TR
EN
Güney Çin Denizi’nde ABD-Çin Rekabetinin Hava Gücü ve Stratejisi
Öz
Politik, stratejik ve ekonomik bakımdan önemli bir konumda olan Güney Çin Denizi (GÇD), Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile Çin Halk Cumhuriyeti (Çin) arasında yaşanan küresel rekabetin askerî yansımalarının en fazla görüldüğü bölge olarak ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada, ABD-Çin rekabetinin hava gücü ve stratejileri bakımından GÇD merkezli olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılan çalışmada elde edilen bulgular; Çin’in “Stratejik Hava Kuvvetleri” yapılanması çerçevesinde ve teknolojik yatırımlarla modern bir hava gücüne dönüştüğünü ve yapay adaların silahlandırılması ile birlikte anakarasından itibaren GÇD üzerinde bir erişimi engelleme/bölgeden men etme (Anti-Access/Area Denial - A2/AD) mimarisi kurduğunu, buna karşılık ABD’nin “Çevik Muharip Konuşlanma” (Agile Combat Employment - ACE) konsepti ile bölgede dağıtık ve esnek bir hava gücü oluşturduğunu, müttefikleriyle bu alanda iş birliği geliştirdiğini ve Çin’i baskılamaya ve çevrelemeye çalıştığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bölgedeki hava gücüne dayalı stratejilerin karşılıklı caydırıcılık sağlayarak taraflar arasındaki küresel rekabeti şekillendirebilen belirleyici bir unsur olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alp, E. (2021). China’s growing assertiveness in the South China Sea: An inevitable conflict? Academia Letters, Article 1547. https://doi.org/10.20935/AL1547
- Babahanoğlu, V. (2024). ABD-Çin rekabetinin saldırgan realist perspektiften analizi: Güney Çin Denizi’nde jeopolitik çatışma. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(1), 356-371. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1421155
- Bailey, J. (2025, 2 Mayıs). Most promising ‘loyal wingman’ military drones. AeroTime. https://www.aerotime.aero/articles/loyal-wingman-military-drones-development
- Bo, H. (2020, 6 Haziran). China-US military confrontation in the South China Sea: Fact and fiction. The Diplomat. https://thediplomat.com/2020/06/china-us-military-confrontation-in-the-south-china-sea-fact-and-fiction/
- Brunnstrom, D., & Zengerle, P. (2021, 8 Nisan). Details of sweeping effort to counter China emerge in U.S. Senate. Reuters. https://www.reuters.com/world/china/us-senate-panel-to-consider-major-china-competition-bill-april-14-source-2021-04-08/
- Campbell, C., Dolven, B., & O’Rourke, R. (2023). China primer: South China Sea disputes (IF10607). Congressional Research Service. https://www.congress.gov/crs-product/IF10607
- Campbell, J. (2024). Charting the course: How the PLA’s expected regional and global strategies should influence the U.S. Air Force’s lines of efforts. China Aerospace Studies Institute. https://www.airuniversity.af.edu/Portals/10/CASI/documents/Research/Other-Topics/2024-10-14%20Charting%20the%20Course.pdf
- Chan, R. (2025, 29 Mayıs). Chinese bombers seen in South China Sea amid US aircraft carrier patrol. Newsweek. https://www.newsweek.com/china-news-bombers-us-aircraft-carrier-south-china-sea-2078347
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uluslararası Güvenlik, Uluslararası İlişkiler (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
14 Haziran 2025
Kabul Tarihi
10 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 35 Sayı: 2
APA
Eyinç, F., & Şahin, G. (2025). Güney Çin Denizi’nde ABD-Çin Rekabetinin Hava Gücü ve Stratejisi. SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi, 35(2), 295-326. https://doi.org/10.54078/savsad.1719867
AMA
1.Eyinç F, Şahin G. Güney Çin Denizi’nde ABD-Çin Rekabetinin Hava Gücü ve Stratejisi. SAVSAD. 2025;35(2):295-326. doi:10.54078/savsad.1719867
Chicago
Eyinç, Fevzi, ve Güngör Şahin. 2025. “Güney Çin Denizi’nde ABD-Çin Rekabetinin Hava Gücü ve Stratejisi”. SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi 35 (2): 295-326. https://doi.org/10.54078/savsad.1719867.
EndNote
Eyinç F, Şahin G (01 Aralık 2025) Güney Çin Denizi’nde ABD-Çin Rekabetinin Hava Gücü ve Stratejisi. SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi 35 2 295–326.
IEEE
[1]F. Eyinç ve G. Şahin, “Güney Çin Denizi’nde ABD-Çin Rekabetinin Hava Gücü ve Stratejisi”, SAVSAD, c. 35, sy 2, ss. 295–326, Ara. 2025, doi: 10.54078/savsad.1719867.
ISNAD
Eyinç, Fevzi - Şahin, Güngör. “Güney Çin Denizi’nde ABD-Çin Rekabetinin Hava Gücü ve Stratejisi”. SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi 35/2 (01 Aralık 2025): 295-326. https://doi.org/10.54078/savsad.1719867.
JAMA
1.Eyinç F, Şahin G. Güney Çin Denizi’nde ABD-Çin Rekabetinin Hava Gücü ve Stratejisi. SAVSAD. 2025;35:295–326.
MLA
Eyinç, Fevzi, ve Güngör Şahin. “Güney Çin Denizi’nde ABD-Çin Rekabetinin Hava Gücü ve Stratejisi”. SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi, c. 35, sy 2, Aralık 2025, ss. 295-26, doi:10.54078/savsad.1719867.
Vancouver
1.Fevzi Eyinç, Güngör Şahin. Güney Çin Denizi’nde ABD-Çin Rekabetinin Hava Gücü ve Stratejisi. SAVSAD. 01 Aralık 2025;35(2):295-326. doi:10.54078/savsad.1719867