Yıl 2019, Cilt 11 , Sayı 2, Sayfalar 526 - 542 2019-08-31

ÂLEMİN YARATILMASI PROBLEMİ: İBN TUFEYL-KANT KARŞILAŞTIRMASI
THE PROBLEM OF CREATING THE WORLD: COMPARISON OF IBN TUFAYL-KANT

Aykut Küçükparmak [1]


Âlemin yaratılması meselesi felsefe ve teolojinin en tartışmalı konularından biridir. Bu problem bir taraftan zamanın mahiyetiyle bir taraftan da Tanrı’nın iradesi ve Tanrı-zaman ilişkisi gibi bizatihi çözülmesi zor meslelelerle ilgilidir. Problemin bu doğası biri âlemin kıdemini biri de âlemin hudûsunu savunan iki temel yaklaşımın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Ancak bunlardan birisini tercih etmedeki güçlükler, bu konuda aklın sınırları içinde bilgi sabibi olamayacağımız şeklinde üçüncü bir görüşün ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu görüşün en tipik iki savunucusu İbn Tufeyl ve Kant’tır. Bu konu hakkında iki filozof arasındaki benzerlik, İbn Tufeyl’in Kant’ın öncüsü olduğu iddialarının ortaya atılmasına neden olmuştur. Ancak gerek Kant’ın İbn Tufeyl’den etkilendiğine dâir doğrudan ifadelerin bulunmaması gerekse de yapılan bazı itirazlar bu iddia üzerine bir değerlendirme yapmayı gerekli kılmaktadır. Bu çerçevede ilk olarak Kant’ın İbn Tufeyl’den etkilenmiş olmasının mümkün olup olmadığı üzerine bir değerlendirme yapmak gerekli görünmektedir. İkinci olarak da iki filozofun konuyla ilgili görüşlerinin içerik yönünden karşılaştırılması gerekmektedir. Bu hususların dikkate alınması İbn Tufeyl ve Kant arasındaki etkileşime dâir iddiaları değerlendirmemize imkân veren bir zemin teşkil edecektir.  

The problem of creating the world is one of the most controversial issues in philosophy and theology. This problem related to one hand the nature of time and on the other hand issues that difficult such as, the will of God and the relationship between God-time. This nature of the problem led to the emergence of two basic approaches, one defending the eternality of the world and one defending the creation of the world. However, the difficulties in choosing one of these have led to the emergence of a third opinion, such as at this topic we cannot be get knowledge within the limits of reason. The two most typical advocates of this view are Ibn Tufayl and Kant. The similarity between the two philosophers on this subject led to the assertion that Ibn Tufayl was the pioneer of Kant. However, both the lack of direct statements that Kant was influenced by Ibn Tufayl and some objections made it necessary to make an assessment on this claim. In this framework, it seems necessary to evaluate first, whether it is possible for Kant to be influenced by Ibn Tufayl. Secondly, the views of the two philosophers on the subject should be compared in terms of content. Consideration of these issues will provide a basis for us to evaluate the claims regarding the interaction between Ibn Tufayl and Kant.

