Yıl 2019, Cilt 11 , Sayı 2, Sayfalar 684 - 712 2019-08-31

HİLÂFETİN KALDIRILMASININ AVUSTURYA BASININDA YANSIMALARI
THE REFLECTIONS OF ABOLITION OF THE CALIPHATE IN AUSTRIA PRESS

Gülşen İstek [1]


Memlûk Sultanlığının fethinden itibaren kutsal emanetlerle beraber devralınan Hilâfet makamı Osmanlı padişahlarına manevi bir otorite sağlamıştır. Hilâfet makamı saltanatın kaldırılmasının akabinde 3 Mart 1924 yılında yeni meclisin iradesi sonucu kaldırılmış ve son halife Abdülmecid Efendi aile efradıyla beraber ülke dışına gönderilmiştir. İslam dünyasında geniş bir yankı bulan bu hadise Avrupa’da da ilgiyle takip edilmiştir. Öyle ki Avrupa basını olayı bir iki gün içinde gazetelerin baş sayfasında duyurmaya başlamış, zaman içinde de konunun haber değeri azalmasına rağmen uzunca bir süre daha köşe yazılarıyla Hilâfet kavramını yorumlamaya devam etmişlerdir.

Hilâfetin kaldırılması Avrupa’da basılan gazetelerde çok daha geniş bir perspektifte işlenmiş ve gazetelerde “bölgeden gelen raporlar” şeklinde yayımlanmıştır.  Osmanlı Devleti’nin ezeli rakibi ve son müttefiki olan Avusturya’da basılan gazetelerde de Hilâfetin kaldırılmasının detaylı bir şekilde aktarıldığı görülmektedir.

Bu çalışmada Hilâfetin kaldırılmasının ve akabinde gelişen olayların Avusturya basınındaki yansımaları ortaya konacaktır. Bu bağlamda maiyetiyle beraber Avrupa’ya giden Abdülmecid Efendi’nin yolculuğu, uğradığı menziller ve bu süreçte yaşadığı hadiseler aydınlatılmaya çalışılacaktır. Ayrıca kaldırılan Hilâfet makamının yerine Avrupa devletleri tarafından planlanan yeni oluşumların haberleri de söz konusu gazetelerden taranacaktır. 

After the conquest of the Mamluk Sultanate, the Khilafis authority, which was taken over with the relics, provided a spiritual authority for the Ottoman sultans. After the abolition of the sultanate on 3 March 1924, the new parliament was abolished and the last caliph Abdülmecid Efendi was sent out of the country together with his family. This event, which has a wide resonance in the Islamic world, has been followed with interest in Europe. In fact, the European press began to announce the event on the front page of the newspapers within a few days, and they continued to interpret the concept of the Khilafah for a long time, despite the fact that the news was reduced.

The abolition of the Khilafah was carried out much more widely in the newspapers published in Europe and was published in the newspapers as reports. In the same way, it is seen that the removal of the Hilâfet in newspapers published in Austria is detailed.

In this study, the reflections of the abolition of the Khilafah and the subsequent events in the Austrian press will be reflected. In this context, the journey of Abdulmecid Efendi, who travels with his family to Europe, the station of this exile and the events in this process will be tried to clarify. In addition, the news of the new formations planned by the European states, instead of the removed Caliphate authority, will also be screened.

