Araştırma Makalesi

Millî Mücadele’de Antep Savunması’ndan Batı Cephesi’ne 5’inci Tümen (1918-1921)

Cilt: 32 Sayı: 2 29 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Millî Mücadele’de Antep Savunması’ndan Batı Cephesi’ne 5’inci Tümen (1918-1921)

Öz

Osmanlı Devleti, 30 Ekim 1918’de İtilaf Devletleri ile Mondros Mütarekesi’ni imzalayarak Birinci Dünya Savaşı’ndan çekilmişti. Mütarekenin 5’inci maddesi gereğince de ordularını terhis etmeye başlamıştı. Mütareke imzalandığında Musul’da 6’ncı Ordu ve ona bağlı 5’inci Tümen bulunmaktaydı. Mütareke şartları gereği de 6’ncı Ordu lağvedilmişti. Bunun yerine bölgede Harbiye Nezaretine doğrudan bağlı 13’üncü Kolordu kurulmuştu. 5’inci Tümen de bu kolorduya bağlanmış ve tümen, Mardin ve çevresinin asayişini sağlamakla görevlendirilmişti. Güney Cephesi’nde 24 Mart 1919’da Urfa’nın işgal edilmesiyle birlikte 5’inci Tümen, Urfa Savunması’na katılmıştı. Urfa’nın 11 Nisan 1920’de istiklaline kavuşmasından sonra 5’inci Tümen, 3 Kasım 1920’de Antep Savunması’na görevlendirilmişti. Tümen burada başarılı muharebelerle Fransızlara darbeler indirmişti. Fakat kuşatma çemberi kırılamadığından açlığa çare bulamayan Antep halkı, 8 Şubat 1921’de Fransızlara teslim olmuştu. Millî Mücadele’de Güney Cephesi’nde Fransızlarla Ankara Hükûmeti arasında barış görüşmeleri başladığı zaman Batı Cephesi’nde Yunanlar Sakarya Nehri’nin doğusuna kadar ilerlemişti. Dolayısıyla bu ilerleyiş, Batı Cephesi’nin kuvvetlendirilmesi zorunluluğunu ortaya çıkarmıştı. Bu kapsamda 5’inci Tümen, Güney Cephesi’nde 9 Kasım 1920’de kurulan 2’nci Kolorduya bağlı olarak Sakarya Meydan Muharebesi’ne katılmak üzere 26 Temmuz 1921’de Batı Cephesi’ne gönderilmişti. Çalışmada Antep Savunması’ndan Batı Cephesi’nde Sakarya Meydan Muharebesi’ne katılan 5’inci Tümenin faaliyetleri ele alınacaktır. Çalışmanın ana kaynaklarını MSB Arşiv ve Askerî Tarih Daire Başkanlığı Arşivi’nden temin edilen belgeler ile literatürde konuya dair yer alan çalışmalar oluşturmaktadır. Tespit edilen belge ve bilgiler; nitel, nicel ve karşılaştırmalı yöntemle analiz edilerek çalışma ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arşiv Kaynakları
  2. Millî Savunma Bakanlığı Arşiv ve Askerî Tarih Daire Başkanlığı Arşivi, İstiklal Harbi Kataloğu-Kutu-Gömlek-Belge.
  3. İSH-Kutu: 182, Gömlek: 131.
  4. İSH-Kutu: 183, Gömlek: 160.
  5. İSH-Kutu: 937, Gömlek: 21.
  6. İSH-Kutu: 794, Gömlek: 162.
  7. İSH-Kutu: 797, Gömlek: 161.
  8. İSH-Kutu: 815, Gömlek: 102.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

15 Aralık 2021

Kabul Tarihi

27 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 32 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çaykıran, G. (2022). Millî Mücadele’de Antep Savunması’ndan Batı Cephesi’ne 5’inci Tümen (1918-1921). SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi, 32(2), 345-382. https://doi.org/10.54078/savsad.1036712
AMA
1.Çaykıran G. Millî Mücadele’de Antep Savunması’ndan Batı Cephesi’ne 5’inci Tümen (1918-1921). SAVSAD. 2022;32(2):345-382. doi:10.54078/savsad.1036712
Chicago
Çaykıran, Güzin. 2022. “Millî Mücadele’de Antep Savunması’ndan Batı Cephesi’ne 5’inci Tümen (1918-1921)”. SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi 32 (2): 345-82. https://doi.org/10.54078/savsad.1036712.
EndNote
Çaykıran G (01 Aralık 2022) Millî Mücadele’de Antep Savunması’ndan Batı Cephesi’ne 5’inci Tümen (1918-1921). SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi 32 2 345–382.
IEEE
[1]G. Çaykıran, “Millî Mücadele’de Antep Savunması’ndan Batı Cephesi’ne 5’inci Tümen (1918-1921)”, SAVSAD, c. 32, sy 2, ss. 345–382, Ara. 2022, doi: 10.54078/savsad.1036712.
ISNAD
Çaykıran, Güzin. “Millî Mücadele’de Antep Savunması’ndan Batı Cephesi’ne 5’inci Tümen (1918-1921)”. SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi 32/2 (01 Aralık 2022): 345-382. https://doi.org/10.54078/savsad.1036712.
JAMA
1.Çaykıran G. Millî Mücadele’de Antep Savunması’ndan Batı Cephesi’ne 5’inci Tümen (1918-1921). SAVSAD. 2022;32:345–382.
MLA
Çaykıran, Güzin. “Millî Mücadele’de Antep Savunması’ndan Batı Cephesi’ne 5’inci Tümen (1918-1921)”. SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi, c. 32, sy 2, Aralık 2022, ss. 345-82, doi:10.54078/savsad.1036712.
Vancouver
1.Güzin Çaykıran. Millî Mücadele’de Antep Savunması’ndan Batı Cephesi’ne 5’inci Tümen (1918-1921). SAVSAD. 01 Aralık 2022;32(2):345-82. doi:10.54078/savsad.1036712