A chronological overview of the effects of economic crises on the civil aviation sector

Öz

Although the aviation sector is extremely open to the effects of economic, social and political developments in the global manner it is a highly sensitive structure that is affected by both internal and external risks due to financial, strategic and operational fragilities within its structure. While it is possible to make predictions and take measures for internal risks with a number of mechanisms, it is not always possible to make predictions and take measures regarding external risks. Economic crises are at the top of the mentioned external risks. Globalization has increased the spreading power of economic crises, and an economic crisis occurring anywhere in the world has begun to affect the whole world. The purpose of this study is to evaluate and discuss the effects of the economic crises of 1994, 2000-2001, 2008 and 2020 on the aviation sector in terms of Turkey. In this context, it has been tried to make predictions about the effects of the Covid-19 pandemic on the aviation industry by focusing on issues such as the relationship between the development of the sector and crises, the impact of these crises on consumer preferences.

Anahtar Kelimeler

• Aviation Sector
• Economic Crisis
• Covid-19
• Turkey

Ekonomik krizlerin sivil havacılık sektörü üzerindeki etkilerine kronolojik bakış

Öz

Havacılık sektörü, küresel anlamda ekonomik, sosyal, siyasal gelişmelerden kaynaklanan etkilere son derece açık olmakla birlikte, kendi bünyesinde yer alan finansal, stratejik ve operasyonel kırılganlıklar dolayısıyla hem içsel hem de dışsal boyutlu risklerden etkilenen, oldukça hassas bir yapıdadır. İçsel risklere yönelik bir takım mekanizmalarla öngörüde bulunup tedbirler alınabilse de, dışsal risklere ilişkin öngörüde bulunup tedbir alabilmek her zaman mümkün olamamaktadır. Bahse konu dışsal risklerin başında ekonomik krizler gelmektedir. Küreselleşme ekonomik krizlerin yayılım gücünü arttırmış, dünyanın herhangi bir yerinde meydana gelen bir ekonomik kriz, tüm dünyayı etkisi altına alır hale gelmiştir. Bu çalışmada amaç, 1994, 2000-2001, 2008 ve 2020 ekonomik krizlerinin havacılık sektörü üzerinde yarattığı etkileri Türkiye perspektifinden ele alıp değerlendirmektir. Bu bağlamda sektörün gelişimi ile krizler arasındaki ilişki, bahse konu krizlerin tüketici tercihlerine etkisi, krizler dolayısıyla sektörel küçülme oranları, toparlanma süreleri gibi hususlar üzerinde durularak, Covid-19 pandemisinin havacılık sektörüne ilişkin etkilerine yönelik öngörüde bulunulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Havacılık Sektörü
• Ekonomik Kriz
• Covid-19
• Türkiye

Kaynakça

1. Akdiş, M. (2002). Küreselleşmenin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkileri Ve Türkiye: Finansal Krizler-Beklentiler. Dış Ticaret Dergisi, ss.1-45.
2. Aktan, C. & Şen, H. (2001). Ekonomik Kriz: Nedenler ve Çözüm Önerileri. Yeni Türkiye Dergisi, ss.1225-1230.
3. Apak, S. & Aytaç, A. (2009). Küresel Krizler. İstanbul: Avcıol Basım Yayın.
4. Bükeç, C. & Çelik, D. (2010). 11 Eylül Sonrası Dönemde Havacılıkta Güvenlik ve İş birliği Anlayışındaki Küresel Değişim. Eskişehir: III. Ulusal Havacılık ve Uzay Konferansı.
5. Craig, A. T., Heywood, A. E., & Hall, J. (2020). Risk of COVID-19 importation to the pacific ıslands through global air travel. Epidemiology & Infection, ss.1-16
6. Craven, M., Singhal S., & Matthew W. (2020). COVID-19: Briefing Note. April 13, 2020, McKinsey and Company.
7. Drakos, K. (2004). Terrorism-İnduced Structural Shifts in Financial Risk: Airline Stocks in the Aftermath of the September 11th Terror Attacks. European Journal of Political Economy, 20 (2), ss.435-446.
8. Duran, M.S. & Acar M. (2020). Bir virüsün dünyaya ettikleri: covid-19 pandemisinin makroekonomik etkileri. International Journal of Social and Economic Sciences, 10(1), ss.54- 67.