  • Akyüz. Yahya. Türk Eğitim Tarihi. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları 1989.
  • Aytepe, Oğuz. “Yeni Belgelerin Işığında Halifeliğin Kaldırılması ve Hanedan Üyelerinin Yurtdışına Çıkarılmaları”. Ankara Üniversitesi Türk İnkilâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi 29-30 (Mayıs-Kasım 2002):15-29.
  • (Linzer) Tages-Post. 11 November 1924. Nr.260. 10.
  • (Linzer) Tages-Post. 9 Maerz 1924. Nr.58. 1.
  • (Linzer) Tages-Post. 18 Maerz 1924. Nr.65. 4.
  • (Linzer) Tages-Post. 20 Maerz 1924. Nr.67. 10.
  • (Neuigkeits) Welt Blatt. 1 Maerz 1924. Nr.51. 2.
  • (Neuigkeits) Welt Blatt. 5 Maerz 1924. Nr.54. 1.
  • (Neuigkeits) Welt Blatt. 9 Maerz 1924.Nr.58. 2.
  • (Neuigkeits) Welt Blatt. 12 Maerz 1924. Nr.60. 5.
  • (Neuigkeits) Welt Blatt. 13 Maerz 1924. Nr. 61. 12.
  • (Neuigkeits) Welt Blatt. 7 Oktober 1924. Nr.231. 5.
  • Allgemeiner Tiroler Anzeiger. 5 Maerz 1924. Nr.54. 1.
  • Allgemeiner Tiroler Anzeiger. 12 Maerz 1924. Nr.60. 1.
  • Allgemeiner Tiroler Anzeiger. 26 April 1924. Nr.96. 3.
  • Allgemeiner Tiroler Anzeiger. 6 Oktober 1924. Nr.229. 6.
  • Arbeiter Zeitung. 5 Maerz 1924. Nr.64. 1
  • Arbeiter Zeitung. 6 Maerz 1924. Nr.65. 3.
  • Arbeiter Zeitung. 7 Maerz 1924. Nr.66. 1
  • Arbeiter Zeitung. 8 Maerz 1924. Nr.67. 1.
  • Arbeiter Zeitung. 14 Maerz 1924. Nr.73. 3
  • Arbeiter Zeitung. 23 Maerz 1924. Nr.82. 4
  • Arbeiterwille. 4 Maerz 1924. Nr. 63. 1.
  • Arbeiterwille. 5 Maerz 1924. Nr. 64. 1.
  • Arbeiterwille. 6 Maerz 1924. Nr.65. 3.
  • Arbeiterwille. 9 Maerz 1924. Nr.68. 2.
  • Bregenzer/ Vorarlberger Tagblatt. 5 Maerz 1924. 54.Folge. 3.
  • Bregenzer/ Vorarlberger Tagblatt. 10 Maerz 1924. 58.Folge. 2-3.
  • Das interessante Blatt. 13 Maerz 1924. Nr.11. 5.
  • Der Vorarlberger. 23 Maerz 1924. Nr.12. 3.
  • Die Neue Zeitung. 4 Maerz 1924. Nr.63. 1.
  • Die Neue Zeitung. 6 Maerz 1924. Nr.65. 2.
  • Die Neue Zeitung. 11 Maerz 1924. Nr.70. 3.
  • Die rote Fahne. 5 Maerz 1924. Nr.1466. 3.
  • Feldkircher Anzeiger. 8 Maerz 1924. Nr.19. 1.
  • Feldkircher Anzeiger. 22 Maerz 1924. Nr.23. 1.
  • Illustrierte Kronen- Zeitung. 20 Maerz 1924. Nr.8681. 5.
  • Kleine Volks-Zeitung. 5 Maerz 1924. Nr.64. 1-2.
  • Kleine Volks-Zeitung. 8 Maerz 1924. Nr.67. 2.
  • Kleine Volks- Zeitung. 10 Maerz 1924. Nr.69. 1.
  • Küçük. Cevdet. “Abdülmecid”. Türkiye Diyanet İslâm Vakfı Ansiklopedisi. 1: 263-264. Ankara: TDV Yayınları. 1988.
  • Lewis. Bernard. Modern Türkiye’nin Doğuşu. çeviri: Boğaç Babür Turna. 8. Baskı. Ankara: Arkadaş Yayınları. 2015.
  • Linzer Tages-Post. 5 Maerz 1924. Nr.54. 1.
  • Linzer Tages-Post. 6 Maerz 1924. Nr.55. 2.
  • Linzer Tages-Post. 8 Maerz 1924. Nr.57. 1.
  • Linzer Volksblatt. 5 Maerz 1924. Nr.54. 7.
  • Linzer Volksblatt. 7 Maerz 1924. Nr.56. 2-3.
  • Linzer Volksblatt. 9 Maerz 1924. Nr.58. 4.
  • Linzer Volksblatt. 13 Maerz 1924. Nr.61. 9.
  • Linzer Volksblatt. 25 April 1924. Nr.96. 6.
  • Linzer Volksblatt. 12 Oktober 1924. Nr.236. 1.
  • Neue Freie Presse. 3 Maerz 1924. Nr.21364. 1.
  • Neue Freie Presse. 4 Maerz 1924. Nr.21365. 1.
  • Neue Freie Presse. 7 Maerz 1924. Nr.21368. 5.
  • Neue Freie Presse. 9 Maerz 1924. Nr.21370. 7.
  • Neue Freie Presse. 13 Maerz 1924. Nr.21374. 3.
  • Neue Freie Presse. 18 Maerz 1924. Nr.21439. 4.
  • Neue Freie Presse. 20 Maerz 1924. Nr.21381. 8.
  • Neue Freie Presse. 20 April 1924. Nr.21412. 8.
  • Neue Freie Presse. 23 April 1924. Nr.21414. 23.
  • Neue Freie Presse. 24 April 1924. Nr.21415. 11.
  • Neue Freie Presse. 18 Mai 1924. Nr.21439. 4.