  • Al-Azm, Sadık. The Origins of Kant’s Arguments in the Antinomies. Oxford: Oxford University Press, 1972.
  • Al-Rodhan, Nayef R. F. “Introduction: A Thousand Years of Amnesia”. The Role of the Arap-Islamic World in the Rise of the West Implications for Contemporary Trans-Cultural Relations. Ed. Nayef R. F. Al-Rodhan. 1-24. New York: Palgrave Macmillan, 2012.
  • Attar, Samar. The Vital Roots of European Enlightenment: Ibn Tufeyl’s Influence on Modern Western Thought. Lanham: Lexington Book, 2007.
  • Bayraktar, Mehmet. “Hayy Bin Yakzan’ın Çevirmeni Olarak Spinoza”. Beytulhikme An International Journal of Philosophy Vol 3/1 (Mart 2013). 1-16.
  • Burgel, J. C. “Ibn Tufayl and his Hayy Ibn Yaqzan: A Turning Point in Arabic Philosophical Writing”. The Legacy of Muslim Spain. Ed. S. K. Jayyusi. 830-848. Leiden: E. J. Brill Press, 1992.
  • Goodman, Lenn E. “Gazali’s Argüment From Creation”. International Journal of Middle East Studies Vol.2/1 (1971). 67-85.
  • Goodman, Lenn E. “İbn Tufeyl”. İslam Felsefesi Tarihi I. Ed. S. Hüseyin Nasr & Oliver Leaman. çev. Şamil Öçal & H. Tuncay Başoğlu. 369-388. İstanbul: Açılım Kitap Yayınları, 2007.
  • Guyer, Paul. “Editorial Notes”. Critique of Pure Reason, Ed. and Trn. Paul Guyer-Allen Wood.705-756. Cambridge: Cambridge University Press, 2009.
  • Hawi, S. Sami. Islamic Naturalism and Mysticism A Philosophic Study of Ibn Tufeyl’s Hayy Bin Yaqzan. Leiden: E. J. Brill, 1974.
  • Kant, Immanuel. Philosophical Correspondence. Ed. and Trn. Arnulf Zweig. Chicago: The University of Chicago Press, 1967.
  • Kant, Immanuel. Critique of Pure Reason. Trn. Paul Guyer and Allen Wood. Cambridge: Cambridge University of Press, 2009.
  • Küçükparmak, Aykut. Kant’a Göre Bilgi ve Metafiziğin İmkanı. İstanbul: İz Yayıncılık, 2017.
  • Russel, Gul A. “The Impact of the Philosophus autodidactus: Pocockes, Jhon Locke and the Societyy of Friends”. The Arabick Interest of the Natural Philosophers in Seventeen-Century England. Ed. Gul A. Russel. 224-265. New York: E. J. Brill Press, 1994.
  • Sarton, George. Introduction to the History of Science Volume II. Baltimore: The Williams & Wilkins Company, 1931.
  • Sefer, Turan. Bilimler Tarihçisi Fuat Sezgin. İstanbul: Timaş Yayınları, 2010.
  • Sezgin, Fuat. Tanınmayan Büyük Çağ: Fuat Sezgin’in İslam Bilim ve Teknoloji Tarihinden. Ed. Resul Turan. İstanbul: Timaş Yayınları, 2014.
  • Sıddıki, B. Hüseyin. “İbn Tufeyl”. çev. İlhan Kutluer. İslam Düşüncesi Tarihi II.Ed. M. M. Şerif. 147-161. İstanbul: İnsan Yayınları, 1990.
  • Wolfson, H. Austryn. Kelam Felsefeleri: Müslüman-Hıristiyan-Yahudî Kelamı. çev. Kasım Turan. İstanbul: 2001.
  • Zaken, Avner Ben. Hay Bin Yakzan’ı Okumak. çev. Yavuz Alogan. İstanbul: İthaki Yayınları, 2017.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-5565-9377
Yazar: Aykut Küçükparmak (Sorumlu Yazar)
Kurum: MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Ağustos 2019

Bibtex @araştırma makalesi { sarkiat579512, journal = {Şarkiyat}, issn = {}, eissn = {1308-9633}, address = {}, publisher = {Şarkiyat Araştırmaları Derneği}, year = {2019}, volume = {11}, pages = {526 - 542}, doi = {10.26791/sarkiat.579512}, title = {ÂLEMİN YARATILMASI PROBLEMİ: İBN TUFEYL-KANT KARŞILAŞTIRMASI}, key = {cite}, author = {Küçükparmak, Aykut} }
APA Küçükparmak, A . (2019). ÂLEMİN YARATILMASI PROBLEMİ: İBN TUFEYL-KANT KARŞILAŞTIRMASI. Şarkiyat , 11 (2) , 526-542 . DOI: 10.26791/sarkiat.579512
MLA Küçükparmak, A . "ÂLEMİN YARATILMASI PROBLEMİ: İBN TUFEYL-KANT KARŞILAŞTIRMASI". Şarkiyat 11 (2019 ): 526-542 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sarkiat/issue/48465/579512>
Chicago Küçükparmak, A . "ÂLEMİN YARATILMASI PROBLEMİ: İBN TUFEYL-KANT KARŞILAŞTIRMASI". Şarkiyat 11 (2019 ): 526-542
RIS TY - JOUR T1 - ÂLEMİN YARATILMASI PROBLEMİ: İBN TUFEYL-KANT KARŞILAŞTIRMASI AU - Aykut Küçükparmak Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.26791/sarkiat.579512 DO - 10.26791/sarkiat.579512 T2 - Şarkiyat JF - Journal JO - JOR SP - 526 EP - 542 VL - 11 IS - 2 SN - -1308-9633 M3 - doi: 10.26791/sarkiat.579512 UR - https://doi.org/10.26791/sarkiat.579512 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Şarkiyat ÂLEMİN YARATILMASI PROBLEMİ: İBN TUFEYL-KANT KARŞILAŞTIRMASI %A Aykut Küçükparmak %T ÂLEMİN YARATILMASI PROBLEMİ: İBN TUFEYL-KANT KARŞILAŞTIRMASI %D 2019 %J Şarkiyat %P -1308-9633 %V 11 %N 2 %R doi: 10.26791/sarkiat.579512 %U 10.26791/sarkiat.579512
ISNAD Küçükparmak, Aykut . "ÂLEMİN YARATILMASI PROBLEMİ: İBN TUFEYL-KANT KARŞILAŞTIRMASI". Şarkiyat 11 / 2 (Ağustos 2019): 526-542 . https://doi.org/10.26791/sarkiat.579512
AMA Küçükparmak A . ÂLEMİN YARATILMASI PROBLEMİ: İBN TUFEYL-KANT KARŞILAŞTIRMASI. Şarkiyat. 2019; 11(2): 526-542.
Vancouver Küçükparmak A . ÂLEMİN YARATILMASI PROBLEMİ: İBN TUFEYL-KANT KARŞILAŞTIRMASI. Şarkiyat. 2019; 11(2): 542-526.