Yıl 2019, Cilt 11 , Sayı 3, Sayfalar 1471 - 1486 2019-12-31

CELAL GÜZELSES TÜRKÜLERİNDE SEVİLEN VARLIK OLARAK KADIN

Rezan KARAKAŞ [1]


Celal Güzelses türküleri, oluştukları dönemin sosyal, kültürel ve ekonomik yaşamından kesitler sunar. Bu türkülerde ataerkil toplumun kadına bakış açısı, erkek ve kadın arasındaki ilişki ve iletişim şekilleri, gündelik yaşamdan izler bulunur. Başta erkek olmak üzere kadın ve erkeğin duygu ve düşünce dünyası, adeta yağlı boya bir tablodaki fırça darbeleri gibi türkülerde ifadesini bulur.

 “Aşk” duygusunun yoğun olarak ele alındığı türkülerde seven ve sevilen büyük ölçüde dönemin toplumsal koşulları gereği olarak ayrıdırlar. Bu sebeple türküler, seven ve sevilen arasında bir tür “iletişim” işlevi üstlenmiştir. Sevdiği kadınla doğrudan konuşmayan/konuşamayan erkek, tüm duygu, hayal ve arzularını, türküler aracılığıyla dile getirmiştir.

Güzelses türkülerindeki sevgili, Türk halk türkülerinde genel olarak tasvir edilen güzellere benzer. “Hain, kâfir, çapkın ve zalim” olarak nitelendirilen bu güzeller, kara gözlü ve esmerdirler. Onlar,  kendilerini seven erkeklere yüz vermez ve acı çektirirler. Bu durum, erkeği yoğun bir keder içine sokar. Aşk ve ayrılık duygusunun bileşkesindeki erkeğin tek dileği ise sevdiği kadına kavuşmaktır. 

Celal Güzelses türküleri, sevilen kadın, Diyarbakır kültürü, iletişim
  • Artun, Erman (2013), “Türkü Söyleme Geleneği ile Türkülerde Tür, Şekil ve Tasnif Üzerine Düşünceler” 4. Uluslararası Türk Dünyası Kültür Kurultayı, Türkü, Türkülerimiz, Öyküleriyle Türküler Sempozyumu, Fethiye-Muğla (Türkoloji.cu.edutr)
  • Dilçin, Cem (1995), Örneklerle Türk Şiir Bilgisi, TDK Yayınları, Ankara.
  • Dizdaroğlu, Hikmet (1969), Halk Şiirinde Türler, TDK Yayınları, Ankara.
  • Elçin, Şükrü (2004), Halk Edebiyatına Giriş, Akçağ Yayınları, Ankara.
  • Karakaş, Rezan (2017), Kemal Tahir ve Halk Bilimi, Gazi Kitabevi, Ankara.
  • Kaya, Doğan (2007), Ansiklopedik Türk Halk Edebiyatı Terimleri Sözlüğü, Akçağ Yayınları, Ankara.
  • Kaplan, Ayten (2008), Kültürel Müzikoloji, Bağlam Yayınları, İstanbul.
  • Korkmaz, Ramazan (2008), Aytmatov Anlatılarında Ritmin Büyülü Gücü; Türküler Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi Sayı: 26, sayfa: 41-48.
  • Sezer, M. Abdulbasit (2007), “Mardin Türküleri Üzerine Bazı Tespitler”, Makalelerle Mardin III Eğitim-Kültür-Edebiyat, Sayfa: (271-279), İstanbul,
  • Şemsettin Sami (1989), Kâmûs-ı Türkî, Türkü Maddesi, Enderun Kitabevi, İstanbul.
  • TRT Repertuvarı (Türkü Dostları) https://www.turkudostlari.net/liste.asp?x=5 Giriş tarihi: 03. 12. 2018- 07. 05. 2019
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 5610-0000-0000-1913
Yazar: Rezan KARAKAŞ (Sorumlu Yazar)
Kurum: SİİRT ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { sarkiat622027, journal = {Şarkiyat}, issn = {}, eissn = {1308-9633}, address = {}, publisher = {Şarkiyat Araştırmaları Derneği}, year = {2019}, volume = {11}, pages = {1471 - 1486}, doi = {10.26791/sarkiat.622027}, title = {CELAL GÜZELSES TÜRKÜLERİNDE SEVİLEN VARLIK OLARAK KADIN}, key = {cite}, author = {KARAKAŞ, Rezan} }
APA KARAKAŞ, R . (2019). CELAL GÜZELSES TÜRKÜLERİNDE SEVİLEN VARLIK OLARAK KADIN. Şarkiyat , 11 (3) , 1471-1486 . DOI: 10.26791/sarkiat.622027
MLA KARAKAŞ, R . "CELAL GÜZELSES TÜRKÜLERİNDE SEVİLEN VARLIK OLARAK KADIN". Şarkiyat 11 (2019 ): 1471-1486 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sarkiat/issue/50566/622027>
Chicago KARAKAŞ, R . "CELAL GÜZELSES TÜRKÜLERİNDE SEVİLEN VARLIK OLARAK KADIN". Şarkiyat 11 (2019 ): 1471-1486
RIS TY - JOUR T1 - CELAL GÜZELSES TÜRKÜLERİNDE SEVİLEN VARLIK OLARAK KADIN AU - Rezan KARAKAŞ Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.26791/sarkiat.622027 DO - 10.26791/sarkiat.622027 T2 - Şarkiyat JF - Journal JO - JOR SP - 1471 EP - 1486 VL - 11 IS - 3 SN - -1308-9633 M3 - doi: 10.26791/sarkiat.622027 UR - https://doi.org/10.26791/sarkiat.622027 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Şarkiyat CELAL GÜZELSES TÜRKÜLERİNDE SEVİLEN VARLIK OLARAK KADIN %A Rezan KARAKAŞ %T CELAL GÜZELSES TÜRKÜLERİNDE SEVİLEN VARLIK OLARAK KADIN %D 2019 %J Şarkiyat %P -1308-9633 %V 11 %N 3 %R doi: 10.26791/sarkiat.622027 %U 10.26791/sarkiat.622027
ISNAD KARAKAŞ, Rezan . "CELAL GÜZELSES TÜRKÜLERİNDE SEVİLEN VARLIK OLARAK KADIN". Şarkiyat 11 / 3 (Aralık 2020): 1471-1486 . https://doi.org/10.26791/sarkiat.622027
AMA KARAKAŞ R . CELAL GÜZELSES TÜRKÜLERİNDE SEVİLEN VARLIK OLARAK KADIN. Şarkiyat. 2019; 11(3): 1471-1486.
Vancouver KARAKAŞ R . CELAL GÜZELSES TÜRKÜLERİNDE SEVİLEN VARLIK OLARAK KADIN. Şarkiyat. 2019; 11(3): 1486-1471.