  • Neue Freie Presse. 20 August 1924. Nr.21532. 3.
  • Neue Freie Presse. 17 Dezember 1924. Nr.21646. 2.
  • Neues Wiener Journal. 4 Maerz 1924. Nr.10880. 2.
  • Neues Wiener Journal. 5 Maerz 1924. Nr.10881. 3.
  • Neues Wiener Journal. 6 Maerz 1924. Nr.10882. 2.
  • Neues Wiener Journal. 9 Maerz 1924. Nr.10885. 3.
  • Neues Wiener Journal. 11 Maerz 1924. Nr.10887. 2,6.
  • Neues Wiener Journal. 14 Maerz 1924. Nr.10890. 6.
  • Neues Wiener Journal. 2 April 1931. Nr.13421. 9.
  • Neues Wiener Journal. 19 April 1924. Nr.10296. 6.
  • Neues Wiener Journal. 6 Oktober 1924. Nr.11093. 2.
  • Neues Wiener Tagblatt. 4 Maerz 1924.Nr.63. 1.
  • Neues Wiener Tagblatt (Tages-Ausgabe). 5 Maerz 1924. Nr.64. 2.
  • Neues Wiener Tagblatt. 9 Maerz 1924. Nr.68. 1.
  • Neues Wiener Tagblatt. 11 Maerz 1924.Nr.70. 5.
  • Neues Wiener Tagblatt. 12 Maerz 1924. Nr.71. 1.
  • Neues Wiener Tagblatt. 23 Maerz 1924. Nr.82. 5.
  • Österreichische Illustrierte Zeitung. 16 Maerz 1924. 34. Jahrgang/ 11.Heft. 13.
  • Österreichische Illustierte Zeitung. 12 Oktober 1924. 34.Jahrgang/41.Heft. 31.
  • Pilsner Tagblatt. 5 Maerz 1924. Nr.64. 3.
  • Pilsner Tagblatt. 10 Maerz 1924. Nr.69. 1.
  • Pilsner Tagblatt. 13 Maerz 1924. Nr.72. 2.
  • Prager Tagblatt. 11 Maerz 1924. Nr.60. 2.
  • Prager Tagblatt. 5 Maerz 1924. Nr.55. 1.
  • Reichspost. 4 Maerz 1924. Nr.68. 4.
  • Reichspost. 6 Maerz 1924. Nr.65. 1.
  • Reichspost. 8 Maerz 1924. Nr.67. 5.
  • Reichspost. 11 Maerz 1924. Nr.70. 2.
  • Reichspost. 12 Maerz 1924. Nr.71. 4.
  • Reichspost. 14 Maerz 1924. Nr.73. 4.
  • Reichspost. 5 April 1924. Nr.95. 3.
  • Reichspost. 5 Oktober 1924. Nr.275. 5.
  • Salzburger Chronik für Stadt und Land. 6 Maerz 1924. Nr.55. 2.alzburger Chronik für Stadt und Land. 9 Maerz 1924. Nr. 58. 9.
  • Salzburger Chronik für Stadt und Land. 13 Maerz 1924. Nr.61. 3.
  • Salzburger Chronik 19 Maerz 1924. Nr.66. 8.
  • Salzburger Chronik für Stadt und Land. 8 Oktober 1924. Nr.230. 6.
  • Salzburger Volksblatt. 5 Maerz 1924. Nr.54. 2.
  • Salzburger Volksblatt. 7 Maerz 1924. Nr.56. 2.
  • Salzburger Volksblatt. 12 Maerz 1924. Nr.60. 4.alzburger Volksblatt: unabh. Tageszeitung f. Stadt u. Land Salzburg. 24 Maerz 1928 (Samstag). Nr.70. 6.
  • Salzburger Wacht. 5 Maerz 1924. Nr.54. 3.
  • Salzburger Wacht. 15 Maerz 1924.Nr.63. 11.
  • Tagblatt. 6 Maerz 1924. Nr.55. 10.
  • Tagblatt. 9 Maerz 1924. Nr.58. 3.
  • Tagblatt. 13 Maerz 1924. Nr.61. 10.
  • Tagblatt. 21 Maerz 1924. Nr. 68. 8.
  • Tagblatt. 25 Maerz 1924. Nr.71. 4.
  • Tagblatt. 7 Oktober 1924. Nr.281. 9.
  • Tagblatt. 17 Oktober 1924. Nr. 240. 2.
  • Vorarlberger Volksblatt. 6 Maerz 1924. Nr.55. 2.
  • Vorarlberger Landes-Zeitung. 8 Maerz 1924. Nr.57. 4.
  • Vorarlberger Volksblatt. 9 Maerz 1924. Nr.58.2.
  • Vorarlberger Landes-Zeitung. 13 Maerz 1924.Nr.61. 3.
  • Vorarlberger Volksblatt. 14 Maerz 1924. Nr.62. 3.
  • Vorarlberger Volksblatt. 6 April 1924. Nr.80. 3.
  • Vorarlberger Landes-Zeitung. 8 April 1924. Nr.81. 2.
  • Wiener Salonblatt. 19 Oktober 1924. Nr.20. 4.
  • Wiener Sonn-und Montags-Zeitung. 6 Oktober 1924. Nr.40. 2.
  • Wiener Zeitung. 4 Maerz 1924. Nr.53. 4.
  • Wiener Zeitung. 8 Maerz 1924. Nr.57. 6.
  • Wiener Zeitung. 10 Maerz 1924. Nr.58. 3.
  • Wiener Zeitung. 12 Maerz 1924. 5.
  • Wiener Zeitung. 4 April 1924. Nr.79. 8.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-3064-1071
Yazar: Gülşen İstek (Sorumlu Yazar)
Kurum: SİİRT ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Ağustos 2019

