Kripto Para Farkındalığı ile Tutum Arasındaki İlişki: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Saha Araştırması

Öz

Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin kripto varlıklara yönelik tutumları ile bilgi düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ayrıca tutum ve bilgi düzeyinin demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Bulguların değerlendirilmesinde, algılanan ve gerçek bilgi düzeylerini etkileyen değişkenleri belirlemek amacıyla karar ağaçlarına dayalı bir sınıflandırma yöntemi olan Exhaustive CHAID algoritması tercih edilmiştir. Analiz sonucunda, algılanan bilgi düzeyi üzerinde en etkili değişkenin cinsiyet olduğu belirlenmiştir. Kadın öğrenciler kendi bilgi düzeylerinin daha düşük olduğunu algılarken, erkek öğrenciler ise bilgi düzeylerinin daha yüksek olduğunu algıladıkları görülmüştür. Ölçülen bilgi düzeyinde ise bölüm değişkeni öne çıkmış, Bankacılık ve Sigortacılık ile Bilgisayar Programcılığı bölümlerinde okuyan öğrencilerin diğer bölümlere kıyasla daha yüksek puanlar aldığı görülmüştür. Bunun yanında, öğrencilerin tutum puanları, internet kullanım süreleri ve kendini tanımlama biçimleri de bilgi düzeyi üzerinde anlamlı farklılıklar yaratmıştır. Sonuç olarak, kripto para farkındalığı ile tutum arasında anlamlı ilişkiler olduğu, özellikle teknik ve finans alanına yakın bölümlerde okuyan öğrencilerin bilgi düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, üniversitelerde finansal okuryazarlık ve dijital yatırım araçları konularında hedefe yönelik eğitim programlarının gerekliliğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kripto Para
• Tutum
• Bilgi Düzeyi
• Finansal Okuryazarlık
• CHAID Analizi

The Relationship Between Cryptocurrency Awareness and Attitudes: A Field Study of University Students

Öz

This study examines the knowledge and attitudes of university students regarding cryptocurrencies. It also investigates whether attitudes and knowledge levels differ according to demographic variables. The exhaustive CHAID algorithm was used to analyse the data and identify the variables affecting perceived and actual knowledge levels as measured by the scale. The study's findings indicated that gender was the most significant variable in terms of perceived knowledge level. Female students perceived themselves as having lower knowledge levels, while male students tended to perceive themselves as having higher knowledge levels. Regarding knowledge acquisition, the department variable was found to be a significant contributing factor. A comparative analysis of student achievement levels revealed that students in the Banking and Insurance and Computer Programming departments tended to perform better than their counterparts in other departments. Furthermore, students' attitudes, internet usage patterns, and methods of self-identification were found to be significant factors in differentiating their knowledge levels. Significant relationships were found between cryptocurrency awareness and attitude, and between department of study and knowledge level. These findings underscore the necessity of targeted educational initiatives on financial literacy and digital investment instruments within academic institutions.

Anahtar Kelimeler

• Cryptocurrency
• Attitude
• Knowledge Level
• Financial Literacy
• CHAID Analysis

Kaynakça

1. Arıca, R., & Kozak, R. (2020). Kripto para türlerinin turizm eğitimi alan bireyler tarafından bilinirliğinin İncelenmesi: Bitcoin. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 2(2), 37-51. https://doi.org/10.5281/zenodo.3688765
2. Aygün, M., & İlhan, G. O. (2018). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının blokzinciri üzerine görüşleri. OPUS International Journal of Society Researches, 9(16), 908-932.
3. Bahtiyar, Ş., Paksoy, O., Güldöşüren, E., & Pekel, M. (2020). Öğrenciler arasında blokzincir farkındalığı üzerine bir araştırma. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (18), 424-434. https://doi.org/10.31590/ejosat.681021
4. Biggs, D., De Ville, B., & Suen, E. (1991). A method of choosing multiway partitions for classification and decision trees. Journal of Applied Statistics, 18(1), 49-62.
5. Bulut, E. (2022, 10 - 11 Aralık 2022). Kripto paralara yönelik farkındalık ve tutum: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma.International Conference on Applied Economics and Finance, Bandırma Üniversitesi, Balıkesir.
6. Cihangir, M., Baysa, E., Söker, F., & Eroğlu, S. E. (2019). Bitcoin piyasasına katılım eğilimi: Farklı üniversite öğrencileri üzerinde ankete dayalı bir değerlendirme. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(4), 505-522. https://dergipark.org.tr/tr/pub/asead/issue/44866/554625
7. Congressional Research, S. (2023). Cryptocurrency: Selected policy issues. https://www.congress.gov/crs-product/R47425
8. Demir, Ü., Uğurlu, B., & Ataç, S. (2024). Kripto varlık özelinde üniversite öğrencilerinin blok zincir teknolojisi bilgi düzeylerinin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(3), 940-951.

9. Doğan, Ş. (2020). Dijital çağda paranın dönüşümü: Kripto para birimleri ve blok zinciri (blockchain) teknolojisi: Üniversite öğrencilerine yönelik bir araştırma. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(3), 859-870. https://doi.org/10.18506/anemon.647019
10. Dvorski Lacković, I., & Kelčec, M. (2025). Crypto assets–students’ knowledge and attitudes. 8th International Scientific Conference EMAN 2024-Selected Papers,
11. El Hajj, M., & Farran, I. (2024). The cryptocurrencies in emerging markets: Enhancing financial inclusion and economic empowerment. Journal of Risk and Financial Management, 17(10), 467. https://www.mdpi.com/1911-8074/17/10/467
12. Hayashi, F., & Routh, A. (2025). Financial literacy, risk tolerance, and cryptocurrency ownership in the United States. Journal of Behavioral and Experimental Finance, 46, 101060. https://doi.org/10.1016/j.jbef.2025.101060
13. Nurmawan, A., Putri, R. D., & Rupaidah, E. (2023). Analysis of student perceptions about cryptocurrency assets viewed from perceived costs, benefits and risks. Economic Education and Entrepreneurship Journal, 6(1), 110-117.
14. Öget, E., & Kanat, E. (2023). Üniversite öğrencilerinin kripto para tutum ve bilgi düzeylerinin ölçümü: Zbeun örneği. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19(1), 143-159.
15. Parlar, T. (2022). Blokzincir teknolojisi ve merkeziyetsiz finans uygulamaları. Journal of Politics Economy and Management, 5(2), 165-174.
16. Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants part 1. On the Horizon: The International Journal of Learning Futures, 9(5), 1-6. https://doi.org/10.1108/10748120110424816
17. Rahyuda, H., & Candradewi, M. R. (2023). Determinants of cryptocurrency investment decisions (study of students in bali). Investment Management & Financial Innovations, 20(2), 193.
18. Şen, H., & Çevik, U. (2023). Lisans öğrencilerinin kripto para yatırımlarına yönelmelerinin nedenleri ve riskler hakkında farkındalıkları üzerine sosyolojik bir analiz: Muğla sıtkı koçman üniversitesi örneği. Bitig Edebiyat Fakültesi Dergisi, 3(6), 28-48. https://doi.org/10.5281/zenodo.10456388
19. Takma, Ç., & Hızlı, H. (2022). Veri madenciliğinde karar ağacı öğrenme algoritmaları. Veri Madenciliği Ve Makine Öğrenmesi İle Farklı Alanlarda Uygulamalar, 2.
20. Yurtsızoğlu, Z., & Akgül, K. A. (2022). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin kripto para algısı ve farkındalık düzeyi. Mediterranean Journal of Sport Science, 5(3), 383-397. https://doi.org/10.38021/asbid.1140495