

Bibtex @araştırma makalesi { sarkiat370503, journal = {Şarkiyat}, issn = {}, eissn = {1308-9633}, address = {}, publisher = {Şarkiyat Araştırmaları Derneği}, year = {2018}, volume = {10}, pages = {651 - 668}, doi = {10.26791/sarkiat.370503}, title = {İMAMU’L-HAREMEYN EL-CÜVEYNÎ’YE GÖRE HABER VE ÇEŞİTLERİ -EL-BURHÂN FÎ USÛLİ’L-FIKH İSİMLİ ESERİ BAĞLAMINDA-}, key = {cite}, author = {UZUNDAĞ, Mehmet Sait} }
APA UZUNDAĞ, M . (2018). İMAMU’L-HAREMEYN EL-CÜVEYNÎ’YE GÖRE HABER VE ÇEŞİTLERİ -EL-BURHÂN FÎ USÛLİ’L-FIKH İSİMLİ ESERİ BAĞLAMINDA-. Şarkiyat , 10 (2) , 651-668 . DOI: 10.26791/sarkiat.370503
MLA UZUNDAĞ, M . "İMAMU’L-HAREMEYN EL-CÜVEYNÎ’YE GÖRE HABER VE ÇEŞİTLERİ -EL-BURHÂN FÎ USÛLİ’L-FIKH İSİMLİ ESERİ BAĞLAMINDA-". Şarkiyat 10 (2018 ): 651-668 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sarkiat/issue/36710/370503>
Chicago UZUNDAĞ, M . "İMAMU’L-HAREMEYN EL-CÜVEYNÎ’YE GÖRE HABER VE ÇEŞİTLERİ -EL-BURHÂN FÎ USÛLİ’L-FIKH İSİMLİ ESERİ BAĞLAMINDA-". Şarkiyat 10 (2018 ): 651-668
RIS TY - JOUR T1 - İMAMU’L-HAREMEYN EL-CÜVEYNÎ’YE GÖRE HABER VE ÇEŞİTLERİ -EL-BURHÂN FÎ USÛLİ’L-FIKH İSİMLİ ESERİ BAĞLAMINDA- AU - Mehmet Sait UZUNDAĞ Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.26791/sarkiat.370503 DO - 10.26791/sarkiat.370503 T2 - Şarkiyat JF - Journal JO - JOR SP - 651 EP - 668 VL - 10 IS - 2 SN - -1308-9633 M3 - doi: 10.26791/sarkiat.370503 UR - https://doi.org/10.26791/sarkiat.370503 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Şarkiyat İMAMU’L-HAREMEYN EL-CÜVEYNÎ’YE GÖRE HABER VE ÇEŞİTLERİ -EL-BURHÂN FÎ USÛLİ’L-FIKH İSİMLİ ESERİ BAĞLAMINDA- %A Mehmet Sait UZUNDAĞ %T İMAMU’L-HAREMEYN EL-CÜVEYNÎ’YE GÖRE HABER VE ÇEŞİTLERİ -EL-BURHÂN FÎ USÛLİ’L-FIKH İSİMLİ ESERİ BAĞLAMINDA- %D 2018 %J Şarkiyat %P -1308-9633 %V 10 %N 2 %R doi: 10.26791/sarkiat.370503 %U 10.26791/sarkiat.370503
ISNAD UZUNDAĞ, Mehmet Sait . "İMAMU’L-HAREMEYN EL-CÜVEYNÎ’YE GÖRE HABER VE ÇEŞİTLERİ -EL-BURHÂN FÎ USÛLİ’L-FIKH İSİMLİ ESERİ BAĞLAMINDA-". Şarkiyat 10 / 2 (Mayıs 2018): 651-668 . https://doi.org/10.26791/sarkiat.370503
AMA UZUNDAĞ M . İMAMU’L-HAREMEYN EL-CÜVEYNÎ’YE GÖRE HABER VE ÇEŞİTLERİ -EL-BURHÂN FÎ USÛLİ’L-FIKH İSİMLİ ESERİ BAĞLAMINDA-. Şarkiyat. 2018; 10(2): 651-668.
Vancouver UZUNDAĞ M . İMAMU’L-HAREMEYN EL-CÜVEYNÎ’YE GÖRE HABER VE ÇEŞİTLERİ -EL-BURHÂN FÎ USÛLİ’L-FIKH İSİMLİ ESERİ BAĞLAMINDA-. Şarkiyat. 2018; 10(2): 668-651.