Bibtex @araştırma makalesi { sarkiat534778, journal = {Şarkiyat}, issn = {}, eissn = {1308-9633}, address = {}, publisher = {Şarkiyat Araştırmaları Derneği}, year = {2019}, volume = {11}, pages = {684 - 712}, doi = {10.26791/sarkiat.534778}, title = {HİLÂFETİN KALDIRILMASININ AVUSTURYA BASININDA YANSIMALARI}, key = {cite}, author = {İstek, Gülşen} }
APA İstek, G . (2019). HİLÂFETİN KALDIRILMASININ AVUSTURYA BASININDA YANSIMALARI. Şarkiyat , 11 (2) , 684-712 . DOI: 10.26791/sarkiat.534778
MLA İstek, G . "HİLÂFETİN KALDIRILMASININ AVUSTURYA BASININDA YANSIMALARI". Şarkiyat 11 (2019 ): 684-712 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sarkiat/issue/48465/534778>
Chicago İstek, G . "HİLÂFETİN KALDIRILMASININ AVUSTURYA BASININDA YANSIMALARI". Şarkiyat 11 (2019 ): 684-712
RIS TY - JOUR T1 - HİLÂFETİN KALDIRILMASININ AVUSTURYA BASININDA YANSIMALARI AU - Gülşen İstek Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.26791/sarkiat.534778 DO - 10.26791/sarkiat.534778 T2 - Şarkiyat JF - Journal JO - JOR SP - 684 EP - 712 VL - 11 IS - 2 SN - -1308-9633 M3 - doi: 10.26791/sarkiat.534778 UR - https://doi.org/10.26791/sarkiat.534778 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Şarkiyat HİLÂFETİN KALDIRILMASININ AVUSTURYA BASININDA YANSIMALARI %A Gülşen İstek %T HİLÂFETİN KALDIRILMASININ AVUSTURYA BASININDA YANSIMALARI %D 2019 %J Şarkiyat %P -1308-9633 %V 11 %N 2 %R doi: 10.26791/sarkiat.534778 %U 10.26791/sarkiat.534778
ISNAD İstek, Gülşen . "HİLÂFETİN KALDIRILMASININ AVUSTURYA BASININDA YANSIMALARI". Şarkiyat 11 / 2 (Ağustos 2019): 684-712 . https://doi.org/10.26791/sarkiat.534778
AMA İstek G . HİLÂFETİN KALDIRILMASININ AVUSTURYA BASININDA YANSIMALARI. Şarkiyat. 2019; 11(2): 684-712.
Vancouver İstek G . HİLÂFETİN KALDIRILMASININ AVUSTURYA BASININDA YANSIMALARI. Şarkiyat. 2019; 11(2): 712-684.