Araştırma Makalesi

Cumhuriyet Döneminde Türk Kara Kuvvetlerinde Yaşanan Gelişmeler (1923-1960)

Cilt: 34 Sayı: 2 19 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

Cumhuriyet Döneminde Türk Kara Kuvvetlerinde Yaşanan Gelişmeler (1923-1960)

Öz

Kara ordusunda ıslahat hareketleri 1700’lerde topçu sınıfı ile başlamış, III. Selim döneminde Nizam-ı Cedid adında yeni bir ordu kurulmuş, ıslahat hareketleri hızlanmış, II. Mahmut döneminde Yeniçeri Ocağı tamamen kaldırılarak Asakir-i Mansurae-i Muhammediye adıyla yeni bir ordu kurulmuş, bu ordu yeniden teşkilatlandırılmış, teçhizatlandırılmış ve eğitilmiştir. Sadece ordu teşkilatı değil ordunun merkez teşkilatı ve karargâh yapılanması da değiştirilmiştir. Almanya’dan kara ordusu için danışmanlar getirilip bazı ülkelere askerî öğrenciler gönderilmiştir. 1834 yılında ise Fransız Harp Okulu örneğine göre Kara Harp Okulu kurulmuştur. II. Abdülhamit döneminde gerçekleşen 1877-78 Osmanlı-Rus Harbi’nde alınan yenilgi üzerine Almanya’dan yardım talebi sonucunda ordunun tamamen Alman ekolüne göre ıslah edilmesi sağlanmıştır. Almanya 1882 yılında Albay Kehler başkanlığında bir ıslahat heyeti göndermiş, bir yıl sonra da askerî okulların ıslahı için Von Der Goltz gelmiştir. Aynı dönemde kara ordusu mavzer tüfekleri ile donatılmıştır. Osmanlı ordusu, Trablusgarp ve Balkan Savaşları’nda yenilgiler alarak toprak kaybetmiştir. Balkan Savaşı’nda alınan yenilgi üzerine İkinci Meşrutiyet döneminde Almanya’dan yeniden yardım istenmiş ve bu defa geniş bir heyet gönderilmiştir. Ancak bunlar ıslahat faaliyetlerini geliştiremeden Birinci Dünya Savaşı çıkmıştır. Osmanlı ordusu, Birinci Dünya Savaşı’nda birçok cephede savaşmış, Çanakkale deniz ve kara savaşlarında büyük başarılar kazanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu, savaşın sonunda ağır yükümlülükler taşıyan Mondros Mütarekesi’ni imzalamıştır. Kara Kuvvetleri, cumhuriyetin ilanının ardından yeniden teşkilatlanmıştır. Bu teşkilat, günümüzün Kara Kuvvetlerinin altyapısını oluşturmuştur. Kara Kuvvetlerinin silah ve malzeme ihtiyaçlarının giderilmesi amacıyla ikmal planları yürürlüğe girmiştir. 1939-1945 yılları arasında İkinci Dünya Savaşı yaşanmıştır. Türkiye, tarafların baskılarına rağmen denge siyaseti izleyerek savaşın dışında kalmayı başarmıştır. Savaşın ardından Türkiye, Truman ve Marshall’ın katkılarıyla ABD’den askerî yardım almış, Kara Kuvvetlerine modern silah, malzeme ve teçhizat temin edilmiştir. 1949 yılında yürürlüğe giren Kuvvet Komutanlıkları Kanunu ile müstakil komutanlık olan Kara Kuvvetlerinin teşkilatı yeniden düzenlenerek, sınıfların tamamı hemen hemen NATO standartlarında yeni silah ve malzeme ile teçhiz edilmiştir. 1950-1960 yılları arası dönemde, Kara Kuvvetlerinin değişimine katkı sağlayan en önemli olay, Türkiye’nin NATO’ya girmesi olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1’inci Ordu Komutanlığı Tarihçesi. (2009). Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü.
  2. Akad, M. T. (2011). Modern savaşın temel kavramları. Kitap Yayınevi.
  3. Akkaya, E. (2006). Türk ordusu’ndaki stratejik ve doktriner değişiklikler (1923-1960) (Yayın No. 191223) [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  4. Aris, H. (2001). Türk Kara Kuvvetleri Komutanlığı. Mönch Türkiye Yayıncılık.
  5. Armaoğlu, F. (1991). Belgelerle Türk Amerikan münasebetleri. Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  6. Armaoğlu, F. (2010). 20. yüzyıl siyasi tarihi. Alkım Yayınevi.
  7. Armaoğlu, F. (2019). 20. yüzyıl siyasi tarihi, 1914-1995 (26. Baskı). Kronik Kitap.
  8. Atalan, S. (2012). Modern kara sistemleri. Dünya askerî teknolojiler ansiklopedisi (s. 278).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yakınçağ Askeri Tarih

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

19 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

7 Mart 2024

Kabul Tarihi

22 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 34 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kostak, E. (2024). Cumhuriyet Döneminde Türk Kara Kuvvetlerinde Yaşanan Gelişmeler (1923-1960). SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi, 34(2), 57-83. https://doi.org/10.54078/savsad.1448760
AMA
1.Kostak E. Cumhuriyet Döneminde Türk Kara Kuvvetlerinde Yaşanan Gelişmeler (1923-1960). SAVSAD. 2024;34(2):57-83. doi:10.54078/savsad.1448760
Chicago
Kostak, Ercan. 2024. “Cumhuriyet Döneminde Türk Kara Kuvvetlerinde Yaşanan Gelişmeler (1923-1960)”. SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi 34 (2): 57-83. https://doi.org/10.54078/savsad.1448760.
EndNote
Kostak E (01 Aralık 2024) Cumhuriyet Döneminde Türk Kara Kuvvetlerinde Yaşanan Gelişmeler (1923-1960). SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi 34 2 57–83.
IEEE
[1]E. Kostak, “Cumhuriyet Döneminde Türk Kara Kuvvetlerinde Yaşanan Gelişmeler (1923-1960)”, SAVSAD, c. 34, sy 2, ss. 57–83, Ara. 2024, doi: 10.54078/savsad.1448760.
ISNAD
Kostak, Ercan. “Cumhuriyet Döneminde Türk Kara Kuvvetlerinde Yaşanan Gelişmeler (1923-1960)”. SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi 34/2 (01 Aralık 2024): 57-83. https://doi.org/10.54078/savsad.1448760.
JAMA
1.Kostak E. Cumhuriyet Döneminde Türk Kara Kuvvetlerinde Yaşanan Gelişmeler (1923-1960). SAVSAD. 2024;34:57–83.
MLA
Kostak, Ercan. “Cumhuriyet Döneminde Türk Kara Kuvvetlerinde Yaşanan Gelişmeler (1923-1960)”. SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi, c. 34, sy 2, Aralık 2024, ss. 57-83, doi:10.54078/savsad.1448760.
Vancouver
1.Ercan Kostak. Cumhuriyet Döneminde Türk Kara Kuvvetlerinde Yaşanan Gelişmeler (1923-1960). SAVSAD. 01 Aralık 2024;34(2):57-83. doi:10.54078/savsad.1448760