9. Erdönmez, P. A. (2009). Küresel Kriz ve Ülkeler Tarafından Alınan Önlemler Kronolojisi. Bankacılar Dergisi, ss.68, 86.
10. Erkekoğlu, H. & Bilgili, E. (2005). Parasal Krizlerin Tahmin Edilmesi: Teori ve Uygulama. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (24), ss.48.
11. Franke, M. & John, F. (2011). What Comes Next After Recession–Airline İndustry Scenarios And Potential End Games. Journal of Air Transport Management, 17(1), ss.19-26.
12. Günel, V. R. (2010). Uluslararası Havacılık Hukuku (Eleştirel Yaklaşım). Eskişehir: Beta Yayıncılık.
13. Hepaktan, C. & Çınar, S. (2015). Mali Krizler ve Son Mali Krizin (2008) Reel Sektöre Etkileri. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (30), ss.87-91.
14. Karatay, E., Şahin, M. Yalçın, P. & Kırtıloğlu, Y. (2014). Sivil Havacılık Sektörünün Ulusal ve Uluslararası Düzeyde İncelenmesi. Erzincan Üniversitesi, Üniversite Sanayi İşbirliği (USIMP).
15. Karluk, R., Tonus, Ö. & Çatalbaş, N. (1999). Güneydoğu Asya ve Rusya Krizi Karşısında Türkiye. İstanbul: Marmara Üniversitesi Yayınları.
16. Kazgan, G. (2008). Türkiye Ekonomisinde Krizler (1929-2001) Ekonomi Politik Açısından Bir İrdeleme. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
17. Kazgan, G. (2013). 2008 Krizi Üsselleşirken Türkiye'nin Sürdürülemez Büyüme Modeli (No. 2013/4). Discussion Paper.
18. Kibritçioğlu, A. (2001). Türkiye'de Ekonomik Krizler ve Hükümetler, 1969- 2001 Yeni Türkiye Dergisi, Ekonomik Kriz Özel Sayısı, C.9, ss.41, 174-182.
19. Korul, V., & Küçükönal, H. (2003). Türk Sivil Havacilik Sisteminin Yapisal Analizi. Ege Akademik Bakış Dergisi, 3(1), ss.24-38.
20. Kozlu, C. (2015). Bulutların Üstüne Tırmanırken. İstanbul: Remzi Kitabevi.
21. Mhalla, M. (2020). The impact of novel coronavirus (COVID-19) on the global oil and aviation markets. Journal of Asian Scientific Research, 10(2), ss.96.
22. Mıshkın, F. S. (1996). Understanding Financial Crises: A Developing Country Perspective Annual World Bank Conterence on Development Economics. The World Bank.
23. Seyidoğlu, H. (2003). Uluslararası Mali Krizler, IMF Politikaları, Az Gelişmiş Ülkeler, Türkiye ve Dönüşüm Ekonomileri. Doğuş Üniversitesi Dergisi, ss.98.
24. Şengönül, A. & Değirmen, S. (2012). Türkiye Ekonomi Kurumu Tartışma Metni 2012/73 Kısa Süreli Hareketlerinin Türkiye'nin Ekonomik Büyümesine Etkisi. Sermaye Piyasası ve Bankacılık Kanalı. Türkiye Ekonomi Kurumu.
25. Tayar, T., Gümüştekin E., Dayan K. & Mandi E. (2020). Covid-19 krizinin Türkiye’deki sektörler üzerinde etkileri: Borsa İstanbul sektör endeksleri araştırması. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Van, ss.293-320.
26. Taylor, J. B. (2009). The Financial Crisis and The Policy Responses: An Empirical Analysis of What Went Wrong. NBER Working.
27. TCMB, (2001). 2001 Para Politikası Hedefler ve Uygulama.
28. Ural, M. (2013). Finansal krizler ve Türkiye. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), ss.78.
29. Ünlü, S. (2009). 11 Eylül Olaylarının Uluslararası Sivil Havacılık Güvenliğine Etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Konya, Türkiye.
30. Yavuz, A. (2010). Küresel Kriz ve İstihdama Etkisi, Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 58, ss. 1-32.
31. Yeldan, E. (2001). Küreselleşme Sürecinde Türkiye Ekonomisi: Bölüşüm, Birikim ve Büyüme. İstanbul: İletişim Yayınları.
32. Yüce, A., ve Kavak, O. (2018). Dindarlık ve milliyetçilik düzeyinin, tüketicilerin yerli-yabancı ürünleri satın alma davranışları üzerindeki etkisi. Kafkas Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi, (22), ss.581-607.
33. Yücel, F. & Kalyoncu, H. (2010). Finansal Krizlerin Öncü Göstergeleri ve Ülke Ekonomilerini Etkileme Kararları: Türkiye Örneği. Maliye Dergisi, ss.159, 95- 101.